Ngày của mẹ

Từ đầu tuần trên các kênh truyền hình và radio đã đề cập đến ngày của mẹ (Muttertag – Mother’s day) vào cuối tuần này. Làm mẹ thật sự là một hạnh phúc, một trải nghiệm quí báu, nhưng cũng là một thách thức lớn đối với người phụ nữ.

“Mẹ thương con có hay chăng
Thương từ khi thai nghén trong lòng …”
Câu hát này cứ ngân nga trong tôi với nhiều cảm xúc dạt dào khi nghĩ đến mẹ tôi. Tôi chắc rằng nhiều người Việt yêu mến bài hát này của nhạc sỹ Nguyến Văn Tý, nó như câu hát ru của mẹ đã đi vào tâm khảm từ lúc còn bé. Nhạc sỹ lúc viết bài hát này chắc phải có một sự rung động đặc biệt từ con tim, hiếm có bài hát nào có thể truyền cảm được như vậy. Cám ơn ông, “thank you for the music !”

Ở Việt Nam khi nói đến người mẹ người ta hay nói đến sự hy sinh nhẫn nại thầm lặng vô bờ bến để nuôi dạy con. Nhà có thiếu thốn đến đâu, mẹ cũng tìm cách chạy ngược chạy xuôi lo toan cho cuộc sống gia đình (Tú xương – Thương Vợ):
“Quanh năm buôn bán ở ven sông
Nuôi đủ năm con với một chồng …”

Dù mưa nắng, bom đạn chiến tranh mẹ luôn che trở cho các con (Huyền thoại mẹ -Trịnh Công Sơn):
“… Mẹ về đứng dưới mưa
Che đàn con nằm ngủ …
Mẹ lội qua con suối
Dưới mưa bom không ngại …”
Thật là những hình ảnh đáng trân trọng.

Tuy nhiên tôi muốn nói đến một khía cạnh khác ít được đề cập đến ngoài sự hy sinh, nhưng cũng không kém phần quan trọng của người mẹ đối với sự phát triển của con cái đó là lòng tin (Vertrauen – Trust) vào con mình và khuyến khích chúng.

Tôi nhớ hồi còn bé khí mới lên 10 tuổi, lúc đó ba tôi đi vắng, tôi được mẹ giao nhiệm vụ đi mua gạo. Từ nhà đến cửa hàng gạo chỉ khoảng 1 km, nhưng vấn đề là 20kg gạo cũng khá nặng đối với tôi lúc bấy giờ.
Với chiếc xe đạp cà tàng tôi cố gắng hết sức cho bao gạo lên Baga chở hàng đằng sau xe. Chỉ mới tập đi xe đạp nên tôi không dám nhảy lên đạp, vừa đẩy xe về nhà vừa ngoái nhìn đắng sau trông không cho bao gạo tụt xuống.
Chiếc xe đạp lúc bấy giờ là xe đạp người lớn nên ghi đông cũng tương đối cao đối với tôi, vừa đẩy nó vừa rung, đến lúc lên dốc đầu đường toát hết cả mồ hôi. Đến đầu ngõ vao nhà tôi thở phào nhẹ nhõm vì đoạn cuối trong ngõ đường phẳng đi dễ dàng.
Chiều đi làm về mẹ cười vui khen tôi hoàn thành nhiệm vụ. Tuy trong lòng rất hý hửng vì được khen, tôi vẫn làm mặt ra vẻ đó là chuyện đơn giản, tôi là con trai trong nhà nên làm được là chuyện tất nhiên 🙂

Vợ tôi về mặt tâm lý này cũng hơn đứt tôi. Bạn ấy luôn khen các con khi chúng làm được điều gì dù nhỏ. Tủm Tí có tình cảm đặc biệt đối với mẹ.

Tủm với mẹ nhiều khi nói chuyện rủ rỉ rất lâu nếu cô nàng có vấn đề gì cần tư vấn, hoặc trước khi làm gì quan trọng.
Mẹ không những đưa ra cho chị những ý tưởng hay mà còn khuyến khích và tạo điều kiện cho chị làm nhiều cái mà chị thích, nào cưỡi ngựa, nào nhảy, nào vẽ, tụ tập bạn bè, vv.
Mỗi một hobby của chị là mẹ tốn không biết bao nhiêu thời gian công sức tìm thầy, tìm chỗ và mua sắm dụng cụ (dầy, áo, mũ cho đi ngựa, bút, mực, giấy vẽ, vv.) để chị theo đuổi.
Mẹ không chờ đợi gì ở chị, thành công hay giỏi giang, mẹ chỉ muốn chị được tung bay như chị muốn.

