Xách dép

Bố mẹ không ít lần phải nhắc cú Tí về chuyện học hành. Đã có một thời gian dài anh cu thường xuyên mang điểm xấu về nhà. Vấn đề là ở chỗ anh coi chuyện đó bình thường vì anh vẫn còn hơn được 1-2 bạn trong lớp. Bố mẹ thì lo anh ngày càng tụt hậu, không theo kịp lớp, sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của anh về sau, không thích thậm chí sợ đi học.

Tôi còn nhớ ngày nhỏ khi tôi học trường làng. Học hành như đi chơi, cuối năm vẫn xếp nhất nhì lớp. Lên học chuyên toán thời gian đầu tôi có cảm giác bơi vì các bạn hơn hẳn mình, cuối học kỳ mình là một trong những bạn nằm ở nửa dưới của lớp không đủ điểm học sinh giỏi. Cái cảm giác của người bơi đuối sức này đã làm cho tôi tự nguyện ngồi vào bàn học nhiều hơn không cần mẹ nhắc. Và rồi với thời gian dần dần điểm số của tôi đã tốt lên, cảm giác đuối sức đã chuyển thành cá bơi trong nước, lúc nào thích vẫn chơi, nhưng nếu cần có thể ngồi lì ở bàn học mà vẫn thấy vui, không ngại khi phải tiếp cận với kiến thức mới.

Chính vì vậy tôi muốn giúp các con mình không bị rơi vào cảm giác bơi đuối này. Chị Tủm học cấp một luôn trong nhóm đứng đầu lớp, học hành rất nhẹ nhàng, bố mẹ chả mấy khi ngó ngàng đến sách vở của chị. Có một thời gian mới lên Gymnasium (cấp hai) khối lượng học bắt đầu nhiều lên, chị vẫn quen chơi nên đã có lúc mang điểm xấu về nhà. Chị bắt đầu cuống. Nhưng chị là người có trách nhiệm, nên đã tự giác học hành. Bố mẹ chỉ cần nói chuyện với chị và giải thích cho chị một số cái chị chưa hiểu. Chị chắc ít bị cảm giác bơi, nhưng lại là cảm giác luôn muốn đi đầu, tự gây sức ép cho mình.

Tí lại khác. Bị điểm kém ở lớp đối với anh chỉ khó chịu vì phải thông báo với bố mẹ và bị bố mẹ “lên lớp” dạy bảo. Bố mẹ vì đã quen với sự học hành đơn giản của chị Tủm nên đã bỏ bẵng một thời gian dài hồi cấp một không để ý đến học hành của anh cu. Đến cuối cấp một mới té ra anh hổng một số cái cơ bản. Những cái cơ bản này sẽ khiến cho anh có cảm giác bơi về sau. Đối với anh cái đích hiện tại là chỉ cần không đứng cuối lớp là được và anh có thể chơi thoải mái vẫn đạt được.

Sau khi lên kế hoạch giúp anh cu thoát khỏi nhóm cầm đèn đỏ ở lớp bố thỉnh thoảng đùa anh hỏi: “Thế Tí bây giờ còn xách dép cho bao nhiêu bạn ở lớp ?”
Anh ngẩn mặt nhìn bố không hiểu.
Bố giải thích: “ở Việt Nam bạn nào học dốt là phải xách dép cho các bạn giỏi hơn.”
Anh nửa tin nửa ngờ: “Sao lại phải xách dép ?”
Bố mẹ nhìn nhau cười ngất.
Bố bảo: “À ngày xưa ở Việt Nam dép rất là quí, nên bình thường ngoài đường người ta không đi dép, mà chỉ xách dép theo thôi, đến chỗ nào nghi lễ sạch sẽ thì mới đi dép vào !”
Dần dà anh học hành cũng có đỡ hơn, hôm rồi anh quay sang hỏi mẹ: “Thế mẹ ngày xưa có được nhiều người xách dép cho không ?”.

Thế đấy vẫn đang còn xách dép cho người ta mà anh đã muốn biết xem cảm giác được xách dép là thể nào ? Trông bộ mặt ngây ngô của anh bố mẹ cũng chả biết anh tin đến đâu chuyện bố kể. Chỉ biết rằng thỉnh thoảng lại được trận cười vỡ bụng.

Lời có cánh thứ 6

Tiếng Đức:
“Wer alles hat, weiß nicht, was wert ist.”

Tiếng Việt:
“Ai cái gì cũng có, không biết cái gì có giá trị.”

Tiếng Anh:
“Who owns everything, don’t know what is worth.”

Bạn có đói, bạn mới quí bữa ăn. Do vậy thỉng thoảng nên nhịn một bữa, bữa sau ăn sẽ ngon miệng hơn. Đối với người bắt đầu quá tứ tuần nhịn ăn còn là cơ hội để cho cơ thể tự đào thải những cái không cần thiết, giảm cân một cách hợp lý. Tuy nhiên cái này ai làm được thì tốt, chứ không nhất thiết phải làm. Chỉ cần đừng ăn quá no, thỉng thoảng ăn hơi đói một chút, tự nhiên cảm thấy dễ chịu sau đó. Đấy là kinh nghiệm bản thân tôi.

