Felix

Ban nhạc của Felix có 4 bạn, Felix đánh trống, một bạn trai đánh gitar điện, một bạn gái đánh bas và 1 bạn trai đánh Piano. Hôm đó các bạn đánh một bản nhạc có hơi hướng jazz, vui, tiết tấu nhanh. Tôi tập trung nghe Felix đánh trống. Cậu đánh tưng tửng, phóng khoáng, giữ nhịp chắc và có cái duyên rất riêng.

Mẹ cậu người Pháp, bố cậu người Đức. Cậu nói tiếng Đức hơi có chút giọng mũi của tiếng Pháp, và cậu có vẻ thích chuyện đó.

Cậu học cùng Tí từ năm lớp 1 cho đến giờ. Từ lớp 1 đến lớp 4 tính cậu điềm đạm, dễ thương, có vẻ trò ngoan trong lớp. Tí tuy bắng nhắng nhưng được cái rất thích chơi với các bạn hiền và có tí đầu óc. Tuy vậy đôi khi anh không được những bạn đó welcome lắm. Chả hiểu sau này anh nói chuyện có thông minh lên chút nào không, chứ anh hồi xưa nói chung là ngố hơn các bạn cùng lứa. Về sau biết khi nói chuyện cần phải chày cối một chút nó mới ra vẻ, thì anh cũng chày cối, nhưng những câu phản biện của anh thường rơi không đúng chỗ, và nó cứ thiếu logic thế nào đó.

Ở nhà thì bố mẹ gán cho anh cái mác sống trọn vẹn ở thời hiện tại, không suy tư nghĩ ngợi về quá khứ hay tương lai, nên anh cãi đến nửa câu là quên béng mất đang cãi về cái gì, nói xong câu không ai, kể cả anh, hiểu nổi anh đang muốn chứng tỏ điều gì.

Lên cấp 2 nghe chừng Felix bắt đầu nghịch ngợm nhiều, và độc làm chuyện vớ vẩn (Schmann). Đến Tí mà đã nhận xét là „vớ vẩn“, thì đúng là vớ vẩn thật.

Hình như do đi đánh bóng bàn đều đặn với các anh lớn tuổi (các anh hơn Tí 4-5 tuổi) và có một mối quan tâm „quan trọng“ hơn, nên chơi thì vẫn chơi hết mình, nhưng đúng là Tí không bị sa đà vào những trò nghịch vớ vẩn như các bạn cùng lứa.

Tuy nghe Tí kể nhiều về cậu bạn, nhưng chúng tôi làm quen thật sự với Felix khi cậu học lớp 4. Hồi đó cả nhà tôi rủ Felix đi cùng với một hội gia đình các bạn Đức, đi trèo núi và ngủ lại một đêm trong nhà nghỉ trên đỉnh núi.

Trong ô tô trên đường đi Felix nhại tiếng Việt của Tủm và Tí. Mà cậu phát âm khá chuẩn, có thể ngay lập tức bắt chước mặc dù không hiểu gì. Tủm có vẻ có cảm tình với cậu bé. Sau này mỗi khi gặp nhau trong trường cậu lại dài giọng gọi Tủm theo cách gọi của Tí.

Đôi mắt xanh với hàng mi dài như mi con gái, lúc nào cũng nheo nheo như sắp cười, cậu bé trông rất Pháp. Về sau chắc cậu được nhiều bạn mến.

Lần Tí SN 10 tuổi, cậu qua chơi và bị cuốn hút vào ngay bộ trống bố mới tậu cho Tí. Mẹ cậu bảo, vì nhìn thấy cậu ấy đánh trống say sưa quá, mà hai vợ chồng đã quyết định cho cậu ngay sau đó đi học trống.

Bộ trống trông rất hợp với cậu. Cái dáng ngồi phớt phớt thanh tú, tóc hất bồng ra đằng sau, tay cầm dùi trống hững hờ giữ nhịp, thỉnh thoảng lại ngoáy tít mù đánh loẻng xoẻng một vòng, thật là rất có khí thế.

Chuyện thường ngày

Sáng đặt nồi xôi lên rồi đi dạo một vòng. Thủ thêm cái máy ảnh. Quanh nhà có rất nhiều các bạn sóc, mà mỗi lúc gặp thì lại không có máy để chụp. Các bạn sóc thì có thể ngắm cả tiếng, các bạn cứ nghênh nghênh, thoăn thoắt, cái đuôi bông bông tung tẩy trông rõ ngộ.

