Author: Minh-Ha

Nói chuyện với bạn bè về việc kèm con, lại nhớ hồi mình kèm anh cu Tí.
Mình chỉ kèm anh ấy đến lớp 7, và sau đó buông, buông hoàn toàn.

Buông thế nào và bố anh đã thế chỗ mẹ giữ vai trò ấy thế nào, mình sẽ kể sau. Mình còn nợ em Nga một bài “bố đã giữ vai trò quan trọng thế nào để Tí trưởng thành”. Một cái đề tài rộng và có nhiều thứ để kể, đã định viết mấy lần mà đều bỏ dở heheh.

Cho tới lớp 5 thì phải kèm Tí tất.
Cậu cái gì cũng lẹt đẹt đâu đó thứ 10 tính từ cuối lớp trở lên heheh, trừ thể dục và vẽ, nhạc. Lớp 6 và lớp 7, mẹ kèm Tí về tiếng Đức và tiếng Anh/Pháp, là những môn có thể làm cậu phải ở lại lớp.
Ai đã kèm con học chắc đều biết tình trạng này, kiểu con thì khổ sở, mẹ thì bức xúc to tiếng. Rồi đôi khi dẫn đến xô xát, nước mắt

Sau khi có xô xát thường mình hay nói chuyện với hai bạn.
Hồi đó làm theo bản năng thôi, kiểu mình không thể sống và không thích sống trong môi trường mọi người giữ bất bình im ỉm trong người.
Nói ra, hiểu nhau, rồi làm hoà, là cái mình luôn thực hiện nhanh như có thể.

Giờ nhìn lại, thấy mình làm không tồi, cái đoạn nói chuyện sau xô xát ấy.
Chứ còn giờ mà vẫn phải kèm, vẫn phải chịu cái thái độ không hợp tác của các bạn, mình nghĩ mình vẫn bức xúc cao giọng như thường hahah.

Mà nhìn lại, thấy mấy câu chuyện đó khéo lại còn có ích cho hai bạn hơn cái đống kiến thức mà mình thì muốn nhồi, các bạn thì muốn đẩy đó.
Chả khác gì đút con ăn mấy miếng cuối cùng trong bát khi con còn nhỏ.
Chúng đã chán đến tận cổ, còn mình vẫn muốn tống thêm.

Ở mức đầu luôn nói về sự thiếu kỹ năng của mẹ.

• Thiếu kiên nhẫn, nóng nảy muốn các bạn hiểu nhanh, làm cho xong.
• Không biết cách giải thích. 2 thế hệ hiểu và học theo 2 logic khác hẳn nhau.
• Áp đặt. Kiểu có thế mà không hiểu, phải làm thế này thế kia…

Ở mức thứ 2 nói về các bạn, sự kháng cự của các bạn.

• Các bạn thấy học thế là đủ. Không hiểu sao lại cứ phải học thêm?
• Các bạn thấy không cần thiết,…
• Các bạn có xu hướng chống, không chịu hợp tác,…
• Nói về cảm giác của mẹ khi các bạn chống lại. Dùng năng lượng đó để hợp tác thì rất nhanh và vui.

Ở mức thứ 3 là giải thích vì sao mẹ làm thế.
Mức này mà trao đổi trong lúc cả 2 bình tĩnh, dần dần giúp các bạn trẻ có cái nhìn rõ ràng về quá trình sống: Vì sao phải làm gì, và làm như thế nào.

• Vì mẹ nghĩ cần có một học vấn tối thiểu, tại sao…
• Vì mẹ nghĩ nên luyện sự cố gắng vượt khó, tại sao…
• Vì mẹ nghĩ có những thứ cần làm, thì mình cứ làm cho xong,…

Ở mức thứ 4 là khen, con đã có cố gắng. Đã tốt hơn 2 tháng trước, học từ nhanh hơn, …
Giúp con nhìn nhận những thành công nho nhỏ của mình.

Cuối cùng thoả thuận lần sau học đến đâu, mấy phút thì dừng,… Thoả thuận vậy thôi, rồi lần sau đâu lại vào đấy. Nhưng sau x0 lần thì chắc cũng có tác dụng heheh.

Đấy là những bước mà giờ đây nhìn lại, mình nghĩ có thể làm trong cuộc nói chuyện với con.
Ở mỗi mức khuyến khích để các bạn đưa ý kiến của mình vào.
Các bạn khi có quyền và có thói quen nhìn nhận bố mẹ như con người, các bạn sẽ hình thành 1 sự độc lập trong suy nghĩ.

