Author: Minh-Ha

Sáng dậy thấy nóng nóng. Tại phòng ngủ đóng cửa ngột ngạt quá, bước ra ban công lại thấy mát mẻ.

Nhưng hôm nay chắc cũng sẽ xấp xỉ 30 độ. Tôi đồ rằng thời tiết liên quan mật thiết đến cái gọi là tính cách và hành xử của con người. Khi nắng quá, người ta chẳng còn thiết làm ăn, suy nghẫm tính toán kế hoạch dài hạn. Người ta chỉ còn vật vạ loay hoay làm sao cho khỏi nóng. Và người ta rất dễ nổi nóng.

Nước mát và bóng râm, đấy là vài cái quan trọng nhất người ta cần lúc đó.

Xem phim kể về nạn đói xảy ra ở một số nước bị mất mùa vì hạn hán. Những con người ngồi ngao ngán, ruồi bâu cũng chẳng thèm xua. Vài người ngồi bất động ngoài nắng, vài người túm tụm dưới bóng râm của một cây to duy nhất cạnh đó. Đám thanh niên có sức khỏe hơn đi đi lại lại lờ vờ.

Mỗi lúc xem phim loại này tôi vẫn cứ có ý nghĩ tại sao người ta không túm nhau vào trồng vài cái cây to lấy bóng cây cho nó mát, trồng nha đam lấy ruột lá mà ăn. Đằng nào thì cả ngày cũng chỉ đi ra đi vào đá mấy cái chai nhựa nằm ngổn ngang quanh đó. Nhưng nếu tôi sinh ra lớn lên và sống ở chỗ đó, chắc cũng sẽ chỉ làm cái điều tất cả mọi người từ bé đến lớn vẫn làm – ngồi thượt ra mà vật vạ chờ cho nắng xuống, chờ ngày qua, chờ mưa đến.

Thỉnh thoảng về VN, trong những ngày nóng thấy quý bóng mát lắm. Nhìn những tán lá phượng vĩ xanh rờn, được đi dọc những con đường có tán lá che mát, thấy thích và hàm ơn người trồng lắm.

Hoa giấy là loài cây chỉ sống được vùng nhiệt đới, tán và hoa của nó cũng thường làm tôi mê mẩn. Nếu tôi sống ở VN chắc tôi sẽ trồng nhiều cây leo quanh nhà, chắc sẽ có vài cây hoa giấy, màu tím đậm và màu trắng pha hồng.

Hoa giấy rất dễ trồng, nó không cần nhiều đất, chịu được nóng rất tài tình. Nhà tầng ở Hà Nội mà nhà ai cũng có một vầng hoa giấy ở ban công, chắc hình ảnh của Hà nội sẽ nhan nhản có mặt trên các tạp chí du lịch. Con người cũng sẽ hiền hòa hơn bớt gắt gỏng hơn.

Ờ nhỉ, các tiến sỹ VN sao không làm vài nghiên cứu về cái gọi là phản ứng của não khi nhìn thấy cây xanh trong những ngày nắng nóng nhỉ.

Hình như phim có tên như vậy. Phim hoạt hình của Nhật.

Tôi thích viết nhưng không có ý định theo nghiệp văn. Nhưng nếu sau này có thay đổi ý định, thì đây mới là kiểu văn tôi thích.

Phim có rất nhiều tình tiết, một vài tình tiết tôi cũng không hiểu lắm. Xuyên suốt bộ phim là sự có mặt của hai đứa bé khoảng 10-12 tuổi, cô bé Alice và cậu bạn, người đã giúp đỡ Alice rất nhiều.

Alice và bố mẹ đi lạc vào một vùng đất lạ. Xe dừng trước một cái cổng cũ kỹ. Cô bé có cảm giác ngại ngùng không muốn đi qua đó, nhưng bố mẹ cô muốn thăm thú khung cảnh xung quanh và muốn cô bé đi cùng.