Trẻ con thời nay được bố mẹ sắm sửa cho không thiếu thứ gì. Vợ tôi thỉng thoảng hay bảo đừng mua cho con nhiều thứ quá khi chúng chưa cần. Đúng vậy khi chúng chưa cần thì có chúng sẽ không quí, không đánh giá được công sức bố mẹ bỏ ra. Vấn đề nhiều khi nằm ở bản thân tôi, mình muốn tạo cho con một cuộc sống đầy đủ (vì ngày xưa mình thiếu thốn ?). Nhưng đây không phải là cách làm tốt cho con cái. Quá thiếu thốn về vật chất có thể làm trẻ con mất tự tin, nhưng quá thừa mứa về vật chất, có thể làm chúng không đánh giá được sức lao động người lớn bỏ ra.

Có lần tôi đọc được ở đâu đó trong một bài trên báo điện tử Việt Nam về một gia đình ca sĩ có một đứa con lên 8 béo tròn, cháu bé nói rằng cháu không biết muốn quà gì nhân ngày sinh nhật vì cái gì bố mẹ cũng mua cho cháu rồi. Nhiều người cảm thán gia đình hạnh phúc, vv. Tôi thì không chắc cháu bé có nhiều niềm vui.

Có lẽ cái gì ở mức giữa, vừa phải là tốt nhất như “trung đạo” trong phật giáo đã nêu lên.

Lời có cánh thứ 5

Tiếng Đức:
“Das Leben ist wie eine Reise. Nimm nicht zu viel Gepäck mit !”

Tiếng Việt:
“Đời như là một chuyến du lịch. Đừng mang quá nhiều đồ theo !”

Tiếng Anh:
“Life is like a trip. Don’t take to much luggage !”

Đã nhiều lần du lịch các nơi tôi thấy phần đông người Việt mình (trong đó tôi không phải là ngoại lệ) đều quá “tham” trong việc chất đồ mang theo. Chuyến đi thường stress bắt đầu từ lúc đóng vali, ít khi có được cảm giác thoải mái trước khi đi. Đó chính là stress mà mình tự gây ra.

Cuộc đời cũng vậy. Ta càng đèo bòng nhiều, càng ít cảm nhận được cuộc sống. Người càng “mang nặng”, càng bị kéo xuống, tầm hồn không có điều kiện để thăng hoa.

Cái này tôi học được nhiều ở vợ tôi.  Bạn ấy không quá câu nệ vào việc phải có cái này cái kia (khi đi chơi). Có lẽ vì thế bạn ấy cảm nhận được nhiều hơn trong mỗi chuyến du lịch.

Trong cuộc sống không có cái gì là quá muộn. Chỉ cần ta nhận ra và cố gắng thay đổi.

Lời có cánh thứ 4

Tiếng Đức:
“Zeit ist das Wertvollste, was man hat !”

Tiếng Việt:
“Thời gian là cái quí giá nhất trong những cái mà bạn sở hữu !”

Tiếng Anh:
“Time is the most valuable thing you have !”

Tôi tin rằng nhiều người đồng ý với tôi về câu này. Nhưng có lẽ mỗi người sẽ hiểu nó theo cách nghĩ của mình.

Hồi còn đi học tôi thấy thời gian sao qua chậm thế. Học mãi mới đến lúc được nghỉ. Bây giờ nghĩ lại có lẽ do lúc đi học là lúc người ta tiếp thu được rất nhiều cái mới để lớn lên cả về thể xác lẫn tâm hồn, trong một ngày luôn có những sự thay đổi nhất định (học đọc, học viết, học tính, vv). Thời gian ở đây là sự trải nghiệm liên tục trong hiện tại. Và vì nó quá nhiều nên ta cảm thấy nó đi chậm.

Lớn lên đến lúc đi làm vừa mới đầu năm chúc nhau, thoáng một cái lại đã lại thấy hết năm. Liên tục lo toan công việc làm ăn, mua bán, vv. Con người đã bị stress làm cho quên mất thời gian. Rất ít khoảng chống thời gian cho bản thân. Thời gian do vậy trôi qua rất nhanh.

Nhiều người phát biểu “Thời gian là tiền bạc”. Câu này đúng một phần vì đại đa số ai ai cũng phải dùng thời gian để làm việc kiếm tiền sinh sống. Nhưng theo tôi thời gian quí giá hơn nhiều nếu biết sử dụng đúng. Nó sẽ không chỉ đem lại cho ta của cải vật chất, mà lớn hơn nữa sẽ giúp ta biết thêm nhiều cái hay cái đẹp của cuộc sống, tận hưởng được những gì cuộc sống đem lại cho ta từng ngày (kể cả trong công việc).