Đối với anh Tí mẹ là chỗ dựa tinh thần không thể thiếu. Mỗi lúc mệt mỏi anh chỉ cần ôm mẹ là có thể nạp đủ năng lượng để tiếp tục “công việc” của anh, bất kể đó là sáng ra khó tỉnh ngủ để dạy đi học, hay chơi bời quá mệt với các em nhà hàng xóm buổi chiều, hay thâm chí chỉ là lúc giải lao giữa các bài tập tiếng Anh mà anh đang phải cố vận động hết trí não để làm cho xong (để còn đi chơi :-).
Cái dọng kéo dài vui cười có một không hai của anh “Mẹ ist so … süß” (Mẹ thật là đáng yêu) khi sờ tóc mẹ không lần nào là không khiến vợ tôi phải cười ngặt ngẽo theo thật to.
Anh cu luôn được mẹ khuyến khích mỗi khi anh có vấn đề gì khó khăn. Thấy anh học từ tiếng Anh vất vả, học trước quên sau, mẹ bảo anh “Tí học rất nhanh vào, phát âm cũng chuẩn … nhưng học tiếng là vậy, phải học đi học lại thì mới nhớ được”. Anh dần dần đỡ mè nheo và chịu học với mẹ hơn.
Có giai đoạn thấy anh đánh đàn đến chỗ khó cứ sai đi sai lại, càng khó anh lại càng cố đánh nhanh cho qua rôi thấy sai mãi anh bậm bịnh không chịu tập nữa, mẹ khen anh “Tí đánh đàn nghe hay lắm, tiếng đàn rất rõ ràng, mẹ rất thích nghe tiếng đàn của Tí … những chỗ khó người khác tập cũng rất lâu mới được và phải tập đánh chậm, lúc hết sai rồi mới đánh nhanh dần lên”. Giờ anh đã tự học đàn mà không nỉ neo (nhiều) nữa.

“Chín tháng qua chín năm gian khó tính khôn cùng
A á ru hời ơ hời ru …”
Công lao của mẹ thật như “nước trong nguồn chảy ra” không thể nào kể hết.

Lời có cánh thứ 8

Tiếng Đức:
“Der Tod eines Wurms ist die Geburt einer Schmetterling”

Tiếng Việt:
“Cái chết của con sâu là sự ra đời của con bướm”

Tiếng Anh:
“The death of a worm is the birth of a butterfly”

Sự vận hành của thiên nhiên thật huyền diệu. Nó cũng dậy cho ta nhiều bài học. Nhưng bài học này có thể hiểu thế nào đây ?

Có một lần tôi đọc ở đâu đó có một nhà khoa học nhìn thấy một bạn sâu rất vất vả để chui ra khỏi cái vỏ bọc của nó để chở thành một con bướm cất cánh bay. Cái lỗ quá bé nên con sâu phải cần cả tiếng đồng hồ mới có thể chui ra khỏi cái vỏ đó.
Thấy vậy ông ta bèn lấy một con dao và rạch cái vỏ bọc của một con sâu khác cho nó đỡ vất vả phải chui ra. Quả đúng như vậy, bạn này chui ra rất dễ dàng nhưng … nó lại trở thành một con bướm tàn tật không thể cất cánh bay.
Nhà khoa học bèn đến hỏi một nhà sinh học vì sao bạn bướm sau khi sinh lại bị tàn tật. Sau khi ông ấy kể chuyện đã giúp bạn sâu ra khỏi vỏ thế nào, nhà sinh vật thốt lên: “đấy chính là điều tệ hại nhất bạn đã làm cho con sâu ! Chính do cái lỗ rất nhỏ, con sâu phải dùng hết sức bình sinh của mình để chui ra khỏi đó. Trong quá trình này đôi cánh của nó được phát triển mạnh mẽ. Nhờ vậy khi ra khổi vỏ cánh của nó đã đủ khỏe để có thể bay ngay được.”

Nhiều khi để đạt được điều gì cần có thời gian không thể đốt cháy giai đoạn. Mẹ tôi kể ngày xưa khi thấy mẹ tôi than là tôi lúc mới sinh không chịu ăn, hay khóc ông nội tôi bảo “Trăng đến rằm trăng tròn, không phải lo đâu con”. Quả thật đại đa số các ông bố bà mẹ thường rất hay lo lắng quá mức cần thiết cho con cái của họ. Cái chúng cần là thời gian để phát triển và phat triển một cách tự nhiên, không quá bị áp đặt.