Cánh đồng trống trước nhà chắc sẽ chỉ tồn tại thêm một thời gian ngắn. Khu vực này sẽ được xây dựng trong nay mai, nhà cửa sẽ được xây thoáng đãng.

Đây là cái nhà cũ ở ngã tư, con đường chính chạy qua Garching. May quá cách đây hơn tháng tôi đã chụp được một cái khi mái chưa bị đổ. Lúc đó cái mái đã vẹo cong, giờ thì chắc chỉ tuần nữa là sẽ mất nửa cái mái. Ngôi nhà này chắc đã hơn trăm tuổi. Hồi đó Garching chỉ là một cái làng nhỏ toàn làm nghề nông. Phía nửa nhà có cái cửa gỗ cao màu đen thường dùng để giữ gia súc hoặc chứa cỏ. Phía nửa nhà bên này dùng để ở. Cửa sổ đều bé. Trên nóc nhà có cột để giữ dây điện. Phía bên khuất của ngôi nhà vẫn còn cái ghế đu của trẻ con trong vườn.

Những ngôi nhà vườn thế này thường là nơi cả trẻ con lẫn người lớn rất yêu mến. Chỗ này cách đây vài chục năm chắc đã từng ngập tràn tiếng cười của trẻ con, tiếng nói chuyện râm ran của người lớn. Chắc vài ba thế hệ đã từng sống cùng nhau ở đây. Mỗi lần qua đây tôi cứ cố nhòm sâu vào ngôi nhà. Nó có vẻ như đã bị bỏ hoang từ lâu lắm rồi.

Rặng cây sồi. Nhìn cây sồi già lại nghĩ đến một đoạn trong truyện Chiến tranh và Bòa bình của Lev Tolstoi. Một sáng sớm thức dậy, Natasa ra ngoài vườn và bất chợt nhận ra những chồi lá tươi mơn mởn đang nhú ra từ khắp các cành cây già cỗi sù sì của cây sồi. Một cảm xúc ngỡ ngàng của cô gái đến tuổi thành niên, nhưng Lev tả như thế nào đó mà tôi nhớ là mình đã rất xúc động khi đọc. Và cái ấn tượng tươi mới trẻ trung đó in hằn trong tâm trí của tôi.

Đó có lẽ là truyện tiểu thuyết duy nhất tôi đọc nguyên bản bằng tiếng Nga. Tôi có anh bạn thích Dotstoevski, anh ấy hay kể như thể để thuyết phục tôi đọc truyện đó, nhưng bản tính tôi có lẽ từ nhỏ đã không thích những gì sâu sắc quá. Tôi luôn thích cái gì nhẹ nhàng và không bám víu.

Đứng cùng ông chồng nhìn lên tán cây. Gió nổi lên là tán cây rì rào, càng lúc càng to, át mọi tiếng động xung quanh. Có cảm giác như cây đang chào đón người. Thấy hàm ơn và vui ghê lắm. Càng lắng nghe, thấy rặng cây như càng vui hơn, càng lao xao say mê hơn. Cứ như chúng đang hòa giọng hát một bài hát chào mừng vậy. Cây chắc cũng thích gặp người tri kỷ, heheh.

Lại nhớ câu chuyện hôm qua vừa xem trên youtube. Có một người chơi đàn vĩ cầm ở ngoài phố. Mọi người qua lại vội vã, vài người đứng lại nghe 1,2 phút rồi đi tiếp. Vài người cho tiền. Trẻ con thường thích đứng lại lâu hơn, nhưng bố mẹ chúng kéo chúng đi. Khi bản nhạc kết thúc, chỉ có 6 người đang đứng nghe, họ ngay sau đó bỏ đi, không một lời bình phẩm. Hai ngày sau, người đàn ông đó biểu diễn trong nhà hát, mỗi vé giá trên 100 USD. Ông đánh đúng bản nhạc ông đã đánh trên phố, một trong những bản nhạc hay nhất viết cho Violin. Ông là một trong vài nhà vĩ cầm đánh hay nhất thời nay.

Không biết ở trên phố ông đã nghĩ gì khi hoàn thành xong bản nhạc mà không một tiếng vỗ tay? Con người đôi khi phải ý thức để chuyển tâm thế để có thể thưởng thức một cái gì đó, một tác phẩm, một tiếng chim kêu, một ánh nắng sáng mai. Thứ tâm thế người ta có thể có ngay tắp lự, khi thay vì hướng ra bên ngoài, tất bật với thời gian, công việc, cuộc hẹn,…, người ta hướng vào bên trong.