Có lần ông thầy dạy Taichi của tôi bảo: “Cứ đến dịp Noel là tao lại thấy nườm nượp người đi mua bán quà cáp ở trung tâm. Mọi người cứ cố tìm xem mua gì cho hợp ý để tặng người thân. Trong khi cái quí giá nhất là thời gian có thể “tặng” cho nhau thì họ lại không có (vì bận rộn) !”. Thật là không cần phải thêm gì vào câu nói của ông.

Sắp đến là dịp nghỉ lễ phục sinh. Tôi rất vui vì cả gia đình sẽ đi chơi cùng nhau và tặng cho nhau cái quí giá nhất … Thời gian.

Lời có cánh thứ 3

Thi đấu (phần hai)

Ngày đầu tiên Tí đến câu lạc bộ bóng bàn được bố đưa đi. Anh cu lúc này đã 8 tuổi, cũng đã biết đánh kha khá vì đi chơi đâu bố cũng mang vợt theo để chơi cùng.

Chào đón 2 bố con tôi là anh Andy phụ trách các bạn nhỏ của câu lạc bộ. Anh có một khuôn mặt nhẹ nhàng, dáng người thanh cao (anh cao hơn một mét 90) và giọng nói thật dễ ưa. Anh bảo Tí thay giầy và quần áo vào tập cùng các bạn. Trong lúc đó anh kể cho tôi nghe về câu lạc bộ mà anh đã gia nhập từ năm 13-14 tuổi. Giờ anh đã học gần xong đại học và nhận phụ trách nhóm các bạn thiếu niên.

Ở Đức bóng bàn không phải là môn thể thao đi đầu, nhưng lại là môn thể thao khá được ưa chuộng. Ở tất cả các công viên đều có bàn bóng bàn bằng đá, không chơi được tốt như bàn gỗ trong nhà, nhưng là chỗ bao giờ cũng tụ họp nhiều các bạn nhỏ cũng như người lớn đủ mọi lứa tuổi vui chơi. Trong những ngày đẹp trời gia đình tôi thường đạp xe đạp dọc theo sông Isar gần nhà, trong hành trang không bao giờ thiếu vợt bóng bàn cho những lúc nghỉ chân. Đối với anh cu đi xe đạp không thôi, không phải là hoạt động, nhất định phải có một môn thể thao chơi bời nào đó thì mới đáng được gọi là “đi chơi”.

Cũng như rất nhiều cả các môn thể thao khác ở đây, bóng bàn được chơi trong các câu lạc bộ dưới sự quản lý của “Liên đoàn bóng bàn Đức” (Deutsche Tischtennis Bund). Bạn có thể chơi hầu hết các môn thể thao ở đây và chỉ phải đóng phí thành viên không đáng kể, trừ một số môn thể thao cần nhiều chi phí sân bãi như Tenis. Tất cả các câu lạc bộ sẽ đăng ký ở liên đoàn. Liên đoàn có nhiêm vụ tổ chức các giải thi đấu và lịch thi đấu cho tất cả các trình độ khác nhau, người lớn cũng như học sinh. Về tài chính các câu lạc bộ thường được sự giúp đỡ của thành phố mình (sân bãi, nhà thi đấu, vv.) và một phần từ liên đoàn.

Nhờ sự xếp đặt qui củ và hợp lý này, hầu như môn thể thao nào ở Đức cũng khá mạnh. Ngay như bóng bàn không phải nhiều người tập luyện mà cũng cho ra lò được những vận động viên như Timo Boll đã nhiều lần vô địch châu Âu và có thời gian đánh ngang ngửa với các tay vợt Trung Quốc hàng đầu thế giới.

Anh Andy lại kể cho tôi nghe phương pháp tập luyện của anh cho các em nhỏ. Từ cách giao phát bóng, đỡ bóng cho đúng kỹ thuật, đến cách tập luyện di chuyển người, vv. Anh đã được qua một khóa học để trở thành huấn luyện viên cho các em nhỏ (dưới 18 tuổi). Sau một vài buổi đi tập luyện cu Tí đã để lại ấn tượng tốt. Anh Andy đang nhăm nhe đưa đội trẻ thăng hạng nên có thêm được ai có khả năng anh rất vui.

Gần một năm sau khi tham gia câu lạc bộ anh Andy hỏi tôi có muốn cho cu Tí tham gia thi đấu giải dành cho các bạn thiếu nhi dưới 12 tuổi không ? Và đó chính là sự mở đầu cho các cuộc hành trình thi đấu của cu Tí dưới sự tháp tùng của bố và huấn luyện viên Andy trong nhiều cuối tuần với nhiều trận đấu nảy lửa đầy kịch tính, cả niềm vui chiến thắng và những giọt nước mắt thua trận xót xa … (còn nữa).

Thi đấu phần 1