Month: March 2018

Sáng nay đọc chuyện về vụ ly hôn giữa hai vợ chồng chủ một thương hiệu cafe. Tôi đọc tâm sự của người vợ, thấy không có gì để không tin cô ấy cả. Tuy vậy cũng chỉ là biết để đấy, vì người trong cuộc kể cả khi rất trung thực thì họ cũng chỉ có thể nói về góc nhìn của người đó, không khách quan.

Cách đọc chuyện của tôi khác dần theo năm tháng. Từ lâu tôi rất ít đọc tiểu thuyết, tuy vậy vẫn thích đọc những mẩu nhỏ đâu đó trên mạng, chuyện phiếm về anh này cô kia. Vốn ý thức được rất mạch lạc về cái gọi văn hóa đưa tin của truyền thông, tôi đọc cho vui, ít bị lôi kéo theo.

Tôi khá quan tâm tới cách đọc của những người xung quanh. Đọc những câu comment của mọi người biết họ tiếp nhận câu truyện đó ra sao.

Có vài thứ mà nếu lũ trẻ con của tôi mở tai ra, tôi sẵn sàng rót vào tai chúng. Tuy vậy đó là những thứ 40, 50 tuổi tôi mới nhận ra, hà cớ gì tôi hy vọng sẽ hợp với lứa tuổi chúng – lứa tuổi đang lớn, đang khám phá, đầy đam mê, ngập tràn niềm tin.

Vậy nên rót ra đây vậy, heheh.

Ở tuổi này tôi nhận ra gì nhỉ – bất hạnh là một cơ hội hoặc một món quà. Là cơ hội để người ta trả nợ đời để đi quãng đời trước mặt cho nhẹ nhàng. Là món quà để con người có thể sử dụng như bệ phóng để tiến hóa tiếp về mặt tâm linh.

Khi bất hạnh, con người như được giao một thử thách mà họ phải vượt qua. Khi họ vượt qua được, họ hiểu biết mình hơn, họ lên một tầng mới về tâm linh, tư tưởng, bản lĩnh.

Vậy những người đọc về nỗi bất hạnh của họ đang ở đâu?
Vẫn đang ngồi đó tự an ủi mình cũng có kẻ lắm tiền mà bất hạnh?
Đang tự khoái chí mình tuy thường thường bậc trung nhưng tử tế hơn khối người?
Hay nhìn họ với một đôi mắt thông cảm chờ đợi kiên nhẫn – họ sẽ xử lý ra sao?

Trong những tình huống này con người luôn có nhiều lựa chọn. Mà những con người có bản lĩnh, giữ được tâm thuần hậu, họ thường chọn con đường đúng.

Tuy vậy cũng tùy mối tương quan giữa mức độ thử thách và độ bản lĩnh của một người. Kiểu đút lót 100 thì dễ dàng từ chối, nhưng thêm 6 số không đằng sau nữa thì không chống lại được. Hình như ông thần hộ mệnh của mình biết, rằng mình rất biết bản lĩnh mình lùn, nên chỉ để vài cục đá nhỏ rải rác, chưa thẳng tay đặt uỵch một tảng đá to trước mặt, heheh. Mình thấy hàm ơn về điều đó.

Thời gian này công việc chiếm khá nhiều tinh thần của tôi. Làm – doing – thì ít mà tìm hiểu suy nghẫm thì nhiều. Nên lắm lúc đã ở nhà mà luồng suy nghĩ về công việc vẫn lơ lửng đâu đó trong đầu.

Sau này tôi biết cơ chế làm việc của đầu mình. Nó giống như một workflow chạy ngầm, chỉ cần có đầu vào, được kích hoạt, là nó sẽ vẫn động ở đâu đó. Không thành suy nghĩ rõ ràng, nhưng vẫn có gì đó xảy ra trong trong tâm trí. Sau một thời gian dài, bỗng mọi thứ mình quan tâm hiện rõ mồn một, khóm nào ra khóm đó, nối kết với nhau rành mạch.

