20.10.2011

Hôm nay nằm tập Yoga, trong lúc bà hướng dẫn nói thả lỏng chân, thả lỏng tay,… dòng suy nghĩ của tôi lòng vòng về Tí. Nó giận mẹ buổi sáng, vì mẹ định giặt cái áo len đã ươm mùi của nó. Sau đó mặt Tí xị ra, mắt nhìn gườm gườm, cứ „hự…hự…“ trong cổ. Lúc đi học cu cậu vẫn còn ra mặt giận, dù chắc là không còn giận nữa.

Tôi nghĩ về lũ trẻ con, chúng nó giận vui rõ ràng. Và cái giận của nó không thể lấy đùa cợt mà xí xóa được. Đó là điều người lớn ở Việt Nam hay làm. Tôi không thích cách làm đó. Tôi rất chú ý các cảm xúc cuả mình, nhất là các cảm xúc negative. Nên tôi cũng chú ý đến cảm xúc của những người quanh tôi, nhất là trẻ con. Cho dù lý do có vô lý đến mấy đi chăng nữa, cảm xúc vẫn là cảm xúc, nỗi buồn của đứa trẻ không được bố mẹ thông cảm lớn tương đương nỗi buồn của người lớn bị thất tình. Nỗi thất vọng của đứa trẻ mất đồ chơi cũng lớn tương đương nỗi buồn của người lớn bị mất công việc yêu thích.

Tôi nhớ hồi bé bố mẹ tôi có đùa tôi là đứa bé bị bỏ rơi ở bãi rác, được bố mẹ nhặt về nuôi. Chỉ có anh Hùng tôi là con thật, còn tôi không phải là con.

Sự giận dữ phản kháng của tôi lại làm cho bố mẹ tôi thích trêu hơn. Nỗi giận của tôi cứ lớn dần, lớn dần đến lúc tôi hét lên để át tiếng cười của cả nhà, rằng „thà chết còn hơn là ở cái nhà này“. Tôi đã bị bố tôi đánh cho một trận thừa sống thiếu chết. Người vừa cười trước đó 5 phút đã có thể tức giận xé quần áo đánh một đứa trẻ con. Có lẽ cái phản kháng không có điểm dừng của tôi đã đẩy bố tôi đến cơn tức giận đó.

Tôi có một trí nhớ rất tồi tàn, tôi chỉ nhớ được vài chi tiết trong tuổi thơ của mình, và đây là 1 trong 2 trận đòn mà tôi nhớ nhất.

Tôi không phán xét bố tôi. Ông rất nóng tính và dễ mất bình tĩnh. Ông không hoàn hảo, nhưng ông như mọi ông bố khác. Có điều tôi có lý do để suy ngẫm về cái gọi là tình cảm mà con người trao cho nhau. Về tính dễ thay đổi của thứ tình cảm đó.

Tôi chưa bao giờ đặt câu hỏi về tình phụ tử của bố tôi hay tình mẫu tử của mẹ tôi.Tôi cảm nhận được tình cảm đó và luôn hàm ơn trời đất vì bố mẹ tôi còn sống đến bây giờ. Để tôi lớn lên đầy đặn, không một chút cảm giác mình bị thiếu thốn.

Nhưng còn một thứ tình khác, xuất phát từ cái ego của mỗi người, mà người ta khoác cho cái tên đó và dựa vào đó mà cho phép họ làm nhiều thứ.

Tôi cũng hay nhận ra ở mình thứ tình đó. Thứ tình bắt con cái làm theo ý mình, thứ tình làm mình nổi giận nếu con cái không làm đúng ý mình. Đó không thể gọi là tình yêu.

Công việc viết đôi khi giúp tôi nhiều, nhất là khi viết về những điều xa xưa đã làm tôi uất ức. Sự uất ức đó đã không được ai xoa dịu. Tôi không nhớ được có lúc nào đó thủa ấu thơ tôi được khóc trong vòng tay của một ai đó.

Ngày thường (30.09.2011)

Vẫn cái bồn chồn lúc hiện lúc không. Nó không cho tôi sự thanh thản tôi đã quen một thời gian dài.

