Author: Minh-Ha

Rotwand là một trong các đỉnh núi nằm quanh khu vực Schliersee, Spitzingsee.

Spitzingsee là một cái hồ nhỏ nằm cao hơn Schliersee, phía nam Munich, đi ô tô khoảng hơn tiếng. Ở đây ít nhà dân, mọi người đến chủ yếu để đi bộ chơi quanh hồ hoặc leo, dạo các núi quanh đó. Mùa đông người ta đến đây để đi trượt tuyết.

Hồ nằm ở độ cao 1080 m, còn đỉnh núi Rotwand ở độ cao ~1885 m, chênh lệch khoảng 800 m. Những ngọn núi khác cũng cao tầm tầm như thế.

Bãi đỗ ô tô nằm ngay cạnh cáp treo (Seilbahn). Ai không thích đi bộ có thể đi Seilbahn lên, từ đó có nhiều đường đi tới các đỉnh núi xung quanh. Đỉnh gần nhất là Taubenstein, cách bến Seilbahn 15 phút đi bộ.

Đường từ hồ lên tới bến cáp treo Taubenstein khá dốc, đi mất khoảng 1,5 tiếng kể cả nghỉ. Nhiều chỗ đường trơn trượt vì tuyết tan chảy từ trên đỉnh núi xuống dọc đường đi. Có một đoạn có con sông nhỏ, chảy róc rách hiền hòa.

Ở giữa đường có cắt một con đường nhựa dẫn đến quán Taubensteinhaus. Quanh đó có vài nhà nữa, tôi nghĩ chắc có Hütte (nhà nghỉ tự phục vụ) cho những người leo núi muốn nghỉ đêm lại.

Taubenstein tuy được gọi là núi, nhưng thực ra đó chỉ là một hòn đá rất to nằm lọt thỏm giữa những đỉnh núi xung quanh. Kể ra cũng lạ kỳ sao lại có hòn đá to như vậy, hình dáng khá tròn trịa nổi lên ở giữa. Nếu bảo có Bà nữ thần tên Oa gì đó đặt bẹp cái tảng đá to tướng ở đó, chắc tôi cũng tin.

Nằm bên cạnh cũng có vài hòn đá không nhỏ. Không hiểu chúng rơi từ đâu đến. Nhìn hòn đá to đùng lại nhớ đến phim Hồng Lâu Mộng. Viên đá vô tri nằm trơ cùng quế nguyệt hàng chục vạn năm bỗng có linh hồn, được thác thai thành người có tên là Bảo Ngọc. Điệu nhạc trong phim và giọng đọc bài thơ trầm hùng lúc đầu phim, gây ấn tượng mạnh và sâu trong tâm tưởng tôi. Văn hóa và triết học của Trung Hoa quá sâu sắc và vĩ đại, khiến tôi chọn yêu mến, thay vì ghét, đất nước và dân tộc đó. 

Tôi đã nghĩ sẽ trèo lên đỉnh Taubenstein trên đường về, nếu còn thời gian. Tuy vậy bọn tôi đã không thực hiện được. Một phần vì muộn, một phần vì đã quá mỏi khi quay về.

Từ Taubenstein đường khó đi hơn chút. Tuy biển chỉ đường nói rằng chỉ có 1 tiếng, nhưng bọn tôi đi mất những 2 tiếng. Những chỗ leo trèo trong núi đá thì trơn vì nhiều người qua lại mang theo bùn. Có đoạn đường bùn lầy khá dài dọc theo sườn núi. Giày ai cũng nặng trịch và bẩn nhem nhuốc vì bùn. Có cậu bé đang trên đường đi về khóc lóc vì nó tin rằng giày của nó sẽ không thể trở lại đẹp như cũ. Bố nó cam đoan nếu cho vào máy giặt với xà phòng, chiếc giày của nó sẽ đẹp như lúc mới mua.

Đi núi thế này, thường bạn chồng đi trước, tôi đi sau, ít khi đi song song, chỉ nói chuyện khi ngồi nghỉ. Không hiểu mọi người thế nào, chứ khi đi một mình thế này đầu tôi cứ nghĩ miên man đủ thứ, nghĩ về công việc, đồng nghiệp, nghĩ về bạn bè, nghĩ về những gì tôi đọc trên FB. Đôi lúc thấy ý nghĩ của mình không được khách quan bao dung cho lắm. Nhưng cứ tự an ủi, tự biết thế là tốt, vả lại, cái không khí trong lành của núi rừng, nó chắc rửa não tốt, rửa hết mấy loại ý nghĩ kiểu bon chen đó đi.

