Dòng đời – Ghen tỵ

Ghen tỵ là thứ cảm xúc thỉnh thoảng tôi có, là thứ cảm xúc tôi biết nó chỉ gây rối cho mình chứ không đem lại gì hay ho.

Thứ cảm xúc này không xa lạ với tôi. Có điều hình như khi còn trẻ tôi ít có cảm xúc này, mà lại có một thứ cảm xúc khác, hơi giống tự ti.

Lớn dần, có cuộc sống riêng, có gia đình con cái, công việc ổn định, cảm xúc tự ti mất dần, thay vào đó là tự kiêu, thích khoe khoang và ghen tỵ. Không biết người khác có vậy không, ở tôi những tính này nổi trội bắt đầu từ tuổi 40. Mọi cảm xúc bắt nguồn từ sự so sánh mình và người.

Khi nhận biết ra chúng rõ ràng, thấy buồn cho kiếp người, có cảm giác như đạo đức con người đi xuống chứ không phải đi lên. Và tôi thấy mọi thứ vô nghĩa, có vẻ như cuộc sống càng ok thì người ta lại càng lắm tính xấu.

Rồi tôi quen với chúng, chấp nhận chúng ở bản thân. Rồi đến một moment mỗi khi chúng nổi lên, tôi nhận biết chúng rõ ràng như nhìn thấy cá nhảy lên khỏi mặt nước. Tôi kệ chúng, biết đó là cảm xúc đến rồi đi, dừng ngay mọi suy nghĩ tiếp theo, thứ suy nghĩ không hay ho gì, kiểu như „chắc gì đã hay, đời còn dài,….“.

Khi ý thức không để có cái cảm xúc đó manipulate mình, mọi suy nghĩ sẽ không còn, nhưng có một cảm giác nằng nặng ở ngực. Cảm giác này sẽ còn lưu lại một lúc, rồi đi.

50 tuổi vẫn là tuổi có thể chuyển hóa, và có thể chuyển hóa mạnh mẽ. Lúc đó bạn không còn vương vấn nhiều chuyện. Bạn ít sợ. Bạn không phải sống với vỏ bọc nữa, bạn sống với con người thật của bạn hơn, và mất ít năng lượng chăm chút cho cái vỏ bọc của bạn hơn.

Heheh, càng ngày càng thấy mình viết như kể lể. Thôi kệ nó vậy, đôi khi người ta phải cân đối giữa thời gian, niềm vui, và mong muốn.

Tôi không thể chặn dòng sông cảm xúc lại để mà gạn thật trong nước rồi mới soi bóng mình. Tôi muốn soi bóng mình, capture một hình ảnh của mình, của trời đất, trên dòng sông đang chảy. Hình có nhòe, có rung rinh, có tối,… thì vẫn là một moment của tôi giữa vạn vật. Ah, và tôi thấy đạo đức con người không đi xuống. 

Con gái kể – Đi một ngày đàng

Nghe bố kêu : chị Tủm thay avatar rồi … mẹ bèn giương mục kỉnh lên chuẩn bị nói chuyện với chị. Bố mẹ châu mặt vào cái Handy bé Tí, hào hứng đợi chị cầm máy.

„Sao bố timing dở hơi thế“ – chị kêu – „Tủm phải đi theater bây giờ…. Chào bố mẹ nhé“. Bố chị khùng khục lắc đầu cười – nhắc đi nhắc lại cái câu của chị – timing dở hơi.

Ảnh chị dùng làm Avatar là ảnh chị chụp selffie cả nhà ở London. Ai cũng tươi tắn, mẹ đứng bên cạnh châu mặt vào cười tít. Mẹ rất thích cái thế đứng châu mặt này chị ạ. Mẹ luôn thích trêu một ai đó.

Chiều chị gọi lại. Bố mẹ lại đeo mục kỉnh, ngồi ngay ngắn vào bàn bảnh chọe nói chuyện với chị. Mẹ chỉ muốn bỏ cái hình phone đỏ chóe trên màn hình Handy, nó che mất mặt của chị.

Chị mới đi thăm trường Cambrige về. Chị thích cái trường đó lắm. Thích nhất là chuyện trong học kỳ thứ 2, bạn nào đứng trong top 10 sẽ được ở một cái phòng thênh thang, lại còn có private buttler nữa. Vậy là không phải con nhà giàu mới được ở phòng đẹp, mà con nhà nghèo cũng có cơ hội đó. Cambrige còn có rất nhiều khu vườn tuyệt đẹp, những nhà thờ cổ kính, đó là điểm thứ 2 chị thích ở nơi này. Ở nơi đó còn có rất nhiều hoạt động nghệ thuật, hội họa, kịch,… những hoạt động chị thấy rất ít ở Đức.

Chị mê nơi này quá rồi. Chị mê tít nó rồi. Mẹ bảo chị mà ở đây lâu chắc chị bị stressed lắm, vì chị thích làm nhiều thứ quá, chị dài giọng lẩm bẩm „ja, Tủm biết“.