Đó là sự thanh thản không đến từ bên ngoài. Kể cả khi rất bực mình, khi rất stress, thì sự thanh thản đó vẫn có mặt. Nó cho phép tôi nhìn nhận mọi thứ như người ngoài cuộc.

Còn sự bồn chồn này, mặc dù tôi vẫn còn một phần Ruhe (tĩnh) để quan sát cái bồn chồn đó, nhưng nó làm tôi không ngồi yên được. Có một cái gì đó thúc giục tự bên trong bắt tôi phải làm cái này, bắt tôi phải làm cái nọ, không thì thời gian nó trôi.

Nó làm tôi ăn cũng trệu trạo, nhai không ra nhai.

Nó làm tôi ngồi sưởi nắng mà vẫn mắt trước mắt sau nhìn bọn trẻ con làm bài tập. Chỉ cần nhìn chúng nó chểnh mảng là tôi lại sồn sồn.

Heheh, khi tôi không có Ruhe, làm sao tôi cho người khác Ruhe được cơ chứ !!!

Tí mặt cười toét chạy vào, mắt nhướng nhướng tinh nghịch, giơ cho mẹ quyển sách, ý nói để đọc. Vào giường, anh đọc to cho mẹ nghe, thỉnh thoảng lại phì cười.

Kiểu cười khá giống ông nội và bố.

Mẹ phát hiện ra một điều là anh cu từ xưa đến giờ đọc chả hiểu gì cả. Quyển này mới đọc gần đây, thế mà mẹ hỏi đã đọc chưa anh kêu chưa. Chắc anh chỉ ghép từ chứ không hiểu nó nói mô tê gì cả.

Chiều chị Tủm tập đàn, đàn kêu to thế nào thì anh gào to hơn thế. Cứ gào lên cho sướng vậy. Bài hát cô dạy nghe du dương là thế, mà anh gào lên không còn ra bài hát nữa. Chị vặn nhỏ đàn xuống, thì anh gào bé hơn.

Trước khi đi ngủ anh cũng vừa cào đầu mẹ, vừa ngân nga bài hát nào đấy, nhảy từ bài này sang bài kia. Tiếng Anh tiếng Đức có cả. Hai chân quơ đằng này, quào đằng nọ. Một lúc ngọ ngoạy, đến lúc anh bỏ tay ra khỏi đầu mẹ, ùng cái mông vào phía mẹ, là anh bắt đầu ngủ.

Tùy tư thế ngủ, lúc thì anh ngáy rống lên như con bò, lúc thì không một tiếng động. Êm ru. Thường khi ngủ say Tí hầu như không thở. Nhưng lúc ngủ nửa thức nửa ngủ thì anh vật lộn với hơi thở, đôi lúc tắc tị. Bây giờ khá hơn nhiều trước đây. Có giấc ngủ say cũng khiến Tí khỏe hơn.

Chị Tủm thì khác. Chị ngủ êm. Lúc chưa ngủ chị cũng nằm êm. Nhưng mẹ cứ ra ngoài là chị lại ngoái ra. Chị thích được nằm cùng bố mẹ, nhưng thích ngầm ngầm, không kêu to ầm ĩ như thằng em.

Buổi sáng Tí khi dạy thường cười ngay. Tủm thì không. Hồi còn nhỏ Tủm cứ dậy là lại mếu máo. Có vẻ như trong giấc ngủ Tủm đi chu du đâu đó đẹp đẽ hơn thế giới này nhiều.

Tủm có kể về cá heo, về biển trong giấc ngủ của Tủm. Về những nơi nước lóng lánh đi xuống không hề ướt. Những nơi đó không lạnh không nóng. Tủm có thể nói chuyện với bạn cá heo, bằng ý nghĩ, không cần ngôn từ….

Có thời gian đó là giấc mơ hàng ngày của Tủm. Tuy Tủm sống nhiều điều kỳ diệu trong giấc mơ, nhưng trong đời thật nó lại khổ sở vì cô đơn. Tủm khao khát một cái gì đó không thuộc về cuộc sống này. Tủm khao khát một sự giao cảm về ý nghĩ và tình cảm giống như chị có trong giấc mơ.