30 phút cuối cùng cảm thấy đường dài lê thê. Tôi cứ tự hỏi sao người ta lại có thể xây quán ăn ở những nơi đi lại khó khăn như thế này. Cứ vài chục bước đi lại phải nghỉ. Cũng nhờ có nghỉ mà ngắm núi non được nhiều.

Tuy vậy như mọi lần, mỗi khi mệt rồi mà cái đích thì vẫn quá xa xôi, tôi lại cảm thấy cái nhu cầu phải đổ tội cho một ai đó. Trong thâm tâm biết mình đang hành xử vô lý, nhưng cái nhu cầu đó rất mạnh mẽ và đôi lúc áp đảo, biến tôi thành kẻ ỉ eo rất buồn cười. Lần này tôi giận cái biển chỉ đường ghê lắm, sao không viết 2 tiếng để bọn tôi còn biết đường chủ động chuẩn bị tinh thần và sức lực, heheh.

Cuối cùng thì cũng lê lết gần đến quán ăn. Tuy vậy vì đã muộn, bọn tôi quyết định đi thẳng đến đỉnh Rotwand thay vì đến quán Rotwandhaus. Từ đây bớt cảm giác lê thê, thấy phấn chấn hơn, chân cũng không còn mỏi rã rời. Phần vì đã nhìn thấy đích, phần thì chân bỗng như quen rảo, cứ thế mà rảo.

Biển chỉ đường bảo 35 phút, nhưng bọn tôi cũng phải mất 40 phút mới lên đến đỉnh. Cảnh vật hùng vĩ rất đẹp, nên dừng lại chụp ảnh ngó nghiêng nhiều. Nhìn từ trên xuống có thể thấy nhiều con đường dẫn đến quán ăn, trong đó có một đường nhựa dành cho ô tô.

Từ đỉnh núi nhìn được ra mọi phía. Núi trùng trùng điệp điệp bao quanh. Nhiều người thích đi núi, có lẽ là họ muốn trải nghiệm lại cảm giác này. Có một cái đĩa đồng lớn có đường chỉ về các ngọn núi xung quanh. Nhận ra tên vài ngọn núi quen thuộc. Tuy vậy số ngọn núi đã đi cũng chỉ chiếm một phần nhỏ trong số ngọn núi được đề tên trên đó.

Đường về thấy nhanh hơn, mất 1 tiếng. 10 phút cuối cùng là lúc chân bắt đầu thấy run, đi không còn chắc. Lúc đó phải dùng tay nhiều. Tới bến Seilbahn đúng vào chuyến Seilbahn cuối cùng đi xuống, 16:15 phút. May, heheh.

Về nhà thấy anh cu Tí cởi trần đang làm Quittestrudel. Anh hỏi qua loa vài câu, rồi phán xanh rờn – khổ thân mẹ. Hình như anh nghĩ mẹ đi núi với bố là do mẹ chiều bố, nhưng thật ra cả bố và mẹ đều thích đi, có điều bố khỏe hơn, lại nhẹ mông hơn, nên trông không có vẻ mệt mỏi.

Tiếng Đức có một từ – ausleben. Chẳng hạn Deine Kindheit ausleben, tức được sống kỹ, sống tận tuổi thơ.

Khi ta sống nửa vời, có phần nào đó trong ta vẫn chưa được thỏa mãn. Nó vẫn không happy, vẫn luẩn quẩn đâu đó. Trí của ta do đó không free, nó bị chi phối bởi rất nhiều những ý nghĩ, mong muốn dở dang.

Trẻ con trong cả quá trình phát triển, mỗi một khúc chúng lại có thiên hướng bộc lộ một khía cạnh nào đó của con người chúng.

Có thời điểm chúng rất thích khoe bố tớ làm gì, mẹ tớ làm gì. Chúng rất tự hào về gia đình chúng, cái tự hào có lẽ rất trong sáng. Có thể thấy lũ trẻ tranh nhau gân cổ lên kể chuyện bố tớ mẹ tớ, át cả tiếng của nhau, nhưng không mạt sát nhau, theo kiểu bố cậu mẹ cậu thế này thế kia. Thời gian này chỉ vài năm là qua, nếu người lớn không khoe khoang.

