Góc “tối”

Tại sao mình viết về những góc “tối” trong cuộc sống của mình.
(Note : viết xong thấy nhiều đoạn mình đang phét lác đấy, đang thử làm chứ không phải đã làm được).

Thứ nhất : đến lúc nào đó mình không còn quá phân biệt sáng và tối nữa. Mọi thứ là con người, thuộc về con người, đều xứng đáng được trải nghiệm với sự nghiêm túc thích thú ngang nhau. Khi không còn ngại tối nữa, cuộc sống sẽ trọn vẹn hơn.

Để viết về những điều tối, đúng là không dễ dàng. Phải có một sự tin tưởng nhất định vào người đọc. Mình có thể nhìn trước phản ứng của các nhóm người đọc. Vài người đọc rất quan trọng với mình. Mình cần sự ủng hộ từ ông chồng mình và một nhóm bạn bè. Nếu có cảm giác mình đang làm ai đó bị tổn thương hoặc quá khó chịu, mình sẽ dừng viết giọng đó.

Ông chồng mình không phải luôn hoàn toàn đồng ý những chuyện mình viết. Nhưng bạn ấy là một trong những người khá hiểu mình, bạn ấy biết mình luôn đang thử một cái gì đó, kiểu con sên thò đầu ra ngoài ngo ngoe vài cái râu bọ rồi lò dò ục ịch lăn ấy. Có vài cái mình luôn tránh khi viết: không chỉ trích cá nhân ai, không nói bóng nói gió ai, muốn nói thì nói thẳng.

Và bạn ấy nhìn được sự phát triển chuyển động chứ không chỉ nhìn một sự kiện riêng lẻ. Một sự kiện riêng lẻ có vẻ rất aggresive, củ chuối, nhưng nếu nhìn cả chuỗi, có thể nó lại có những tác động cần có. Kiểu ai đang bù lu bù loa, dội cho gáo nước lạnh, dừng luôn, nhảy xổ lên cãi nhau tung toé sao đổ nước lên đầu ông, mày pha đá vào đó hay sao mà lạnh thế hả giời, mà có mùi thum thủm, mày lấy nước sông Tô Lịch à? mà sao không đổ vào lưng, cái đầu tao vừa hì hục gội sáng nay, trời ơi là trời, sao đời tôi hũ nút thế này ….

Thứ hai : Mình chủ tâm viết về những gì đang running. Chỉ có cái đang xảy ra là có giá trị, là xứng đáng được để tâm và thời gian, cho đúng bản thân người đó, và cho những người đang cùng mối quan tâm. Ở mỗi thời điểm mỗi người đều có những điều nổi cộm riêng. Chúng luôn nổi lên đúng thời điểm, cứ túc tắc mà làm quen và làm hoà với nó. Vài ngày cuối, mình lại càng thấm thía ra một sự thật (for me) – ta khó thay đổi được cái gì theo ý ta, nhưng luôn có thể thay đổi cái gì đó. Cái đó là cái gì, tốt lên hay dở đi, thì may ra có ông trời biết. Mà mình tin ông trời cũng chẳng biết, nếu có hỏi chắc ông ấy cười hề hề: ờ thì nó phải thế mà, vì mày đã làm thế mà, sao phải hỏi. Giống đổ gáo nước lạnh ấy, có trời biết thằng cha bị đổ sẽ nhảy dựng lên, hay chịu đựng âm thầm rồi rỉ tai người này người kia, hay ngỡ ngàng đứng thẳng dậy, hùng dũng gạt nước trên mặt, nhìn thẳng vào thằng đổ, rống lên bằng giọng hiên ngang không chút tức giận: Mày muốn gì? Ờ … mà còn nước nữa không … đổ thêm thùng nữa đi… nhớ cho thêm ít đá vào nữa.