Họ vào một thành phố tuy nhà cửa đông đúc nhưng không thấy có một bóng người. Đi qua vài con đường vắng, họ thấy một nhà hàng la liệt đồ ăn. Đúng tầm trưa và mọi người đều đã đói ngấu, bố mẹ cô ngồi xuống ăn trong khi Alice kiên quyết không ăn. Có một linh cảm gì đó mách bảo cô gái tránh xa đám đồ ăn thức uống nằm ê hề ở đó.

Càng ăn, bố mẹ Alice càng đói, họ nhồm nhoàm tống hết đồ này đến đồ kia vào mồm. Người họ bắt đầu phì nộn dần ra, đầu bắt đầu ngu si đờ dẫn không còn dừng lại được nữa. Họ cứ ăn, ăn, cho đến khi cả hai người đều biến thành lợn, không biết mình từng là người và không thể nói được tiếng người nữa.

Alice hoảng sợ nhìn những gì đang xảy ra trước mắt cô, những lời van xin can ngăn của cô không tới được bố mẹ cô. Họ ngày càng bị nhấn chìm trong dục vọng ăn uống, họ đã bị rơi vào một thế giới khác, thế giới lú, nơi tiếng nói của con người không thể được nghe thấy.

Trời tối, những con ma bắt đầu xuất hiện đi lại nhộn nhịp trên đường. Thành phố này có vẻ là thành phố của ma, và chỉ khi mặt trời khuất bóng, những con ma mới bắt đầu lộ diện.

Alice hoảng hốt chạy vô phương hướng. Cô không biết phải làm gì để cứu bố mẹ trong hình hài hai con lợn trong cái thành phố lạ lùng này cả. May mắn cô gặp một cậu bé. Cậu bé đưa cho cô bé miếng bánh ăn cho đỡ đói, dặn cô phải cố gắng nhớ được tên mình, nếu không cô sẽ không thể trở lại thế giới con người nữa. Cậu đã quên tên của cậu, nên cậu không thể quay về.

Cô bé gặm miếng bánh, nhai ngốn ngấu vì đói, nước mắt rơi lã chã. Phim Nhật hay có những đoạn ngăn ngắn về cử chỉ ăn khi đói như thế này, đủ dài để người xem cảm nhận được lòng biết ơn của cô với người cho bánh và sự trân trọng đối với từng miếng ăn mà cô đưa vào cơ thể mình.

Nhờ có cậu bé giúp đỡ, cô tìm được việc làm trong nhà nghỉ của một bà phù thủy. Có rất nhiều biến cố xảy ra với cô, các biến cố có vẻ không thật là liên quan mật thiết đến nhau. Cô bé cứ sống và làm việc ngày qua ngày, làm những thứ có vẻ như tình cờ cuộc sống đưa đến với cô, với cả một tấm lòng vô tư không vụ lợi. Cuối cùng cô đã giúp bố mẹ cô trở lại thành người, họ lại trở lại thế giới con người.

Hôm được trả về thế giới con người, cậu bé đã dặn cô, hãy đi thẳng và không được ngoảng mặt lại vì bất cứ lý do gì. Chỉ cần ngoảng mặt lại, họ sẽ lại trở thành tù nhân chìm đắm trong cái guồng xoay của quên lãng.

Đó là nội dung chính của phim. Nhiều tình tiết trong phim có thể làm cảm hứng để viết được vài bài ngăn ngắn thế này.

Đây mà một trong vài bộ phim hoạt hình của Nhật đem lại ấn tượng sâu đậm với tôi. Trong phim mọi thói xấu của con người, tham ăn, tham tiền, tham quyền … đều được đề cập đến. Nhưng lại không có một chút gì phê phán những người có thói xấu đó. Những thói xấu được nhìn nhận như những đặc điểm bình thường của con người. Từng người sẽ phải chịu trách nhiệm cho những thói xấu của mình và chịu hậu quả của chúng, nhưng người khác thì không liên quan, và không ai phê phán ai cả. Không có gì tốt, cũng không có gì xấu.