Có thời điểm các cậu nhóc rất thích dùng vũ lực để giải quyết vướng mắc. Chúng sẵn sàng xuống thế hằm hằm giơ nắm đấm về phía đối phương vì những xô xát tí ti. Cũng chỉ vài năm, và cậu bé sẽ trở về điềm đạm nếu người lớn sống điềm đạm.

Rồi đến thời các cậu thì nghịch ngợm, các cô thì túm năm tụm ba rúc rích. Cũng chỉ vài năm rồi chúng lại trở lại bình thường, nếu người lớn bình thường.

Trong vài năm của mỗi khúc đó, chúng sống trọn một aspect nào đó của con người chúng, chúng biết mình hơn, chín chắn hơn – chúng trưởng thành. Thời gian này sự can thiệp quá nhiều của bố mẹ và xã hội sẽ ngăn cản chúng được sống trọn vẹn.

Đến khi thành người lớn, bắt đầu học nghề, yêu đương lập gia đình. Có vẻ như phần lớn thanh niên vẫn sống vô minh, mặc dù không còn bị gia đình kèm kẹp. Vẫn học nghề này mặc dù thích nghề khác, lấy người này mặc dù yêu người khác, … Để rồi vẫn luẩn quẩn với các tiếc nuối vì đã sống không trọn vẹn.

Kiểu hành xử bản năng với tâm thế yếm thế khiến người ta sống không trọn vẹn. Phần lớn con người lại không được dậy cách sắp xếp, hóa giải những phần dang dở không đầu không đuôi đó trong tâm lý, nên chúng vẫn vật vờ chiếm chỗ.

Thực ra chỉ cần yên lặng quan sát tâm lý mình, nhìn thẳng vào hiện tại, lật đi lật lại một sự việc một cách lạnh lùng : ta có thể làm gì khác hơn ? Nếu không thì chấp nhận chúng.

Đề tài này thực ra có thể viết được nhiều, và cũng nên viết. Tuy vậy thời gian thì có hạn, nên đành dừng lơ lửng ở đây.

Hôm trước chị Tủm nhìn mẹ hơi stress khi chuẩn bị đón gia đình Petra đến ăn sáng. Chị bảo gia đình Petra đã chơi thân với nhà mình rồi, biết nhà mình rồi, vì sao lại phải dọn dẹp chuẩn bị kỹ thế.

Chị nói đúng, mẹ không nên để mình bị stress trong bất kỳ tình huống nào, làm chưa xong thì khi gia đình Petra đến ta làm tiếp. Đây là điểm mẹ vẫn để ý hàng ngày, cả ở nhà lẫn trong công việc. Dù thỉnh thoảng vẫn cuống nhưng đã bớt đi nhiều so với cách đây chục năm rồi chị ạ.

Tuy vậy chị chắc không hiểu, hoặc có hiểu thì cũng chưa thông cảm kiểu cách hành động của mẹ. Khi có khách mẹ cũng muốn sống trọn sự có mặt của họ, không muốn lúc đó mình còn tất bật chuyện nấu nướng thu dọn.

Sự chuẩn bị kỹ càng khiến người ta sống được trọn vẹn hơn, từ những cái nhỏ nhất đến cái lớn hơn. Và mẹ đã thật sự enjoy sự có mặt của mọi người, thật sự enjoy 2 tiếng buổi sáng đó.

Cuối tuần, lại là tuần có hai ngày nghỉ ở giữa, nên chỗ làm vắng như cái chùa bà đanh.
Có cái hay là hầu như không có telephone và mình có thể tập trung làm điều mà trước đây cứ phải gạt sang bên vì bị gọi giữa chừng.
Có cái dở là khi cần yêu cầu ai làm cái gì đó thì nhận được ngay được một automatic reply.

Có một sự thay đổi nào đó về chất trong cách nhìn của tôi đối với mọi sự mọi việc.
Ai nghỉ thì nghỉ, ai chơi thì chơi, ai thụ hưởng thì thụ hưởng, ảnh hưởng rất ít tới tâm trạng của tôi.
Họ có làm cái gì thì phần phúc, phần nghiệp của họ thay đổi, chứ hoàn toàn không dính dáng gì đến tôi.
Cũng giống như tôi làm gì thì phần phúc, phần nghiệp của tôi thay đổi, chứ chẳng đem lại cho ai cái gì.