Đây là cây Birke, không biết có phải cây bạch dương? Lá cây rũ xuống mềm mại giống hệt cây liễu ở Việt Nam. Thân có màu trắng, lá nhỏ. Đây là cây chị Tủm rất thích, mẹ cũng rất thích, nên âm mưu sẽ trồng ở bên sông, suối hay hồ trên mảnh vườn nhà chị, heheh. Phía dưới sẽ có một bộ bàn ghế đơn giản cho 4 người. Ghế mây thấp thấp có chỗ dựa là tốt nhất. Ghế mây ngồi uống cafe bên cái bàn tròn nho nhỏ thấp thấp ấy chị. Đây cũng là cái mẹ rất nhớ khi xa Hà Nội chị ạ.

Khi nhìn cây cối tôi hay có những ý nghĩ ngồ ngộ. Chẳng hạn hai cây này, gió thổi khiến cành lá đan vào nhau lao xao. Chúng đứng cạnh nhau hàng chục năm, hàng trăm năm. Chúng cảm nhận gì ở nhau? Vui gì với nhau, an ủi nhau theo cách nào ? Có lẽ qua năng lượng mà chúng trao đổi với nhau.

Về gần nhà gặp Mira đang chạy ra sủa nhặng xị. Lần này đi với ông chủ vốn nghiêm hơn bà chủ nên madam có vẻ rón rén hơn. Sủa 1, 2 tiếng rồi len lét nghe phản ứng của chủ, thấy chủ có vẻ dễ tính là madam sủa tiếp rồi chạy ra đón, chờ được vuốt ve.

Ông chủ chắc đã gần 70, là ông hàng xóm cách nhà. Ông ấy hay chuyện, sẵn sàng con cà con kê cả tiếng đồng hồ. Trong câu chuyện của ông ấy hay có cái tên Dora, tên bà vợ. „Dora cứ nghĩ lung tung rồi lo lắng, chứ tao thấy con mèo nhà tao có vấn đề gì với Osca đâu. Hôm Osca vừa lại gần là bà ta đã giơ vuốt ra tát tát kiểu „để tao yên“ – ông cười, cái bụng phinh phính rung lên – thế là Oscar co cẳng chạy mất“.

Osca là một con chó khác trong nhà, chú chưa được 1 tuổi và khá là nghịch ngợm. Chú rất thích chơi với madam Mira, nhưng Mira đã có tuổi, bạn ấy nếu tính theo tuổi người thì cũng gần 50, không còn nhiều sức như cậu nữa.

Ah, hôm nay cũng có gặp một chú sóc nhưng ở xa quá. Lần sau lại đem máy ảnh đi rình tiếp vậy.

Trường Gymnasium Werner Heisenberg

Garching có trường trung học (Gymnasium) Werner Heisenberg (WH). Thậm chí ảnh của ông còn được tạc ở đâu đó trong trường.

Mãi đến hôm vừa rồi đọc thấy cái tên quen quen trong sách của Stephan Hawking, mới biết WH là nhà vật lý đương đại, chứ không phải người của thời xa lắc xa lơ. 

Không biết các bạn trẻ học ở trường đó có biết nhiều về ông ấy. Hỏi anh Tí thì anh ấy có biết ông ấy là nhà Vật lý, sống ở Munich và được giải Nobel khi còn rất trẻ. Ngoài ra thì không biết gì thêm. Hỏi anh ấy có muốn đọc hoặc xem thêm về ông ấy, thì anh ấy ngoác mồm nói “No”.

Ông ấy có viết một quyển hồi ký „Der Teil und das Ganze“ – có nghĩa „Cái một phần và cái Toàn thể“. Khi thử dịch từ tiếng Đức sang tiếng Việt mới thấy tiếng Đức đọc một từ lên là đã hiểu tương đối điều được nêu lên, trong khi với tiếng Việt độ mờ rất lớn, nhất là khi vấn đề liên quan đến khoa học kỹ thuật hay triết học, những lĩnh vực đòi hỏi logic chặt chẽ.