Sự nhận biết này mãi đến gần đây tôi mới có. Nếu biết được từ khi còn trẻ, chắc tôi làm việc học hành có hiệu quả hơn.

Ở trường người ta không dạy cách tư duy. Người ta nhồi kiến thức. Bọn tôi còn được khuyến khích tư duy tìm giải pháp, cũng là một may mắn so với một số người. Thói quen làm toán từ hồi đi học khiến tôi không ngại ngùng bập vào các vấn đề khó nhằn.

Nếu tôi đi dạy các bạn trẻ, tôi sẽ dạy gì nhỉ.

Mọi việc cần làm, cần học, không cần bắt tay vào hì hụi cắm cúi làm hay học ngay.

Nhưng nên bắt tay vào lập kế hoạch cho công việc đó. Nếu đã làm quen, sự lập kế hoạch này đem lại khá nhiều niềm vui, xếp gọn và tạo khoảng không cho tâm trí.

Lấy một ví dụ đơn giản – học địa lý hoặc lịch sử – là những môn nhiều người không thích – để thi.

Sớm nhất có thể – thu thập mọi tài liệu, bài giảng cần thiết.

Ngày tiếp theo – dành ra 20 phút để gạch đầu dòng những gì sẽ có trong bài thi. Phác họa trong đầu cần khoảng mấy ngày, ngày nào. Xong bỏ đó đi làm việc khác. Nhưng mạch suy nghĩ đã được kích hoạt, đã có đầu vào để nó hoạt động trong âm thầm.

Ngày tiếp theo – 30 phút – đọc mục lục về những phần liên quan. Đọc kỹ để hiểu về tiêu đề, càng kỹ càng tốt, chưa cần đọc sâu nó nói gì trong đó. Mạch suy nghĩ lại được kích hoạt tiếp, với những đầu vào mới.

Ngày tiếp theo – dành ra 3 phút tưởng tượng lại mục lục, rồi đọc lại mục lục. Chọn 1 tiêu đề mình thấy hay, đọc nội dung tiêu đề đó. Đọc đến khi mình không còn quan tâm hứng thú nữa thì dừng ngay lại.

Ngày tiếp theo – dành ra 3 phút nghĩ lại tiêu đề mình đọc lần trước. Đọc lướt lại mục lục, chọn 1 tiêu đề khác mà mình thấy hay, đọc nội dung tiêu đề đó. Đọc đến khi mình không còn quan tâm hứng thú nữa thì dừng ngay lại.

Đến một thời điểm bỗng mình có hứng thú biết từ đầu đến cuối – là lúc có thể đọc từ đầu đến cuối.

Vậy là mình chỉ mất khoảng vài tiếng học bắt buộc, phần còn lại là có hứng thú, vì mình đã biết đôi chút. Trong những khoảng thời gian không học, mạch suy nghĩ của mình vẫn hoạt động, nó nối kết không ngừng những khái niệm rời rạc, tạo nên một bức tranh có đường nét ngày càng rõ ràng.

Có lẽ đó là phương thức hoạt động của cái trí – mind – vốn đã hoạt động không ngừng nghỉ từ xưa đến giờ, từng phút từng giây, mà mình không ý thức được. Vì không ý thức được nên mình không dẫn dắt nó, mà để nó dẫn dắt mình.

Nó làm mình thích cái này, ghét cái khác. Nó làm mình sợ cái này, lệ thuộc vào cái khác,… Có vẻ nó là bộ máy luôn hoạt động, luôn phải có đầu vào đầu ra. Nếu mình không cho nó đầu vào hữu ích, nó sẽ lấy đủ thứ dớ dẩn ở đâu đó làm đầu vào. Nếu giao việc có ích cho nó làm, chắc nó sẽ rất hài lòng, và làm rất tốt. 