Cái cách nhìn rõ ràng này đem lại cho tôi rất nhiều freedom.

Trước đây tôi vẫn biết vậy.
Đọc sách thấy người ta viết vậy, nhưng nó không thấm vào trong máu.
Phải làm nhiều vẫn bực.
Thấy người khác lơ ngơ chỉ trốn việc, để mình lại phải làm hộ, hoặc công việc của team không chạy, cũng bực.

Giờ đây có gì đó rõ ràng như trong lòng bàn tay.
Cảm thấy mình không còn hoàn toàn là con rối bị giật giây bởi một biển những emotions, những mong muốn, những sợ hãi.
Có những việc cứ tự nguyện mà làm khi có sức, không so đo, không hậm hực.

Không thể nói giờ đây tôi đã thấm hoàn toàn cặn kẽ, để nếu có ai chửi mình mình cũng vẫn bình an thơ thới trong lòng.
Nhưng cái viễn cảnh đó không còn là một cái gì quá xa vời, nó có thể là hiện thực.

Heheh, viết thế này là ngay sau đây vài phút sẽ có một vài sự việc xảy ra làm tôi lại muốn viết một bài đính chính.
Nhưng vẫn publish thôi.
Những chuyển biến tốt trong tâm, của mình hay của những người xung quanh mình, luôn là những chuyển biến làm tôi vui, kể cả khi rất nhỏ.
Những chuyển biến đó ai ai cũng đều trải qua hàng ngày, nhưng họ không kể, hoặc họ không để ý.

Kể ra cũng hơi tiếc. Tôi quan tâm đến con đường mọi người đi, chứ không chỉ cái mọi người đạt được.
Tôi không tò mò, nhưng khi nhìn thấy sự cố gắng của người khác, mình như cũng được nâng đỡ và cảm thấy tin tưởng hơn.
Cũng là một trong những lý do tôi viết nhiều về cảm nhận của mình. Toàn những chuyện thường ngày ở huyện, không có gì đặc biệt.

Hôm nay lúc trượt băng chị Tủm trượt song song với mẹ chắc phải đến hơn 30 phút. Mẹ bảo Tủm trượt trước đi, chứ đi với mẹ chậm lắm. Chị nói chị thích nói chuyện với mẹ.

Hai mẹ con nói chuyện trên trời dưới bể, rồi quay về một đề tài liên quan đến hai chuyến đi núi cuối cùng. Chuyến đi căng thẳng và dài hơn mẹ chờ đợi, điều đó làm mẹ có những lúc bực mình. Chị bảo chị cũng giống mẹ, chị cũng đã từng rất bực mình khi kế hoạch đưa ra trước đó bị thay đổi mà chị không hề được thông báo trước.

Ở đây có hai aspects đáng để tâm – Aspect thứ nhất : mẹ và chị đều khá nặng mông, không chỉ về mặt cơ thể mà cả trong ý nghĩ và tinh thần, không đủ sự uyển chuyển để có thể chấp nhận sự thay đổi nhanh chóng. Có một sự bám víu nào đó vào những kế hoạch được đặt ra, hoặc bám víu vào sự chờ đợi của bản thân. Nên khi có gì thay đổi thì sẽ khó chịu, không thấy vui. Hoặc nếu sự thật không được như mình chờ đợi, mình thấy thất vọng.

Mẹ biết rất rõ về tật xấu này của mình, nên hạn chế không vẽ vời chờ đợi gì nhiều về những điều chưa xảy ra, đỡ bị thất vọng. Tuy vậy nếu thấy sức mình chỉ mang được 5 kg, đồng ý mang 5 kg, mà bỗng phải vác 8 kg, điều có thể gây nên những phiền phức sức khỏe về sau, thì rất dễ bực mình.
Nói một lúc thì chị cũng đồng ý với mẹ, rằng bản thân mẹ và chị nên nhẹ nhõm và uyển chuyển trong tâm lý hơn.