Tiếng Việt tuy vậy lại rất lôi cuốn ở một lĩnh vực khác, đây là một đề tài rất rộng và có thể nói rất dài, có lẽ tôi sẽ viết trong một bài khác. Ở đây chỉ kể lại câu chuyện sáng nay của hai bố con. Ông con khẳng định là toán dậy ở lớp hơi dễ quá, anh không cảm thấy thích thú. Bố bèn hỏi hay Tí thử làm mấy bài olympic rồi đi thi thử xem sao. Cố gắng kiếm cái „dải rút“ về nhà. Anh không hiểu nên bố giải thích, người ta giỏi thì được giải 1, giải 2, giải 3, mình kém hơn thì lôi cái dải rút, loại dây để thắt quần, về nhà cho bố mẹ chiêm ngưỡng. Anh cười phe phé.

Mỗi người Việt Nam nếu ý thức được rõ ràng về tiếng nói, ẩm thực, thời tiết, tính tình của con người mình, họ sẽ phát huy được thế mạnh của họ khi ra ngoài thế giới. 

Quay lại quyển hồi ký của WH. Tôi rất quan tâm đến các thể loại hồi ký của những người đã đạt được đến một cái đỉnh nào đó, bất kể là đỉnh nào. Những người đó có điều kiện để nhìn nhận cuộc sống ở một tầm cao hơn, rộng hơn, và ở một số người, minh triết hơn.

Khi đọc hồi ký của những nhà khoa học, người ta dễ nhận ra thứ ngôn ngữ mạch lạc, đơn giản và trong sáng của họ. Các câu chuyện của họ không hề khô khan, kể cả khi chúng kể về các hiện tượng khoa học. Chúng rất lãng mạn và bay bổng. Có lẽ cũng chỉ những người tương đối lãng mạn trong giới khoa học họ mới viết hồi ký.

Trong vài video kể về WH có trích dẫn nhiều đoạn trong cuốn hồi ký ông viết khi đã 70 tuổi. Xem hết các video người ta có thể mường tượng về một WH bằng xương bằng thịt, mẫn tiệp, say mê và bay bổng.

Ông ấy đích thực là một nghệ sỹ. Trong video Cái nối kết gì trong sâu thẳm nhất đã tạo nên thế giới (phút thứ 9) ông đã tìm ra lý thuyết tạo bước ngoặt trong vật lý hiện đại khi ông đang nghỉ trên hòn đảo Helgoland ở Nordsee . Trong hồi ký của mình ông viết „tôi không hề ngủ, một phần 3 thời gian tôi để dành cho việc tìm ra các công thức tính toán cơ học, 1/3 thời gian để trèo từ tảng núi này sang tảng núi kia, và 1/3 thời gian để học thuộc thơ của Goeth“ … Trên hòn đảo Helgoland, vũ điệu của atom đã rung mình hé lộ.

Bài liên quan:

Werner Heisenberg – Thuyết tương tác mờ

Garching 1

Đây là một trong những ngôi nhà khá đặc biệt ở Garching.
Về độ to, nó rộng và cao hơn chút những ngôi nhà 3 tầng bình thường.
Theo như chồng tôi được nghe, thì trước đây nó là nhà để cỏ. Ông chủ xin được đem về xây lại thành nhà ở.

Chúng tôi đã có dịp được vào trong. Vì đang để tâm đến việc khác, nên tôi không để ý lắm, và giờ chỉ còn nhớ loáng thoáng không gian trong đó.
Thoáng và sáng, cây cối được bố trí hợp lý làm người ta có cảm giác đi vào một khu vườn xanh mát. Cầu thang tròn rộng rãi bằng gỗ nằm gần giữa trung tâm dẫn lên các phòng phía trên.
Ông chủ là người đóng đồ gỗ, đóng bàn ghế, nên ông ấy tự thiết kế và xây toàn bộ phần gỗ của bên trong ngôi nhà. Nhiều nét mềm mại tạo cảm giác ấm cúng.

Hồi đó tôi chưa nghĩ nhiều đến chất lượng sống, chỉ nghĩ đến làm sao có chỗ đủ rộng cho cả nhà, nên chưa đánh giá được không gian đó.
Giờ đây mỗi lần đi ngang qua ngôi nhà, nó cách không xa nhà tôi lắm, nhất là những lúc nhìn thấy ánh đèn bên trong, lại thấy có một cảm giác đặc biệt, như đang xem phim về một thế giới khác vậy.
Đối với tôi, nó thật sự là một tác phẩm.

Ông chủ giờ đã là multi triệu phú, xưởng đóng gỗ thì vẫn ở cạnh nhà nhưng không biết ông ấy còn làm việc liên quan đến nó nữa không.