Một hôm mẹ đã giận dữ với sự khổ sở triền miên của Tủm, và nói với Tủm, một khi Tủm quyết định xuống sống ở cái thế giới này thì Tủm phải biết làm mình vui trong thế giới đó.

Tôi thấy lạ là tuy Tủm có một thế giới riêng rất sống động, nhưng cái sợi chỉ đỏ xuyên suốt thế giới đó lại là những lời nói khô khan của tôi.

Ban ngày khi tôi nói với Tủm chuyện gì mang tính triết lý, về con người, về thiên nhiên, y như rằng trong giấc mơ Tủm sống lại cái đó, và khi Tủm kể, câu triết lý của tôi mang một hơi hướng khác, như được tiêu hóa, được lọc qua một cái gì đó, trở nên sống động, đẹp, mộc mạc.

Tủm không còn tham gia thế giới của giấc mơ nữa. Giờ đây Tủm đọc nhiều truyện, nó dấn thân vào cuộc sống vật chất nhiều hơn.

Cái sự già (29.09.2011)

Chắc tôi sang cái tuổi già rồi, nên thấy càng ngày càng tâm đắc với ông cha ta.

Mấy câu ca dao tục nghữ đọc cứ mòn cả mép, mà đến bây giờ mới ngẫm nghĩ và thấy đúng.

Tiên học lễ
Hậu học văn

Học lễ bao gồm cả học cách sống.

Thời chúng tôi, không ai dạy cách sống cả. Họ dạy phải lễ phép với thày cô, nghe lời bố mẹ, đó không phải cách sống. Cách sống bao trùm rộng lớn hơn. Có lễ với bản thân, người ta mới có lễ với người khác. Một đứa trẻ được tôn trọng tự nó sẽ tôn trọng người khác.

Tôi là đứa trẻ ngoan như bất kỳ đứa con gái nào khác. Lễ phép, chả nói nổi một câu bậy bạ nào. Thày cô nói gì tôi làm theo răm rắp.

Nhưng tôi nghĩ tôi không có lễ. Bây giờ tôi mới đang lò dò học lễ phép, học tôn trọng bản thân.

Một đứa trẻ được sống trong gia đình có lễ, hoặc có ông bà là người hiểu biết và đã đến cái tuổi biết lễ, cái lễ nó dễ dàng ngấm vào người.

Một đứa trẻ đã có tư duy tốt, thể hiện qua việc chơi tốt, hoặc học tốt môn học nào đó,… thì không cần nhồi nó cũng từ từ tiếp thu tất cả những cái gì cần thiết cho nó vào từng thời điểm.

Tôi đã bị nhồi về văn mà không có lễ.
Tôi đã bị nhồi, và giờ tôi cũng có xu hướng nhồi bọn trẻ con.
Tôi cứ luôn phải phanh mình lại.
Nhưng tôi phanh thì nhà trường lại thúc đít tôi, và tôi lại nhồi.
Hay đi đâu chơi thấy con nhà người khác giỏi quá, tôi lại lên máu nhồi.

Vì bản thân học hành cũng không tồi, nhưng nhìn ra thấy cái hội học vừa phải hồi xưa họ nhiều người rất thành công trong cuộc sống, nên riêng về chuyện học hành trong trường học tôi không thích nhồi. Không nhồi là vì thấy nhồi cũng chẳng hơn gì, chứ không phải vì tôi không có máu nhồi.

Cái làm bệ phóng cho trẻ con chính là niềm vui. Khi chúng có sự say mê, có niềm vui, sẽ có lúc chúng phát triển rất nhanh. Không chỉ phát triển, chúng quen sống và làm việc với niềm vui. Chúng học cách sống và làm việc với niềm vui.

Cái này là cái về sau tôi vỡ ra và đang học. Chưa ai dạy tôi phải sống với niềm vui cả. Tôi chỉ lờ mờ thấy cái niềm vui đó trong những quyển sách về các nhân vật đã tỉnh ngộ. Hoặc sách của những người đã tỉnh ngộ hoặc sắp tỉnh ngộ.