Aspect thứ hai : Bố và anh Tí hình như cùng giống nhau ở một điểm – cả hai đều nghĩ rằng khi mình nghĩ gì và biết gì thì người khác đều biết, không cần phải nói ra. Đây là hạn chế của phần lớn người Việt Nam – không có kỹ năng bàn bạc, không đưa đủ thông tin cho những người cùng tham gia.

Trong trường học hay đi với nhóm các bạn Đức hay Anh, người ta luôn bàn trước sẽ làm gì, làm như thế nào. Khi bàn ai cũng có quyền và nên đưa ra ý kiến. Khi đã quyết định lộ trình và đường hướng, tất cả mọi người đều được cung cấp toàn bộ thông tin cần thiết. Khi có gì thay đổi, tất cả mọi người đều được thông báo. Và tất cả sẽ được hỏi ý kiến khi cần đưa ra một lộ trình mới. Trong những tổ chức đó không có ai là Head, là kẻ chỉ tay – chỉ có người chủ tọa để hướng dẫn tất cả cùng tham gia vào quá trình từ A (lúc đưa ra ý kiến, bàn luận,… ) đến Z ( lúc thực hiện, hoàn thành). Cái này có cái tên là „Dân chủ“.

Đây cũng là khả năng cần thiết của những người lãnh đạo, hay người cầm quân. Một cái đầu không làm nên trò trống gì cả. Lãnh đạo là người biết tập hợp sức mạnh của cả một team và biết phân chia, kết hợp, hướng sức mạnh đó đi đúng hướng.

Chị kể ở nhà của Anna, mỗi khi định làm cái gì, mọi người bàn luận nhiều lắm. Bàn đi bàn lại rất kỹ, nên khi bắt tay vào thực hiện ai cũng đã biết trước cái gì đang chờ đợi họ.

Mẹ bảo đúng thôi, vì bố của Anna đã từng làm hiệu trưởng của trường Gymnasium. Ông ấy phải chịu trách nhiệm cho rất nhiều người. Công việc đem lại cho người ta nhiều kỹ năng trong cuộc sống, nếu người ta muốn học.

Ông sếp ở nơi tôi làm cũng vậy. Trước khi bắt đầu một project mới, từ 1 năm hay 6 tháng trước đó ông ấy đã nói về nó trong mỗi cuộc họp. Lúc đầu nói khái quát, rồi mỗi lần họp lại nói sâu hơn, lôi kéo thêm mọi người cùng bình luận. Cứ từ từ như vậy tạo nên một nền tảng thông tin cần thiết nhất cho mỗi thành viên trong team.

Quay về nhà mình, bố đã quá quen với việc đứng ra gánh trách nhiệm, quyết định cho cả nhà. Đó là điều cần thiết khi lũ trẻ con còn bé và mẹ phải tập trung thời gian lo cho chúng. Giờ chúng đều đã lớn, đều đã tự lo được cho mình. Nhà giờ đây có những 4 thành viên, toàn những thành viên có cái đầu độc lập. Ý kiến có lơ ngơ đến mấy vẫn có cái hay riêng mà không ai có thể có. Vả lại gia đình là nơi trẻ con học đưa ra ý kiến và phát triển ý kiến.

Đó là một công việc rất là hay, gợi mở, tạo cảm hứng, tập hợp, lên kế hoạch. Quá trình thực hiện lại là một quá trình cũng rất hay, sẽ có thay đổi liên tục, cần bàn liên tục. Bàn làm sao để mỗi người đều có tư thế người chủ – master – thay vì tư thế người thụ động. Với tư thế người chủ, họ sẽ không còn cảm giác khó chịu khi kế hoạch bị thay đổi, vì đó là kế hoạch họ góp tay vào tạo ra.

Gia đình chính là nơi tạo nên những kỹ năng đó cho những người trẻ tuổi. Không có gì đáng ngạc nhiên khi các bạn Đức rất giỏi trong việc lên kế hoạch và biến kế hoạch thành hiện thực – họ học từ bé, ở bàn ăn của gia đình.

Thực ra bố đã thay đổi nhiều trong 3 năm cuối, kể từ lần đi xe đạp dài ngày đầu tiên. Giờ chị Tủm đã lên một mức phát triển mới – chủ động hơn, open hơn, đòi hỏi hơn, dữ dội hơn. Đó cũng là cơ hội cho bố mẹ, cho Tí và cho cả nhà.