Mình hồi đó làm bộp chộp lắm, có làm, nhưng lúc được lúc không.
Hồi đó mình lại chỉ nhắm đến cái mục đích để các bạn học kiến thức ở trường, điểm số tàm tạm để không bị đúp.
chứ không để ý qua đó mình đã và có thể dạy các bạn một kỹ năng khác.

Chỉ là trải nghiệm nhìn lại của 1 người đã không phải dính đến bài vở của các bạn hơn 3 năm nay thôi. Nói thì có vẻ hay đóa, chớ làm thì vẫn củ chuối lắm heheh.

P.S. Căn nhà cũ có cái balcon nhìn ra hồ giữa núi.
Sáng dậy mà ngồi đó nhâm nhi cà phê, nhìn sương tan dần bay lên cao, hay đó chứ, nhỉ.

Kể 1 chuyện củ chuối của mình, vừa xảy ra xong.

Mẹ yêu cầu anh Tí lấy cái bát anh đem lên phòng mà quên không đem trả lại xuống bếp.
Anh Tí phản ứng hiểu “đừng có làm phiền tôi”. Rồi bình thản chăm chú chat với bạn nào đó.
Mẹ nói qua lại 2,3 câu, không thấy có cải biến gì, vẫn một thái độ “sao nhiều lời thế, để tôi yên”.
Mẹ liền bảo Tí không có respect với mẹ, mẹ cũng sẽ cư xử không có respect với Tí,
rồi mẹ lấy cái hộp giấy đập lên đầu Tí, tất nhiên là Tí đỡ.

Còn nhiều tiểu tiết tiếp theo.
Tí có xin lỗi mẹ và mẹ có xin lỗi Tí sau đó, nhẹ nhàng.

Lúc nãy mẹ gõ cửa vào phòng Tí.
Cậu bỏ ngay tablet ra, kiểu sẵn sàng tiếp chuyện.

Mẹ bảo Tí đang tuổi teen, mẹ biết.
Nhưng mẹ không coi Tí là teenager, mẹ tôn trọng Tí như một người lớn.
Vậy con không nhất thiết phải cư xử với mẹ như một teenager.
Những gì thuộc về “thói quen” hoặc quyền của “teenager” thì để ý bỏ đi.
Giờ để ý cư xử như một người lớn, biết tôn trọng người khác.

Bố mẹ cho phép Tủm và Tí rất nhiều tự do, tôn trọng quyền riêng tư, quyền quyết định của các bạn.
Các bạn không nhất thiết phải nổi loạn, phải bất cần như rất nhiều teenager khác.

Thay vì nói với mẹ bằng 1 giọng bất cần, Tí chỉ cần nói “con xin lỗi, con quên đem xuống, mẹ lên lấy hộ con được không?”.
Mẹ sẽ sẵn sàng làm. Cái làm mẹ bực mình là giọng nói bất cần và thiếu tôn trọng của Tí.
Cậu cười cười, “đúng rồi, đó đáng lẽ là cái con nên nói.”.

Trước khi phủi quần ra khỏi phòng, mẹ bảo
“Còn mẹ đánh Tí là mẹ cố ý đó. Mẹ sẽ còn đánh Tí nếu Tí cư xử với mẹ kiểu đó.
Không là mẹ thì xã hội sẽ đánh Tí, khi Tí cư xử thiếu tôn trọng với người ngoài.
Mà nếu mẹ là người làm luật, mẹ sẽ ra luật cho phép các bà mẹ đánh thanh niên tuổi teen khi các bạn quá đáng.
Các bà ấy đáng được tôn trọng và bảo vệ.”

Hahah, mình có đáng bị xã hội ném đá không đây?
Nhưng mình thấy xã hội áp đặt rất lắm thứ với phụ nữ.
Trước đây các bà vợ phải nhịn chồng, bố mẹ chồng.
Giờ các bà mẹ phải nín nhịn nhiều thói đua đòi của tuổi teen.

Xã hội nó thế, không có nghĩa mình phải theo nó.
Ở nhà mình vẫn cứ phải cho các bạn biết giới hạn của các bạn.
Mẹ của các bạn cũng chỉ là người thôi.
Các bạn biết điều hay không biết điều, các bạn sẽ nhận được điều tương xứng.

Kể chuyện một tí, xảy ra cũng lâu lâu rồi.
Chắc lúc đó Tí mới 10 tuổi, chị 12 tuổi.
Cả nhà rong ruổi đi xe đạp từ Munich tới Viên.