Ai cũng đi tìm niềm vui, nhưng ít ai sống với niềm vui.

Một cây làm chẳng nên non
Ba cây tụm lại nên hòn núi cao

Đây là điều cả dân tộc việt nam phải học, chứ chẳng phải cá nhân ai.

Làm việc với các bạn Đức đến hàng chục năm, đây là điều gần đây tôi cảm nhận rõ ràng.

Mỗi người có một vai trò trong cả guồng máy, không có vai trò nào quan trọng hơn vai trò nào. Nếu mỗi người chăm chỉ làm việc của mình như một con kiến cần mẫn trong tổ kiến, nhiều việc sẽ nên trò.

Trẻ con nên được dậy điều này. Để trẻ con học được điều đó, chính người lớn cũng phải thấm nhuần.

Gia đình là guồng máy nhỏ, trong đó mỗi người một việc, hài hòa, không người hơn, không người kém.

Trẻ con mỗi đứa một vẻ, mỗi đứa sẽ gánh một trọng trách riêng về sau. Chúng phải ý thức được chuyện đó. Mọi việc đều quan trọng như nhau.

Wallberg

Wallberg nằm gần Tegernsee, cách Munich khoảng 1 tiếng đi xe. Hôm nay trời khá đẹp, nên nhiều người đi về hướng đó. Đường tắc nên khi đi và về đều dài thêm gần tiếng.

Tí không muốn đi cùng bố mẹ. Anh chàng có hẹn với cô giáo dạy nhạc lúc 17:00. Anh có nhiệm vụ đệm đàn cho một bạn khác trong kỳ thi tới đây, nên hai bạn hay phải gặp nhau ở nhà cô giáo thêm một buổi để ghép với nhau.

Kể cũng buồn cười các cậu bé này. Tí thì không thích đi thi, cậu bé kia lại thích đi thi, thế mà sao cô lại ghép Tí đánh cùng cậu bé kia. Mà Tí không phản đối cô mới lạ. Ở nhà mà bố mẹ yêu cầu thì chắc chắn là cậu xua tay nguây nguẩy rồi. Nghe chừng cậu bé kia tuy thích nhưng tập có vẻ chật vật. Tí thì tưng tửng, mỗi khi bố mẹ hỏi thì cậu trả lời nhát gừng, không nhiệt tình lắm.

Đến Wallberg đã 3 giờ chiều, chúng tôi quyết định chỉ đi tuyến ngắn, 1 tiếng rưỡi, rồi lại đi bộ xuống. Thường chúng tôi hay đi bộ lên đỉnh núi rồi đi cáp treo xuống, vì bạn chồng hay bị đau đầu gối nếu phải đi xuống. Lần này không kịp lên đỉnh núi vì quá muộn.

Đi leo núi hơi giống đi thiền. Cứ phải đi túc tắc chậm rãi từng bước một mới mong đi lâu. Thường chỉ cần đi 10 phút là mồ hôi đã túa ra. Đi núi một ngày thì bằng đi sauna (tắm hơi) một buổi. 

Phía dưới đường thường đi dưới bóng cây, thỉnh thoảng mới có khoảng trống có nắng. Cứ chỗ nào có cảnh đẹp là lại có một cái ghế để người đi ngồi nghỉ.

Phía trên đỉnh núi thường có đường panarama, vòng vòng các phía để nhìn phong cảnh phía dưới. Đường trên đỉnh núi thường rất nắng. Phong cảnh hùng vĩ, trùng trùng điệp điệp, nhìn được rất xa ra các đỉnh núi hàng xóm. Đôi khi có gió lồng lộng, mát rượi, một cảm giác thênh thang. Nhiều người nghiện leo núi, có lẽ họ nghiện cảm giác này – thênh thang.

Lần này đi ít, nên đi bộ xuống dưới chỉ hơi bị chùng chân, nhưng không bị đau đầu gối. Rất là tuyệt. Quán giữa đường có buttermilch, một loại sữa tươi để hơi lên men, chỉ hơi chua. 