Vợ tôi không biết có sự tĩnh tại này không, nhưng mỗi khi thấy tôi lo lắng về kết quả học tập không mấy tốt đẹp của anh cu Tí bạn ấy đều bảo “Bố không lo đâu, mẹ tin là đến một vài năm nữa anh cu sẽ đâu vào đấy thôi mà, mẹ luôn đánh giá sự thay đổi của anh cu từ năm này sang năm khác, chứ không nhìn vào kết quả trước mắt !” Có lẽ chính vì vậy thay vì lo lắng bạn ấy luôn vui được với những tiến bộ dù rất nhỏ của con cái.

Hơn nữa có lẽ để đạt được những điều lớn lao phải vượt qua được những trải nghiệm nhất định, thậm chí rất đau đớn.

 

Tóc mẹ

Nhìn anh cu Tí ôm đầu mẹ hôn chùn chụt, nhắc đi nhắc lại “Mama ist so … süß” (mẹ thật đáng yêu) tôi thấy vừa buồn cười, vừa đáng yêu, lại vui vui nhè nhẹ.

Anh giờ đứng đã cao hơn mẹ cả cái đầu, anh không chùi mặt mũi vào đuôi tóc mẹ nữa mà tựa mặt anh lên đầu mẹ. Anh nói với bố mà thực ra là tự cảm thán “Bố thấy tóc mẹ mềm không ? Đây này, đây này …” tay lại không ngừng vuốt tóc mẹ, mặt mũi đỡ đẫn đầy hưởng thụ.

Anh từ bé đã thích tóc mẹ. Những lúc mệt anh chỉ cần sờ tóc mẹ là có thể nạp đủ năng lượng để tiếp tục chơi. Đối với anh tóc là nguồn năng lượng vô bờ bến. Đến lúc đi nhà trẻ cùng chị Tủm không có mẹ ở bên anh quay sang vuốt tóc chị. Đến khi đi học không có chị anh vuốt tóc bạn, không kể bạn trai hay bạn gái, miễn là bạn thích chơi với anh, đó là cách thể hiện tình cảm của anh khi quí ai.

Giọng anh đã bắt đầu chuyển sang ồm ồm của tuổi dậy thì, mẹ vừa để cho anh ôm đầu vừa tủm tỉm hỏi “Thế anh còn thích hôn tóc mẹ bao lâu nữa ?”
Mắt anh lim dim, miệng cười, tay vẫn ôm ghì đầu mẹ không trả lời, anh đang tận hưởng những giây phút hiện tại. Đối với anh chỉ có hiện tại là quan trọng.

Thi đấu (phần ba)

Hôm qua nhìn lên những chiếCup sáng bóng, lóng lánh, đẹp đẽ trên tủ tường lại muốn viết về những kỷ niệm thi đấu bóng bàn của anh cu Tí.

Lần đầu tiên anh tham gia thi đấu khi mới 8-9 tuổi. Anh lúc đó chắc chưa biết gì về thể thức thi đấu, anh chỉ biết rằng sẽ được chơi bóng cả ngày, thế là vui rồi.

Ở trong câu lạc bộ bóng bàn anh lúc đó nhỏ tuổi nhất, các anh lớn bảo gì anh làm nấy, đỡ bóng phải thế nào, phát bóng ra sao, di chuyển chạy đi chạy lại anh bắt trước như một con khỉ, không cần suy nghĩ. Những câu hỏi của anh thường chả ăn nhập vào đâu, nhưng vẫn được trả lời lẫn giữa ngiêm túc và hài hước. Với bộ mặt ngơ ngơ và những câu hỏi bất ngờ của mình chắc mọi người không biết anh ngố hay là khôn. Chỉ biết rằng anh được chấp nhận như một đứa em út trong gia đình đông con, tất cả giúp đỡ nhau, luôn luôn ríu rít và tràn ngập tiếng cười.

Sáng sớm ra bố chở anh qua nhà huấn luyện viên Andy để cùng nhau lên đường đi thi đấu. Nơi thi đấu Erding chỉ cách nhà hơn 30km, cũng là một câu lạc bộ bóng bàn. Họ đã nhiều lần đăng ký tổ chức nên mọi cái rất quy củ. Ai muốn tham gia thi đấu đã phải đăng ký trước. Ban tổ chức lên danh sách và bốc thăm chia các bạn cùng lứa tuổi thành từng nhóm khoảng 5-6 người. Các bạn đánh vòng tròn một lượt tính điểm để tìm ra 2 bạn nhất nhì nhóm sẽ được vào vòng sau. Sau đó các bạn hoặc đấu loại trực tiếp hoặc lại lập nhóm để thi đấu để tìm ra người vô địch. Thể thức không khác mấy các giải bóng đá thế giới.