Đi ở ngoại ô và thiên nhiên thì dễ chịu, không khí thoáng đãng, đường đê hai bên sông rộng rãi lộng gió.
Dọc con đường đó có cơ man chỗ nghỉ chân, quán xá, chỗ chơi cho trẻ con.

Đến hôm cuối cùng vào Viên vào buổi trưa.
Bắt đầu vào thành phố đã cảm thấy mình rớt khỏi thiên đường.
Đông người, không khí như đặc lại, xe cộ đi như mắc cửu.
Stress bắt đầu tăng dần.

Mình lúc đó mệt chỉ muốn có một bóng mát ngồi nghỉ lại chút.
Mà mấy bố con cứ mất hút đằng trước, xa không thể gọi được.

Mình không bao giờ sử dụng hoàn toàn khả năng của mình,
thường khoảng 70% là cùng, phần còn lại chỉ để lơ ngơ và cảm nhận những gì xung quanh.
Nên khi làm việc gì mà cứ hùng hục để đạt được mục đích đặt ra, mình cảm thấy khổ sở lắm.
Nhất là cái hùng hục đó lại phải làm cả trong lúc đáng ra mình được nghỉ ngơi.

Nhưng mình nghi mình thuộc hội thiểu số.
Còn phần lớn mọi người, khi có một cái đích trước mặt, thì dốc tâm dốc sức để đạt được.
Kiểu lên núi thì cắm đầu cắm cổ trèo lên đỉnh.
Đạt được mốc rồi mới cho phép mình nghỉ ngơi.
Cũng có cái hay riêng, nhưng họ lại bỏ qua nhiều cái khác trong quá trình.
Nhiều khi lên đến đỉnh nhìn quanh chỉ thấy người là người, bê tông là bê tông, chen chúc chật chội.
Rồi lại chen chúc chật chội đi xuống.

Hai vợ chồng lần đó cũng cãi nhau khá to.
Vì cả 2 cùng mệt và stress và cho rằng người kia quá đáng.
Bạn chồng thì cảm thấy có trách nhiệm dẫn cả nhà tới nơi càng sớm càng tốt.
Nên càng stress, càng bị lạc, lại càng đạp nhanh, càng nóng ruột tới nơi.
Mình thì không thể hiểu tại sao vẫn còn có nhiều thời gian, lại không thể ngồi đâu đó nghỉ 1 tiếng, tìm địa chỉ cẩn thận, rồi đi tiếp.
Cái luôn làm mình điên tiết là có điều kiện để nghỉ ngơi thong dong lại vẫn cứ hùng hục như trâu bò, vì cái gì?

Ngay như đi chơi cũng vậy, thay vì đi vài chỗ như mọi người, thì đi 1 chỗ mình quan tâm nhất, lang thang đủ các góc, thong dong ngắm nghía.
Cảm nhận thường sâu sắc tỉ mỉ hơn, và cảm giác chủ đạo về cuộc đi chơi cũng là “thong dong, trọn vẹn và đủ”.

Sau này bạn chồng hiểu ý, chiều vợ, cũng làm theo kiểu của mình.
Cãi cọ giữa 2 vợ chồng vì thế cũng không xảy ra nữa.

Hôm qua mình có viết một đoạn nhỏ, có đoạn:
“Mình cứ nghĩ thiên nhiên có cái gì đó nhầm lẫn khi tạo ra bản ngã của con người.
Trong lập trình gọi là bug ấy. Chạy rất ổn trong một hoàn cảnh nào đó, nhưng sau đó không còn ổn nữa.”

Thời gian này, cứ mình viết ra cái gì đó, là sau đó được đọc,
hoặc trải nghiệm một cái gì đó, như một câu trả lời.
Kiểu cứ gõ cửa, cửa sẽ mở vậy.

Như một câu trả lời cho cái câu hỏi “có nhầm lẫn”,
sáng nay mình bỗng dậy với một tinh thần khá lạ.
Không vui hay buồn. Nhẹ nhõm và hàm ơn sâu sắc.
Đơn giản cảm thấy mình là linh hồn.
Và thấy tất cả những người khác cũng là linh hồn.
Là linh hồn, bạn đơn giản là sự hàm ơn sâu sắc với mọi thứ đang hiện diện, mọi người đang hiện diện.
Mọi thứ đều ổn, đều lung linh và có lý.
Cảm giác đó kéo dài khá lâu, được gần giờ.
Đan xen vẫn có vài cảm xúc khác, kiểu buồn, nhớ,…
Chúng đậm nét hơn bình thường, được cảm nhận sâu hơn bình thường, nhưng không hề nặng nề,
và không hề ảnh hưởng đến cái lõi tĩnh tại đầy đủ bên trong.