Còn nhân vật chính trong các phim đó phần lớn là trẻ con. Đều là những cô bé cậu bé trong sáng và tất thảy đều có một trái tim ấm áp rộng lớn. Chúng như tượng trưng cho cái phần thiện vô vi thường hằng của mỗi người, cái phần thiện dẫn dắt từng hành động lời nói cử chỉ, làm khi cần làm, tự nhiên không vụ lợi.

Phần thiện tỏa sáng như mặt trời tỏa sáng trong ngày không mây. Như mặt trời chưa bị mây che khuất. Phần thiện song hành với họ và tỏa sáng ra xung quanh những nơi họ có mặt, giúp xua tan đi một phần mây mù của những người họ tiếp xúc. 

Hôm qua 21.06 là ngày dài nhất trong năm, khoảng 9 giờ tối mặt trời bắt đầu khuất sau rặng nhà xa xa.

Sau sáu tháng nữa, ngày 21.12 sẽ là ngày ngắn nhất trong năm. Sáng 9 giờ mới thấy mặt trời, chiều chỉ khoảng 4, 5 giờ là trời đã tối thui.

Tuần này cũng có thể là một trong những tuần nóng nhất mùa hè, hôm nay có nơi trên đất Đức 37 độ. Vùng phía nam này có thể khoảng trên 30 độ.

Phơi mặt trần dưới nắng giữa trưa thấy bắt đầu rát rát. Sau đợt đi xe đạp vừa rồi, mặt mũi ai đấy đều đen đi, nhưng có vẻ như hoa hậu nhà (tạm thời) là đen nhất, trông đen nhẻm, lại còn đen kiểu loang lổ chỗ đậm chỗ nhạt nữa chứ.

Buổi chiều về nhà thấy lũ trẻ con hàng xóm ríu ran ỏm tỏi. Chúng tắm trong những bể bơi lớn đặt trong vườn. Bể bơi không đủ to để bơi nhưng nước khá nhiều và khá cao, 60 – 70 cm, khoảng 5-6 đứa chui vào đó ngụp lặn thoải mái. Chiều hôm trước thấy ông bố trẻ con hàng xóm cũng cởi trần nhảy vào đó tắm.

Vừa rửa rau củ để làm xa lát, vừa ngó ra chỗ vườn treo, bỗng nghĩ mấy cây ngoài đó mà được chút nước chắc thích lắm. Thế là xắn tay vào làm cái việc hàng hai chục năm nay hầu như không làm – dùng nước rửa rau để tưới cây.

Để vòi chảy ri rỉ cho đỡ tốn, rửa rau củ phía trên, để chậu hứng phía dưới. Rồi đổ cái nước đó vào hộp tưới cây nho nhỏ, đem ra tưới cho từng chậu cây. Được khoảng 6 lần như thế. Thấy lạ lùng về cái sự quý hóa của mình đối với nước, về cái niềm vui mà mình nghĩ cây đang trải qua khi rễ được đón dòng cam lồ nhỏ mát mẻ.

Một ý nghĩ thành hình rất rõ ràng trong đầu về cái điều người ta vẫn nói ra rả khắp nơi – nước sạch cần được gìn giữ. Nhiều nơi đang bị khan hiếm nước.

Nhiều thứ xẩy ra dồn dập trên thế giới, con người có lẽ dần dần nhận ra, để sống thoải mái họ cần cái gì nhất. Cái nhận biết không còn chỉ dừng ở mức từ ngữ, mà dần trở nên rõ ràng, gần như sờ mó được.

Con người cần gì nhỉ?

Không khí trong lành, nước sạch, đồ ăn tươi, vừa phải, thời tiết vừa phải, mái nhà trên đầu che mưa nắng, một chỗ yên ắng để nghỉ ngơi, được chăm sóc lúc ốm đau. Những cái cần cho cái body – nơi tâm hồn trú ngụ. Tôi lại nhớ có một câu đọc ở đâu đó „bạn hãy để ý giữ cơ thể của bạn khỏe khoắn, để linh hồn bạn thấy thích thú khi được trú ngụ ở đó“. Heheh, một câu nói rất là hay, một trong những câu nói khiến tôi yêu quý cơ thể của mình thêm vài phân.