 

Tí và những cái móng tay (20.09.2011)

Móng tay Tí mọc rất nhanh. Vừa cắt tuần trước tuần sau lại một vành đen ngòm trên đầu các ngón tay.

Bố hay hỏi Tí để móng tay để làm gì, có phải để móc đít không?

Hôm qua may quá mẹ đã cắt móng tay cho Tí. Hôm nay Tí có giờ học đàn. Ông giáo, thầy Rolfes đã quá quen với những cái móng tay đen đen dài dài của hai chị em. Chị Tủm từ hồi lên lớp 3 đã biết tự cắt móng tay, có lẽ chị ấy biết ngượng. Sau này không bao giờ thấy móng tay chị ấy dài.

Mẹ hỏi thầy Rolfes có hỏi vì sao móng tay các bạn lại dài thế không, Tủm nói thầy có hỏi.

Tôi có thể tưởng tượng ra cảnh thầy hỏi Tí như thế nào. Tí sẽ coi như điếc và hỏi lại thầy một câu hỏi không liên quan đến cái móng tay. Rồi thầy chắc sẽ lại vừa cười vừa trả lời, không quên quay lại câu hỏi về cái móng tay sau đó.

Cậy ra một câu trả lời có đầu có cuối ở anh Tí là một điều khó khăn. Có vẻ như anh chàng coi đó không phải là việc của mình.

Còn nếu anh trả lời, chẳng hạn câu hỏi sao Tí hâm thế, nếu người hỏi là mẹ, Tí sẽ gào lên „Tí thích mẹ“. Nếu người hỏi là Bố, Tí sẽ buông thõng „Bố hâm thế“. Dùng từ nào Tí trả lời lại ngay từ đấy, thay mỗi từ Tí bằng bố hoặc mẹ hoặc Tủm, tùy người nói.

Mẹ có thời gian ngượng với đám móng tay của Tí. Chỉ nhớ ra chuyện cắt móng tay vào lúc đón Tủm Tí đi học đàn về, tức toàn cắt sau khi chúng đã lướt trên đám phím đàn trắng phau của thầy, để rồi tuần sau đôi bàn tay lại xinh xinh mười móng tay đen.

May thầy Rolfes cũng dễ tính. Nói đúng ra thầy khó tính lúc ban đầu, nhưng chả hiểu sao thầy lại rất dễ tính sau này. Tôi nghĩ một phần vì chúng tôi chung thủy với Thầy, trong khi đám học sinh khác dần dần cuốn gói cả. Mầy đứa con gái thì kêu thầy chuyên môn ngủ khi chúng nó đánh đàn.

Tôi thấy may mà thầy ngủ được, không chắc thầy cũng phát rồ với ngón đàn của các chàng các nàng, ngồi ị ra một lúc mới đánh được một nốt.

Cả ngày làm việc không làm lưng và cổ tôi cứng lại bằng 10 phút ngồi kèm Tí tập đàn. Cái lưng của nó căng cứng, đôi mắt nhìn trừng trừng vào bản nhạc, vai cong lên như rặn ra từng nốt, làm tôi thấy căng thẳng.

Thầy ngủ được là tốt.

Thầy lại có vẻ không bon chen cho học trò đi thi thố này nọ. Mà bon chen cũng chẳng được. Đám học trò của thầy, ngoài một cậu đánh rất khá (hơn Tủm 2 lớp), chả còn đứa nào có thể đánh một bài không lỗi trước giám khảo, chưa nói đến đánh hay.

Có lần thấy bọn trẻ con nước mắt lưng tròng sau buổi học, tôi hỏi thầy mắng à. Tủm nức nở rằng Tủm đánh bình thường, mà thầy cứ bảo sai. Thấy thương hai đứa trẻ con, nhưng cũng thông cảm với thầy. Chả hiểu sao sau này tôi thấy rất quý và thông cảm với thầy.

Hồi đầu tôi có cảm giác thầy bất mãn. Thầy là ông thầy đàn piano duy nhất trong đám các bà. Các cô khác thì học sinh đi thi giải này giải nọ rất xúng xính.