Cái lôi cuốn các bạn trẻ có lẽ là không khí náo nức nhộn nhịp. Thường mỗi bạn đi thi đấu ngoài huấn luyện viên đều có thêm bố hoặc mẹ đi cùng, có bạn còn có cả gia đình ông bà đi theo. Nó quả thật như một ngày hội vui chơi. Ban tổ chức phần lớn là những người tình nguyện. Họ đã làm sẵn bánh ngọt, càfe, các loại bánh mỳ kẹp và nước uống để phục vụ cho tất cả mọi người. Tất cả được bầy bán trên bàn ở ngoài sảnh lớn với giá rất rẻ, vừa cho hầu bao của mọi gia đình. Tiền thu được sẽ trả vào chi phí cho cuộc thi và sung quỹ cho câu lạc bộ đứng ra tổ chức, góp phần vào việc mua sắm đồ tập cho các em (bàn bóng, lưới, quần áo luyện tập, vv.). Những người tình nguyện không lấy về một đồng nào, dù họ đã bỏ ra không ít công sức thời gian tổ chức và phần lớn chi phí mua bán cũng đều cho vào công quỹ hết.

Sau khi thay quần áo các bạn vào phòng thi đấu để tập luyện cho nóng trước khi bước vào vòng loại. Phòng thi đấu ở đây cũng như phần lớn các phòng thể thao ở các câu lạc bộ khá cao (khoảng 5-6 m) và rộng rãi. Bình thường ra người ta có thể thi đấu bóng rổ, bóng ném, bóng đá trong nhà hoặc luyện tập bóng bàn, thể dục dụng cụ, vv ở đây. Sân tập này như vậy có thể được sử dụng liên tục cho các hoạt động thể thao khác nhau bằng cách chia thời gian sử dụng. Tiền đầu tư cho một phòng thể thao như vậy có thể khá nhiều, nhưng so với giá trị sử dụng sẽ không bị lãng phí.

Khoảng 15 bàn bóng đã được sắp xếp phân chia thành từng lô nhỏ ngăn cách bằng những rào cản thấp chừng 60 cm. Xung quanh sắp đặt ghế bank dài cho huấn luyện viên và phụ huynh cố chỗ ngồi xem thi đấu. Tiếng bóng bàn rào rào khắp nơi vang lên, những cánh tay lên xuống nhịp nhàng, tiếng chân di chuyển qua lại liên tục. Bố vừa ngắm anh cu tập luyện với anh Andy, vừa nhìn ngó xung quanh để đánh giá đối thủ của anh.

Chỉ chưa đầy một năm ở câu lạc bộ trình độ của anh đã lên rất nhiều. Nhờ có sự động viên và giúp đỡ của anh Andy cùng các anh trong câu lạc bộ đường nét đánh của anh đã đâu ra đấy. Quả thật cái gì muốn giỏi đều phải bắt đầu từ rất sớm. Tiếp thụ kiến thức lúc còn bé là sự tiếp thụ trực tiếp, không suy luận như viết lên tờ giấy trắng. Kiến thức vào đến đâu được tiếp nhận và sử dụng đến đó. Lúc đã lớn trên 18 tuổi kiến thức được tiếp nhận qua suy luận, nối từ cái này sang cái khác. Chẳng may quên ở giữa là quên hết phần sau. Tờ giấy đã đầy chữ, viết thêm vào phải xóa bớt những cái cũ đi, học trước quên sau là chuyện dễ hiểu. Sau nữa bộ nhớ lúc còn bé là bộ nhớ cơ bản có dung lượng lớn hơn nên có thể tiếp thụ được nhiều hơn.

Đúng như dự kiến của huấn luyện viên Andy anh vượt qua vòng loại dễ dàng. Ở lứa tuổi của anh các bạn phần lớn đỡ được bóng qua lưới là hài lòng. Anh đã có thể tiu (Vorhand), ve (Rückhand) khá thành thạo nên nhiều bạn không kịp trở tay. Nhiều lúc trên cơ hẳn bạn nào, anh vẫn để cho bạn không thua trắng (zu Null) mà vẫn gỡ lại được 1-2 quả. Hỏi anh tại sao, anh bảo Tí muốn thể hiện sự tôn trọng (respect) với bạn. Rất hay ! Cái này anh cũng học được từ các anh trong câu lạc bộ.