Rồi đến xã hội bình yên, con người thân thiện, gia đình êm ấm, bạn bè chân thực – những thứ khiến cho tâm hồn cảm thấy được an ủi.

Rồi đến công việc yêu thích, nơi người ta có thể để sự sáng tạo của họ thăng hoa- cho tâm hồn được phát triển.

Mọi thứ khác, cứ việc tồn tại, cứ việc diễn ra, đời là sân khấu mà. Hay mà, mọi thứ đều hay mà, nhưng không thiết yếu, không nhất thiết phải nhảy bổ ra tranh giành.

Đồng tiền nên trở lại đúng vị trí trước đây của nó – một phương tiện để trao đổi.

Lạ là khi dần dần không phải nghĩ nhiều về đồng tiền, tôi lại rất tôn trọng sự có mặt vừa phải của nó trong cuộc sống của mình, và đánh giá những gì quanh mình khiến tôi không phải tốn nơ ron thần kinh để chăn dắt (manage) nó.

Trong đám trẻ bò lê trên đường, giờ có thêm Misa. Cậu chắc tuổi rưỡi. Tuổi tập đi tập nói.
Tuổi chưa biết sợ là gì, hùng hục lao. Đi lao về phía trước, cậu đang rối rít muốn thử mọi thứ mà cái đám trẻ con xung quanh đang bắng nhắng làm.

Cậu anh Phil hơn cậu 4 tuổi cũng chơi cạnh đó. Thấy tôi lân la ra nói chuyện với Misa, cậu tìm cách đứng che cậu em.
Cậu em chẳng lấy làm điều, cậu nhìn tôi bằng đôi mắt trong veo, khệnh khạng tần ngần kéo tốc cái áo lên, hở hết cả khoảng bụng loang lổ vì rôm.

Thấy tôi phì cười, Phil nhìn cậu em và bảo „Misa dumm“. Dumm có nghĩa là ngu ngốc.
Misa ngẩn ngơ bắt chước anh „Du… Du“, rồi chỉ tay về phía xa, nhìn tôi nhắc đi nhắc lại „Du…Du“.

Tôi tránh không nhìn Misa nữa, mà quay lại nói chuyện với Phil. Hỏi vài ba câu, ngắm nghía khuôn mặt sáng của cậu và bảo „cháu là cậu bé thông minh“.
Cậu bé không phản ứng, nó chỉ nhìn tôi, rồi lại nhìn ra thằng em, rồi lại nhìn tôi, rồi đi chơi tiếp.

Anh Tí lao từ trong nhà ra, nó bế thốc Misa đặt lên trên vai, ra chơi với lũ trẻ con chỉ cao đến ngực anh.
Thằng bé tí hon ngồi trên vai anh, lệch hẳn sang một bên, không tỏ ra thích thú hay sợ hãi đặc biệt.
Có vẻ nó đã quá quen với kiểu bế này.
Nó vẫn hí hoáy chỉ trỏ và nói đi nói lại những từ chắc nó cũng chẳng hiểu.

Cậu vẫn còn rất trong sáng, cái Ego của cậu còn nhỏ.
Nhưng nó sẽ to dần, lớn dần.
Rồi sẽ có lúc cậu giống Phil. Có thể nó không biểu hiện như vậy, nhưng nó biểu hiện chỗ khác.
Cái Ego sẽ đi theo cậu đến tuổi trưởng thành, nó có thể lấn át cậu, có thể phục tùng cậu, hoặc lúc này lúc kia.
Mọi kiểu đều ok. Mọi thứ đều có lý của nó.
Nếu lúc nào đó cậu nhận ra, cái Ego đó nếu không được kiềm tỏa và nhận diện rõ ràng, sẽ chỉ đem lại cho cậu nhiều buồn phiền, là lúc sẽ có gì đó thay đổi.
Cậu sẽ thấy mọi thứ trở nên mới mẻ lạ lẫm, dù cuộc sống có lên lên xuống xuống tí, lúc vui lúc buồn tí.

Hơi hơi giống tuổi thơ của cậu.