Hôm Tủm Tí bị mắng cũng đúng hôm sau khi ảnh của các học sinh (của các cô khác) có giải được đăng trên báo làng. Không biết có phải vì vậy mà thầy thấy đám học trò của mình bất tài quá rồi giận cá chém thớt không.

Sau này thấy thầy thoải mái ra. Có hôm lúc tôi đến đón, thầy bảo Tí phải tập nhiều hơn ở nhà. Tôi quay lại hỏi Tí có làm được không? Tí đáp lại bằng cái mặt ngệt kiểu chả hiểu người ta hỏi gì. Thầy nghé sát mặt vào mặt nó: Nếu Tí không tập, thầy sẽ gọi công an đến kèm Tí học. Tí ngơ ngác hỏi, nếu công an đến có phải trả tiền cho công an không. Thầy cười phá lên „Có, mày phải tự trả tiền“, rồi lại một mẩu đối thoại tiếp tục giữa hai thày trò, tịnh chả liên quan gì đến chuyện tập đàn của Tí.

Về Tủm thì do mẹ luôn khẳng định Tủm rất chịu tập ở nhà, nên thầy không đưa yêu cầu đó ra. Thực ra Tủm chỉ không chống lại khi mẹ nhắc Tủm tập thôi, chứ chị chàng cũng nhấp nhổm 10 phút là cùng, nhiều thì 20 phút khi chị có hứng, không đạt được định mức 30 phút như thầy yêu cầu. Chưa kể trong tuần cũng chỉ có 2-3 ngày các bạn tập được đàn buổi chiều.

Chuyện không chống lại của Tủm đã làm mẹ cảm thấy nhẹ người đi rất nhiều rồi. Cả hai bạn mà cùng càu nhàu ca cẩm giống Tí, khá là mệt mỏi. Bảo thôi các bạn bỏ đàn đi thì không chịu bỏ. Lý do của Tí rất đơn giản „Mọi người ai cũng biết đàn gì đó, Tí không học thì lấy gì để biểu diễn“.

Tính ra Tủm cũng đã học được gần 5 năm với Thầy. Tủm bắt đầu học từ khi tròn 5 tuổi. Thầy cứ đến hôm học đến nhà trẻ đón Tủm, dậy cho Tủm chắc được 10 phút, rồi lại hai thầy cháu quay trở lại nhà trẻ. Tổng cộng là 30 phút cả đưa đón lẫn học.

Tí cũng như thế. Tí bắt đầu muộn hơn, khi Tí được 5 tuổi rưỡi. 1-2 năm đầu Tủm Tí học kiểu được chút nào hay chút nấy, không có sự kèm cặp thúc ép của mẹ.

Tôi nhớ đến lúc Tủm giữa lớp 1, thầy bắt đầu đòi hỏi chị tập nhiều hơn. Xảy ra cuộc tranh luận khá căng thẳng giữa tôi với thầy, trước mặt bọn trẻ con. Sau đó vài lần nữa đề cập đến vấn đề này, để cuối cùng thầy chấp nhận không chờ đợi quá nhiều và thúc ép bọn trẻ con nữa. Sự thoải mái qua lại này cũng là lý do khiến thầy sau này trở nên dễ tính hơn nhiều.

Đám móng tay của Tí nhờ vậy không trở thành đề tài lớn.

Móng chân của Tí thì quoặt quẹo luôn, vì phải uốn mình cho hợp với cái giầy chật chội của Tí.

Ồ, ngày mai anh chàng có đá bóng. Anh cu đồng ý đi đá bóng ngày mai. Chắc sức anh cu đã đủ để một tuần đá bóng hai ngày. Năm trước anh nói rằng anh thích đá bóng, nhưng một lần một tuần là đủ rồi. Không biết chú Trainer có cho Tí tụt hậu vào nhóm dự bị không? Chứ tôi thì chả có ý định thuyết phục Tí đi đá thi trong khi nó không thích.

Chuyện móng tay đen của Tí còn dài, liên quan đến cái gọi là sự sạch sẽ. Nhưng tôi sẽ viết lúc khác.