Vào vòng trong cuộc thi đấu đã căng thẳng hơn. Đã có lúc anh để thua một séc. Ai thắng trước 3 séc là sẽ thắng. Bởi vậy sau mỗi séc các đấu thủ lại được huấn luyện viên gọi riêng ra một góc, chỉ bảo cho biết cần thay đổi hay làm gì tốt hơn để tránh lỗi và khai thác những điểm yếu của đối thủ. Sau nữa về tinh thần cũng rất quan trọng. Huấn luyện viên giỏi là huấn luyện viên có thể giúp học trò thể hiện hơn cả khả năng của mình trong lúc thi đấu và tin vào bản thân mình.

Trong phòng thi đấu chen lẫn với tiếng bóng bàn đã có những tiếng khóc của các cậu bé cô bé thua trận. Sau trận đấu bị thua chúng chạy thẳng đến ôm bố mẹ khóc nức nở, không giấu diếm cảm xúc thất vọng của mình. Để rồi chỉ lát sau khi được ôm ấp vuốt ve và an ủi chúng lại chạy đi chạy lại cười tươi cùng chúng bạn. Trẻ con ít khi giấu cảm xúc của mình, khóc cười đi liền với sự thay đổi cảm xúc của chúng. Khóc xong là cảm giác thất vọng cũng hết như dòng sông qua khúc gập gềnh lại đến chỗ hài hòa, thật tự nhiên. Người lớn đại đa số không cho phép mình thể hiện cảm xúc ra ngoài, nhiều người giấu diếm cảm xúc thật của mình tự gây nên tắc ngẽn trong cơ thể thể hiện qua bệnh tật hoặc trong tình cảm thể hiện qua sự trầm cảm, vv. Có lần tôi đọc dược ở đâu đó một nhà tu đã nói ông ta tu để quay lại thành trẻ con. Điều này cũng không khó hiểu.

Và rồi trận đấu cuối cùng cũng đã qua. Anh Tí đã vượt qua các đấu thủ và nâng cao chiếc Cup vô địch bóng bàn đầu tiên của mình. Anh chắc cũng vui vì không ngờ lần đầu tiên thi đấu đã đoạt cúp. Không những thế anh lại có thêm được mấy bạn bằng tuối với mình. Sau khi thi đấu chúng lại chơi đùa với nhau chơi bóng bàn chạy vòng tròn, cười như nắc nẻ, vốn là trò chơi mà trẻ con rất ưa thích khi chơi ngoài công viên.

Lời có cánh thứ 7

Tiếng Đức:
“Gib jedem Tag die Chance, der schönste deines Lebens zu werden.”

Tiếng Việt:
“Hãy cho mỗi ngày cơ hội trở thành ngày đẹp nhất đời bạn.”

Tiếng Anh:
“Let every day the chance to become the most beautiful day of your life.”

Trời ngoài mưa gió, thời tiết lạnh xuống gần 5°C, đối với tháng 4 là khá lạnh. Tôi chợi nhận ra lời có cánh này thật nhiều ý nghĩa.

Tôi không còn thấy khó chịu với thời tiết hay thay đổi tháng 4 nữa. Ăn mặc đủ ấm, dương ô lên đi ra ngoài trời vẫn thấy một sự dễ chịu của không khí trong lành, cây cối đã ra lá xanh tươi đang reo vui cùng những giọt mưa tí tách hòa thành bản nhạc sống thật êm đềm.

Lại nhớ đến những ngày đông lạnh Hà Nội xa xưa, ngổi trong chăn ấm nhìn ra ngoài trời, bụng đói mà có bát cơm nguội muối vừng hay cái banh mỳ nhân bơ đường quả là đời sướng hơn tiên.

Chị Tủm sau mỗi lần đi chơi về cũng hay cảm thán “hôm nay là một ngày thật đẹp !” (Heute ist so ein schöner Tag!). Hiện tại chị cũng đang có những ngày thật đẹp. Chị có thể làm cho ngày nào cũng trở thành ngày đẹp, dù là đi chơi, đi học, hay sau này đi làm, nghỉ phép, hay đơn giản chỉ là một ngày trời mưa ngồi ngắm trời đất. Ngày có đẹp hay không nó đi từ chị mà ra.

Còn anh Tí thì sao nhỉ. Anh sẽ bảo “Ngày nào mà chả là ngày”. Anh không có khái niệm đẹp xấu, tại sao lại phải phân chia đẹp xấu cơ chứ. Anh cứ được làm cái anh thich là ok rồi. Anh thật (vẫn còn) sung sướng.

Thời gian vẫn cứ trôi đi … lại thêm một ngày … đẹp nhất đời tôi 🙂