Có một công việc liên quan tới thiền. Nếu giao cho nó việc quan sát tâm mình, từng giờ từng phút. Mới đầu nó sẽ bị lôi kéo theo những hình ảnh ý nghĩ cảm xúc. Đến lúc nào đó nó sẽ thấy một khoảng trống, vùng lặng. Nó sẽ ghi nhớ cảm giác đó, nhận biết được khi khoảng trống đó lại hiển lộ. Nó sẽ thấy vui, thấy vẻ đẹp của khoảng trống đó.

Và nó sẽ ngày ngày chăm chỉ tìm ra khoảng trống đó, nó đã dẫn dắt được chính nó.

Heheh, chuyện viễn tưởng hay nhỉ.

Tôi đọc không biết là bao nhiêu bài về cái gọi là lòng hiếu thuận với cha mẹ. Theo những bài viết đó thì tôi liệt mình vào dạng bất hiếu.

Mỗi khi đọc mấy bài đó lại thấy lòng không yên.

Tôi không nghĩ mình sẽ có thể thay đổi gì trong quan hệ giữa tôi và bố mẹ tôi. Chăm lo vật chất dưới con mắt của tôi chỉ là phần rất nhỏ trong cái gọi là báo hiếu.

Hiếu thuận dưới con mắt của tôi bao gồm gì nhỉ? Thế giới này bây giờ vật chất khá đủ rồi, nên không bàn về mặt vật chất nữa.

Tôi nghĩ là làm con thì nên để ý sống sao để bố mẹ không phải lo lắng đau khổ khi nghĩ về mình.

Khi bố mẹ về già có điều kiện sống bên cạnh, ới một câu là mình có thể có mặt ngay. Không nhất thiết sống trong cùng một nhà, nhưng đủ gần để có thể đi qua đi lại hàng ngày. Cái cảm giác an tâm có con cái xung quanh này là điều người già nào cũng mong mỏi.

Sâu thẳm trong tâm hồn, tôi mong bố mẹ tôi sống có nhiều tỉnh thức hơn. Thêm chút tỉnh thức nào, con người ta hạnh phúc thêm chừng đó, người xung quanh cũng thanh thản thêm chừng đó. Thiếu tỉnh thức, dù hoàn cảnh bên ngoài có thế nào, người ta vẫn không hài lòng, vẫn lao đầu vào những đường cụt khó ra.

Nếu có con cái bên cạnh, chắc chắn các cụ sẽ tĩnh tâm hơn, bớt nghĩ quẩn, làm quẩn.

Mẹ tôi giờ này vẫn quay quắt muốn có tiền, mặc dù cụ không cần tiêu gì nhiều cho bản thân. Có lẽ Bà nghĩ khi có tiền, con cháu sẽ cần Bà hơn, quý Bà hơn, thăm nom Bà nhiều hơn, Bà bớt cô đơn hơn? Tôi thấy Bà cứ có đồng nào lại bo bo bỏm bỏm đem cho người khác. Có con cháu bên cạnh, nhu cầu được thăm nom không còn lớn để có thể đẩy Bà vào những tình huống oái ăm nữa.

Vậy là nhìn đi nhìn lại, phần nhiều vẫn là tại con cái ở xa.

Mặc dù tôi không chắc chắn, rằng tôi có thể sống thanh thản hạnh phúc bên cạnh Bà. Tôi không phải người có đức dày, có độ nhẫn lớn, nên va chạm là điều rất có thể xảy ra, thậm chí có thể có va chạm lớn.

Vậy là ở gần cũng chưa chắc đã hay, một khi tôi chưa đủ „lớn“. Tôi còn ỳ ạch lắm, bản lĩnh hay sự độ lượng đều vẫn rất chênh vênh.