Thứ 3 : bằng cảm tính, từ hồi còn trẻ tuổi (tuổi 20) mình đã thấy sự che đậy thái quá chỉ bảo vệ cái sỹ diện chút thôi, còn về lâu dài nó gây hại. Sau này sống lâu ở nền văn hoá khác, mình thấy họ ít che đậy hơn ta, họ nói về mọi thứ cởi mở hơn ta, nên họ ít có ẩn ức hơn ta. Có điều họ có cách nói rất điềm tĩnh khách quan, không công kích cá nhân nên không làm tổn thương người khác – điều này ta phải học nhiều, chắc phải mất khá lâu mới tới level của họ.

Còn người nghe họ cũng biết đó là cơ hội để giải quyết những hiểu lầm khúc mắc, tốt cho cả hai bên, tốt cho việc chung, cần chú tâm và welcome nó – điều này ta phải học nhiều, chắc phải mất khá lâu mới tới level của họ.

Level này mình nói về level của hội bạn bè, hàng xóm và đồng nghiệp, chứ không phải level nói chung.
Với level này họ tránh được nhiều va chạm nho nhỏ, sao, nó lại nói đểu mình, nó biết thừa mình làm phần này mà … Mà lại nói đểu trước bàn dân thiên hạ chứ? Nó tưởng nó tốt lắm đấy, có mỗi việc vặt mà làm lên làm xuống không xong, …

Những ai cảm thấy cộm cộm khi mình khen tây, thì dừng luôn ở đây cho thanh thản. Tây có nhiều điểm tốt, cứ mở lòng học họ đi cái đã. Điểm tốt của mình chẳng phải vì thế mà nó teo lại, heheh

Tạm thế đã, mình có nên viết tiếp giọng này không nhỉ?

Công án

Mẹ tôi giờ là công án chính.
Nói chuyện với anh trai, thấy một bức ảnh hoàn toàn khác về bà.
Mình hiểu vì sao bà vùng vẫy để thay đổi hình ảnh đó, một hình ảnh không đẹp.
Mình nghĩ bà nói có cái đúng, có cái sai.
Anh trai mình nói có cái đúng, có cái sai.
Và công án của mình là đây : làm thế nào để không để bị lôi kéo về mặt cảm xúc vào cái vòng luẩn quẩn này nữa.
Mình nghĩ anh mình đã làm những gì có thể làm,
có thể tốt hơn, nhưng đó là điều mình không thể chờ đợi hay đòi hỏi.

Mình cũng không thể đòi hỏi hay chờ đợi anh mình sẽ thay đổi thái độ đối với bà.
Không hiểu những lời anh ấy nói có đúng không, nếu đúng thì quả thật bà đã lấn quá sâu vào vũng lầy.
Có thể bà đã bị dính vào vàng bạc một thời gian, gom một đống tiền kếch xù, rồi mất trắng, và đầu óc từ đó trở nên mụ mị một phần.
Còn ít chỗ cho sự suy nghĩ sáng sủa bình thường.

Giờ mình cần tách bạch con người bà ra làm vài phần :

  1. Người mẹ hết lòng vì con: Hãy luôn luôn quay lại hình ảnh này, không để cảm xúc bị ảnh hưởng bởi các hình ảnh khác. Nhất là những hình ảnh mình nghe từ người khác, nó không liên quan đến phần thiêng liêng này của bà.
  2. Một người phụ nữ thiếu thốn tình yêu, tình ấm áp : Giữ hình ảnh này trong đầu khi nói chuyện, không có thêm bất cứ phê phán nào trong đó.
  3. Một người có phần nghiện ngập, mụ mị bị lôi vào vòng xoáy của tiền nong mà không thể thoát ra nổi: Đây là cái nghiệp của bà. Mình có muốn cũng không thể giúp nổi. Vậy thì tách nó ra, phải thật tỉnh táo khi nói chuyện với bà mà tách phần này ra. Mình muốn tuyệt giao với phần này. Mọi cư xử vô lý của bà đều xuất phát từ phần này, bản chất chúng đều chỉ có một : Bòn rút tiền nong từ mọi phía bằng mọi cách, để nuôi ván bạc mà con nghiện trong bà đang nuôi.