Hehe, giờ sau hơn 2 tiếng ngồi làm việc, cảm giác đó không còn nữa.
Lúc này chỉ đang nhớ lại thôi.
Nhưng những khoảng khắc ngắn ngủi đó làm mình tin thêm,
rằng chúng ta không chỉ là cái bản ngã với đủ thứ lo lắng sợ sệt giận hờn,
cái bản ngã mà kể cả có niềm vui thì chỉ là thứ niềm vui phụ thuộc bên ngoài, chóng vánh qua đi khi bên ngoài thay đổi.

Chúng ta là cái gì đó rộng hơn, tĩnh hơn, trọn vẹn đủ đầy hơn.
Vấn đề chỉ là, ta đồng hoá ta với ai?
Với bản ngã và mọi vấn đề của nó?
Tốt thôi, rất hợp cho tuổi trẻ, là tuổi cần u mê chút, để sống, để khám phá, để tích luỹ trải nghiệm.
Còn trên 50 tuổi, trải nghiệm có đủ, đau khổ có thừa,
thật sự là không cần thiết nữa, nhỉ.

Chuyển thôi, nhận ra cái tôi khác thôi, trải nghiệm cái khác thôi heheh.
Cứ gõ, cửa sẽ mở.

Bên Thiền có cái công án “tôi là ai?” chắc có giúp đó, nhỉ.
Trước mắt cứ biết “ai không phải là tôi” cái đã:

• Quá khứ của bạn
• Ý nghĩ của bạn
• Hệ thống suy nghĩ niềm tin của bạn, vân vân và mây mây ….

Mình viết ra thế này là lại hơi lo ông trời sẽ lại gõ đầu đoá.
Vẫn u mê nên vẫn sợ lạc lối đó mà.
Nhưng ông trời nhé, ông biết đó, tôi thấy cần viết thì tôi viết,
nếu ông thấy có khoe khoang tí thì thông cảm nha.

Lại phét lác với mọi người tí nhỉ …

Có ai nhận thấy, có đôi thứ bạn đạt được, nghĩ ra, không phải đi từ cái đầu của bạn, mà nó bắt nguồn từ một kênh khác.
Có ai nhận thấy, khi tự nguyện đặt lên vai mình cái trách nhiệm lo cho cả 1 gia đình, một công ty, một quốc gia, người đó bỗng may mắn và đạt được nhiều thứ.
…

Rồi khi đôi người đã đạt đến một cái đỉnh nào đó, bỗng cái bản ngã trở nên to đùng lúc nào không biết.
Họ vơ hết công cán vào mình. Là tôi giỏi! Làm gì có may mắn, làm gì có người giúp, nói chi đến trời giúp.
Thế là cái kênh năng lượng vốn đưa may mắn đến cho họ, bé dần, bé dần, rồi tắt hẳn.
Cái kênh đã được hình thành lúc nào đó, bởi cái tâm nguyện cao cả được lo cho người khác.
…

Đó là bản tính tự nhiên của con người. Không có sai đúng ở đây.
Mình cứ nghĩ thiên nhiên có cái gì đó nhầm lẫn khi tạo ra bản ngã của con người.
Trong lập trình gọi là bug ấy. Chạy rất ổn trong một hoàn cảnh nào đó, nhưng sau đó không còn ổn nữa.
Đáng ra phải có một cái gọi là threshold – ngưỡng, giống cái thả nước của toa lét ấy.
Nước được tự do chảy, nhưng khi nước lên 1 mức nào đó, là cái vòi tự đóng lại cho nước dừng lại, khỏi tràn.

Khi con người u mê tới mức nào đó (bản ngã to, tham sân si to thì u mê thôi, không còn nhìn rõ gì nữa), thì luật nhân quả cần phải xuất hiện ngay tức thì, delay = 0.
Kiểu quát người buổi sáng, buổi chiều lập tức bị chó cắn.
Khinh người buổi sáng, buổi chiều lập tức bị rụng tóc.
Nhận tiền hối lộ buổi sáng, buổi chiều lập tức bị ỉa chảy.

Vài lần vậy, ngộ ra luôn, cho u mê tiếp cũng không dám u mê.
Giờ thì cứ phải hàng vài năm mới thấy quả.
Lại còn thấy rất là ngoắt nghéo, chả nhìn thấy có mối liên hệ nào giữa nhân và quả. Rồi lại còn liên thiên sang cả con lẫn cháu.
Khéo lại còn sang cả vài kiếp sau.
He he…