Người ta hay có những câu chuyện nhẹ nhàng về con già chăm mẹ già. Biết đâu mẹ tôi sống đến tuổi gần 90? Và tôi có thể chuyển về sống ở gần Bà? Lúc đó tôi và Bà đều đủ già, để không còn muốn cái gì nữa cả, để không còn có nhu cầu tranh luận tới lui cái gì nên cái gì không nên nữa cả, ngoài việc vui với từng ngày được cùng sống?

Tôi nhận thấy một điều, rằng khi tôi có vấn đề riêng, với gia đình nhỏ của mình, hoặc với công việc, hoặc với sức khỏe của bản thân, tôi không, hoặc ít nghĩ về mẹ tôi.

Nhưng trong những phút giây bình thường, như lúc đi chơi thong dong với gia đình, tôi lại hay nhớ đến bà. Tôi nhớ về sự bất hạnh của bà, nên thật ra tôi chưa bao giờ cảm thấy hoàn toàn vui vẻ cả.

Bỗng tôi nghiệm ra, có lẽ mỗi người đều có một đối tượng gì đó để trải nghiệm về sự không trọn vẹn.

Đối tượng đó có thể là con cái, sự tật nguyền của con cái, nỗi bất hạnh riêng của con cái.

Đối tượng đó có thể là bố mẹ, sự bất hạnh cô đơn của họ, sự ốm đau của họ.

Đối tượng đó có thể là vợ chồng, những xô xát thường nhật, sự thù hận đối với nhau.

Đối tượng đó có thể là đồng nghiệp, hàng xóm, …

Tôi bỗng nghĩ rằng, sẽ không thông minh cho lắm, khi ta chờ đợi sự trọn vẹn. Nó sẽ không bao giờ có.

Khi hoàn toàn làm hòa với sự không trọn vẹn, ta sẽ không còn nóng lòng muốn người này hay người kia, dân tộc này hay dân tộc kia hết đau khổ.

Cái đau khổ sẽ chỉ chấm dứt khi họ không còn cần bài học đau khổ đó nữa. Một khi họ còn cần, thì họ còn nên đau khổ, không quan trọng nó đến từ đâu.

Nếu tôi chưa học được cách nhìn sự đau khổ của bố mẹ tôi bằng đôi mắt chấp nhận hiểu biết, tôi sẽ phải học tiếp bằng nỗi đau khổ của con gái con trai tôi. Tôi sẽ nhảy bổ vào can thiệp này kia, trong khi chưa chắc chúng cần đến tôi.

Chúng cần trải nghiệm đau khổ, chứ chúng không cần sự can thiệp của tôi. Liệu tôi có thể không can thiệp, giữ khoảng cách với con cái của mình trong tương lai? Và làm vậy với mẹ của mình trong hiện tại?

Buổi sáng, tôi đã kệ mẹ tôi gắt gỏng, mà cứ tiếp tục phản biện bà, rằng những điều bà nói về một thứ thuốc thần kỳ nào đó là không đúng sự thật. Bà không nên nói điều không đúng đó với người khác, để lôi kéo họ vào con đường đa cấp. Con đường sẽ làm không những họ, mà có thể làm cả gia đình của họ điêu đứng.

Bà bảo rằng bà chỉ dùng thuốc, chứ không lôi kéo ai dùng cùng cả. Tôi muốn tin đó là sự thật. Nhưng kinh nghiệm đã dạy tôi vài điều, nên tôi vẫn cứ nói, bình tĩnh nhưng cương quyết.

Tôi không biết những lời tôi nói có tác dụng gì không? Tôi biết chắc nó làm mẹ tôi hoặc bực mình, hoặc đau. Tôi đã nói khi hoàn toàn bình tĩnh, trong tâm thế mẹ tôi có thể sẽ dập máy bất cứ lúc nào.

Bà đã không dập máy. Bà đã chỉ yêu cầu tôi dù không tin, hãy uống hết thuốc bà đưa cho tôi. Bà muốn yên tâm, rằng mọi u lành u dữ nếu có trong cơ thể của con gái bà qua đó sẽ được chữa khỏi.