Thử thách giờ đây của mình là luôn luôn tỉnh thức để nhìn rõ ra 3 phần này, ý thức được phần nào đang lên tiếng. Chăm chú nghe phần 1, đó là năng lượng nuôi dưỡng chảy từ gốc – source. Nghe phần 2 với sự cảm thông, bà xứng đáng được cảm thông. Và phần 3 hãy yên lặng mà đoạn tuyệt, đừng để nó lôi mình vào vòng vấn đề của nó. Nó lèo lái một cách hơi quá, nó đưa các thể loại thông tin méo mó.

Một thử thách nữa là mình phải phân định được thông tin đúng sai, để có thể giúp chỗ cần giúp.
Mình không nghĩ bà kể chuyện nhà dột là sai hoàn toàn, rất có thể nó không tồi đến mức như thế, nhưng có thể nước dột xuống thành giọt.
Dù gì vẫn phải thay đổi.
Có thể là dọn nóc nhà thường xuyên, 3 tháng / lần, nhất là trước mùa mưa.

Mình cần một địa chỉ để mình có thể tin tưởng ở nhà. Địa chỉ này mình không có. Khi có việc mới thấy ở VN đúng là mọi thứ lạ lùng, cái thiếu nhất chính là niềm tin. Người ta hứa rồi nuốt luôn lời.

Giờ mục tiêu của mình chỉ có vậy. Mình không còn mong mỏi thay đổi con người bà, hay làm cho bà sáng suốt ra nữa.
Có lẽ không kịp trong kiếp này, thôi thì bà tu tiếp ở kiếp sau, nếu bà còn đủ phước trở lại làm người.
Kể cả vài cái mục tiêu con con trên, mình vẫn cần trời giúp.

Bất hiếu

Mẹ tôi gán cho tôi tội chưa bao giờ thương bà,
Bà bảo trên đời không có đứa con gái nào cư xử đôc ác với mẹ như thế.

Bà kể 3 lần tôi xấu xa với bà.
Lần đầu bên Nga, khi bà đi làm về đêm khuya mệt mỏi đói bụng thì tôi không dậy nấu cho bà,
mà đêm đó khi bạn (lên thăm) đói bụng tôi lại dậy nấu.
Giá không có bạn thăm chắc tôi không bị gán tội đó. Vì vốn dĩ bà có ăn cơm tôi nấu bao giờ.
Vốn được nuông chiều từ bé, mẹ tôi luôn chăm sóc cung phụng, nên tôi lớn lên rất ích kỷ, ít nghĩ cho người khác, đặc biệt là mẹ của mình.

Lần thứ hai bà sang trông con cho tôi, đứa thứ 2.
Tôi còn rất nhớ hôm đó tôi đã nổi khùng và bảo nếu bà muốn về thì về ngay đi.
Bà đã say sưa kể tội bố tôi, hàng giờ, hàng ngày,
Một sự say sưa làm người ngoài rất sợ.
Bà bám rịt lấy tôi, kéo vai tôi, kéo tay tôi, cả lúc cho con bú, cả lúc tắm cho lũ trẻ con, để kể chuyện, tua đi tua lại.
Đến một moment tôi đã điên.
Dù tôi đã nói đi nói lai nhiều lần, rằng dù người đàn ông đó xấu xa với bà, thì người đó là bố tôi, tôi không thể thờ ơ nghe nói xấu về bố.
Trẻ con phụ thuộc rất nhiều tâm trạng của mẹ nó. Tôi muốn giữ tinh thần thoải mái.
Nhưng bà chưa bao giờ hiểu điều đó. Từ đó bà đóng đinh trong đầu – tôi bênh bố tôi mà không thương mẹ tôi.

Lần này tôi muốn đưa em cùng cha về thăm bố lần cuối.
Bà bảo không có đứa con gái nào xấu xa như tôi, đã không thương mẹ còn giao du với kẻ làm gia đình bà tan nát.
Giá bà nói ngay từ đầu. Giá bà nói thật hơn.
Tôi vô tâm thật. Tin những lời bà nói. Và không lường được mức tổn thương của bà.