Mẹ mừng là chị Tủm phê phán bố mẹ thẳng cánh với giọng ôn hòa. Chị biết đâu là điểm yếu chung của „hội Việt Nam“, đâu là điểm yếu riêng của bố mẹ. Việc được tự do phê phán bây giờ sẽ làm nền cho việc thấu hiểu bao dung sau này. Mẹ thì vốn rất dễ công nhận yếu điểm của mình. Bố thì phản ứng nhẹ nhàng và có tính xây dựng, kể cả khi bố có điều không đồng ý. Bố là người có thể học rất nhanh, học giỏi hơn mẹ nhiều, khi bố nhìn nhận ra điều gì đó cần học.

Bố có việc ở Chiemsee cách Munich khoảng tiếng rưỡi đi xe, nên bố lại rủ cả nhà đi núi.

Chị Tủm thích ở nhà, chỉ có Tí đi cùng. Về sau hỏi Tí nói không phải vì Tí thích đi hay nghĩ đến sức khỏe của Tí, mà chỉ vì Tí muốn đi cho bố mẹ vui. Anh đi kèm mẹ gần suốt đường đi, không nắm tay thì cũng khoác tay. Không biết vì anh thích đi cạnh mẹ hay vì anh sợ mẹ mệt cần dìu.

Đỗ xe ở Streichenpark 1 đi sẽ mất khoảng 2 tiếng, đi từ Park 2 đường ngắn hơn khoảng một hai chục phút. Tiếng đầu tiên đi bình thường, đường rộng dễ đi, nhiều đoạn có bóng cây.

Sau một tiếng sẽ đến chỗ nhà khách (Hütte) là chỗ cho những người trèo núi nghỉ đêm. Sau nhà có đống gỗ chất cao, chắc để đốt lửa trại.

Tiếng thứ 2 leo nhiều, đường nhiều đá, dốc. Có chỗ hơi bị lầy. Mùa thu nhiều lá khô hay sau khi mưa sẽ trượt khó đi. Gần đỉnh núi có nhiều đoạn nguy hiểm, nhất là lúc xuống. Đi đường này nên đi vào mùa hè, khô ráo, giày tốt và có gậy chống. Lên đến đỉnh núi mất khoảng 1:30 phút, sau đó xuống dốc rồi mới tới hồ hoặc tới quán ăn cách hồ 10 phút.

Quán ăn tương đối đông khách. Có vài nhà có trẻ con, thậm chí có hai ông bố còn địu con mới đẻ trên bụng. Leo núi là môn thể thao ưa thích của nhiều gia đình vùng Bayern. Lên được đây từ 2-3 giờ là giờ đẹp nhất, nắng chiếu rực rỡ. 

Từ hồ có hai con đường trở về bến đỗ xe, hoặc đi lại đường cũ, tức trèo lại lên đỉnh rồi xuống theo đường cũ, mất gần 2 tiếng. Hoặc đi vòng quanh hồ rồi xuống, mất khoảng 3 tiếng. Vì trời tối nên cả nhà lại đi lại đường cũ. Có những chỗ chân mỏi khá run, nhưng cứ đi chậm, chỗ khó thì ngồi hẳn xuống bám đá, bám rễ cây, thì cũng không sao.

Trên đường anh chọc chọc một tổ kiến nổi thành ụ bên đường. Mẹ bảo Tí đừng phá các bạn. Sẽ có hàng ngàn con kiến trong đó bị Tí phá đám, và theo luật của vũ trụ, Tí cũng sẽ bị phá đám bởi ai đó. Câu nói của mẹ có vẻ không thuyết phục anh, nên anh lý luận dài dòng để bác bỏ cái lý thuyết nhân quả đó. Bố và mẹ thì sẵn sàng nói chuyện tiếp, nhưng anh sau vài câu không còn hứng nói. Anh có suy nghĩ riêng là tốt thôi, bố mẹ không ép hay cố thuyết phục để anh tin cái gì cả, nhất là chính bố mẹ anh cũng không tin cái gì tuyệt đối. Con người nếu có thể dùng cả đời để đi tìm một niềm tin, cũng là điều đáng làm.

Về lại đến chỗ nhà khách mặt trời đã ẩn sau núi, tuy vậy ánh sáng vẫn hắt lên đám mây, tạo nên một bức tranh hoàng hôn đỏ ối đẹp đẽ.