Hic, tôi biết mình chẳng tử tế gì,
tôi biết mẹ tôi chẳng tử tế gì,
có mấy ai tử tế trên đời,
nhưng nếu khéo léo một chút,
bớt mê mờ đi chút,
vẫn có thể sống không quá khổ.

Dù sao thì cũng tốt, những tuần cuối này bà tập trung chửi thẳng vào mặt tôi, vẫn làm tôi dễ chịu hơn là chửi bố tôi hay anh tôi.
Mà … tôi đã lường trước chuyện này rồi mà, có gì đáng ngạc nhiên đâu.
Tôi đã luôn tự hỏi bao giờ đến lượt mình, khi nghe bà chửi anh tôi.

Vốn ngu, tôi luôn nghe một lúc rồi phản pháo lại,
vẫn luôn có một tia hy vọng le lói, rằng bà có thể tỉnh táo bớt hận thù đi chút,

Vậy là tôi bị cả bố lẫn mẹ nguyền rủa,
rằng tôi sẽ nhận lại nghiệp chướng cho những gì tôi làm.

Có lẽ tôi đã bị ghét từ lâu rồi, không chừng bị ghét từ lúc mới sinh ra ấy chứ nhỉ.
Có sao đâu, cũng tốt mà,
Nếu bà có chửi nữa, mà lửa hận thù trong con người bà bớt đi,
cũng tốt mà, nghiệp của tôi cũng bớt đi một phần.

Giờ tôi mới hiểu vì sao tôi sợ bị yêu thế,
Mọi tình yêu đều kết thúc dở toẹt.
Bị yêu, rồi bị ghét, chỉ vì mình không yêu họ như cách họ muốn.

Tự khen

Trời chuyển lạnh, vậy là có thể chuyển đám quần áo hè ra ngoài kho, rồi lại khuân đám quần áo đông vào tủ.
Mỗi mùa mình chỉ mặc đi mặc lại vài bộ.

Chỗ làm khá vắng, thứ sáu thường các bạn làm việc ở nhà.
Nhìn mình trong gương, cái áo cũ rích mua cách đây 4 năm ở chợ gì đấy gần Hồ Gươm.
Áo may ở trung quốc, chắc hàng chợ, giá phải chăng, trông khá thanh lịch, mặc nhẹ nhàng mát mẻ, tuy vậy mặc vào trông đứng tuổi.
Nhớ lúc mình mua, bà bán hàng hỏi bác mua thêm vài cái đi về làm quà cho họ hàng.
Hahah, chắc bà ấy tưởng mình đi từ quê lên,
Mình hay bị coi là dân quê, một phần vì quần áo không thời thượng, một phần vì vẻ ngố ngố chậm chạp, lại quá lễ độ xin phép , không tự nhiên xăm xăm như nhiều người khác.
Hôm đó mình mua 2 cái áo, 2 cái quần, đều kiểu quần áo thõng rộng rộng thoải mái.
Định mặc đợt nghỉ đó rồi để lại để mẹ mình mặc tiếp.
Nhưng bà không thích nên đem sang bên này, mặc tới xới cho tới giờ luôn.

Cái áo giờ đâm hợp với đám tóc nhiều sợi bạc của mình,
hơn 50 tuổi là đứng tuổi rồi, có tóc bạc là ok rồi,
các bạn chỗ làm của mình có vẻ thấy comfortable với đám tóc bạc của mình,
có lẽ giờ họ biết chắc về tuổi của mình.
Trước đây với mái tóc đen, có lẽ họ luôn băn khoăn không hiểu mình đã trên 40, hay vẫn còn trẻ, heheh.

Càng ngày mình càng được sống với being của mình ở đây,
tức chỉ cần hiện diện một cách authentic, mộc mạc, không cần cố gắng lăng xăng lao xao.
Lúc làm thì vẫn cố gắng thôi, tìm cách giải quyết các vấn đề nảy sinh,
Nhưng đó là sự cố gắng tìm tòi, chứ không phải cố gắng để chứng tỏ bản thân, về bản chất rất khác nhau.
Một cảm giác rất dễ chịu, khi cảm nhận được sự có mặt của mình được welcome,
vào một cuộc họp, một project, hay ở ngoài góc cafe.

Cảm giác này đến sau một thời gian dài làm việc,
đã có thời gian có nhiều bức xúc, nhiều hiểu lầm, nhiều trách cứ,
nhưng trong mọi thời điểm, mình đã luôn luôn để ý để được đúng là mình,
Cố gắng để không màu mè, không tỏ vẻ, có gì nói đó, bộc lộ hết yếu điểm của mình,
Để ý để không bè phái, không tham gia nhóm này nhóm kia, không đổ lỗi, nói xấu ai sau lưng
bền bỉ độc lập đứng một mình.

Haha, khen mình ghê thật,
Khen chứ, thời điểm này đang hài lòng mà, happy với áo bà ba và tóc bạc.
Mai có gì bức xúc ta lại ca cẩm ầm lên, nhể.

Being

Hôm nay có một bạn trong FB hỏi mình dịch chữ Being của Eckhart Tolle sang tiếng Việt.
Khó dịch. Dùng từ nào cũng được, nhưng khi đã thấm cái ý của nó rồi, phải lấy ý bỏ lời.

Vừa khuấy cốc cà phê, nhìn đám bọt nâu vẽ các vòng tròn đan xen,
cảm nhận được cái being trong cái doing.
Cái being nó tạo cái khung cho cái doing, giống như không gian mà trong đó đồ đạc nằm đó đây vậy.
Con người có thể cảm nhận được being, hoặc không cảm nhận được nó,
nhưng nó luôn hiện diện ở đó. Nó là sự tĩnh lặng, space, vừa trống vừa đầy, trọn vẹn.

Tối qua chị qua phòng bố mẹ, ngồi nói lung tung, sờ chân sờ tay mẹ,
nói chuyện một lúc mẹ mới nhớ ra cuối tuần chị đi chơi xa,
thảm nào có vẻ bịn rịn,
mỗi khi chị đi xa chị hay qua ngồi với mẹ một lúc, vuốt ve chân tay mẹ, nói dăm ba câu không đầu không cuối.
Có vẻ chị thích cái being của mẹ, sự hiện diện thuần khiết.

Thời gian cuối mẹ không còn chăm sóc hai bạn,
Nấu nướng mẹ cũng thả lỏng, chỉ nấu cho hai bố mẹ.
Bố chăm các bạn nhiều hơn, những việc liên quan bằng lái xe, đi học xa, đi nghỉ, mua vài đồ, …

Về mặt doing, thật sự mẹ không còn có giá trị nhiều với các bạn.
May mà phần being của mẹ có vẻ được các bạn đánh giá.
Quá tốt, heheh, chỉ cần có mặt, thư giãn hồn nhiên, đã là cái gì đó.

Cảm giác này rất dễ chịu, chỉ cần là mình là đủ được yêu mến,
không cần bươn chải, cố gắng lao xao.

Lại nhớ hồi xưa, mỗi lần về VN, lại đau đầu tìm mua đồ tặng,
mua đắt thì không phù hợp với lượng tiền mình sẵn lòng bỏ ra,
mua rẻ thì biết mọi người sẽ không quý,
rồi còn công đi tìm tòi mua bán nữa, vốn rất mệt mỏi , và là cái mình ghét đặc.

Sau kệ, không quà cáp gì nữa,
ai quý sự có mặt của mình thì có quà hay không có quà họ vẫn quý,
ai cần quà hơn sự có mặt của mình thì tốt hết không giao lưu với họ.
Heheh, củ chuối nhể.

Ah, lần đi chơi này chị một tay tổ chức cho gần chục bạn,
tìm phòng, tìm phương tiện, lên kế hoạch.
Chị là người chịu trách nhiệm chính.
Sáng nay mẹ bảo, mọi thứ không bao giờ xảy ra đúng như mình dự kiến,
nên nếu có gì không giống như dự kiến, chị cứ túc tắc cùng các bạn giải quyết,
đừng rối rít ôm mọi thứ vào mình.
Cố gắng enjoy như nó – dòng chảy – có.
Để xem mọi sự sẽ xảy ra thế nào…