Hỏi chị đã cãi nhau với Anna lần nào chưa, chị trả lời giọng ngạc nhiên
„Chưa… sao lại phải cãi nhau… ở đây người ta thích nói chuyện hòa bình với nhau“.
Bố hỏi „thế à, họ ít đưa ra ý kiến riêng à?“.
„Có chứ, nhưng họ luôn bắt đầu bằng câu : mình thì nghĩ là …. và kết thúc bằng câu: nhưng có thể là bạn đúng. Người kia sẽ nói : mình thấy bạn có thể đúng, rồi mọi người bàn luận tiếp, không cãi nhau“.

Mẹ lại hỏi „thế cô chú đã cãi nhau lần nào chưa?“, mẹ hay đưa ra những câu hỏi thẳng và hơi thóc mách như vậy để biết được câu trả lời spontant không qua suy nghĩ của chị. Những câu trả lời như vậy thường phản ánh đúng tâm tư của chị.

„Không, nhà này ai cũng thích hòa bình nên chẳng ai nghĩ đến chuyện cãi nhau. Chú và Anna hay nói về chính trị, mọi người bàn nhiều về dự luật bảo hiểm Y tế, là vấn đề được quan tâm nhất ở đây. Mọi người cũng quan tâm về đợt bầu cử tới…“. Bố bảo „chị cứ học tập rồi về nhà sống hòa bình với Tí nhé“.
„Tủm thích hòa bình nhưng Tí cũng phải thích hòa bình chứ. Ở đây Anna có ông anh hơn bạn ấy 5 tuổi, và bạn ấy ý thức được rất rõ ràng là bạn ấy thích chọc tức ông anh của bạn ấy. Bạn ấy chủ động làm những việc làm ông anh của bạn ấy phát điên lên – thì đó là nhiệm vụ của tớ trong nhà này mà – bạn ấy bảo“.

Hahah, đi một ngày đàng học một sàng khôn (reisen macht schlau). Bố mẹ thấy thật may mắn chị đã rơi vào môi trường lành mạnh, có nhiều ảnh hưởng tốt lành đến chị. Chúc chị sẽ vẽ được một bức tranh thật tươi mát đầy niềm vui cho sinh nhật tới đây của Anna. Cô gái đó làm cho thế giới quanh cô lung linh đẹp đẽ lên, đúng không chị?

Chuyện thường ngày

Sáng đặt nồi xôi lên rồi đi dạo một vòng. Thủ thêm cái máy ảnh. Quanh nhà có rất nhiều các bạn sóc, mà mỗi lúc gặp thì lại không có máy để chụp. Các bạn sóc thì có thể ngắm cả tiếng, các bạn cứ nghênh nghênh, thoăn thoắt, cái đuôi bông bông tung tẩy trông rõ ngộ.

Cánh đồng trống trước nhà chắc sẽ chỉ tồn tại thêm một thời gian ngắn. Khu vực này sẽ được xây dựng trong nay mai, nhà cửa sẽ được xây thoáng đãng.

Đây là cái nhà cũ ở ngã tư, con đường chính chạy qua Garching. May quá cách đây hơn tháng tôi đã chụp được một cái khi mái chưa bị đổ. Lúc đó cái mái đã vẹo cong, giờ thì chắc chỉ tuần nữa là sẽ mất nửa cái mái. Ngôi nhà này chắc đã hơn trăm tuổi. Hồi đó Garching chỉ là một cái làng nhỏ toàn làm nghề nông. Phía nửa nhà có cái cửa gỗ cao màu đen thường dùng để giữ gia súc hoặc chứa cỏ. Phía nửa nhà bên này dùng để ở. Cửa sổ đều bé. Trên nóc nhà có cột để giữ dây điện. Phía bên khuất của ngôi nhà vẫn còn cái ghế đu của trẻ con trong vườn.

Những ngôi nhà vườn thế này thường là nơi cả trẻ con lẫn người lớn rất yêu mến. Chỗ này cách đây vài chục năm chắc đã từng ngập tràn tiếng cười của trẻ con, tiếng nói chuyện râm ran của người lớn. Chắc vài ba thế hệ đã từng sống cùng nhau ở đây. Mỗi lần qua đây tôi cứ cố nhòm sâu vào ngôi nhà. Nó có vẻ như đã bị bỏ hoang từ lâu lắm rồi.

Rặng cây sồi. Nhìn cây sồi già lại nghĩ đến một đoạn trong truyện Chiến tranh và Bòa bình của Lev Tolstoi. Một sáng sớm thức dậy, Natasa ra ngoài vườn và bất chợt nhận ra những chồi lá tươi mơn mởn đang nhú ra từ khắp các cành cây già cỗi sù sì của cây sồi. Một cảm xúc ngỡ ngàng của cô gái đến tuổi thành niên, nhưng Lev tả như thế nào đó mà tôi nhớ là mình đã rất xúc động khi đọc. Và cái ấn tượng tươi mới trẻ trung đó in hằn trong tâm trí của tôi.

Đó có lẽ là truyện tiểu thuyết duy nhất tôi đọc nguyên bản bằng tiếng Nga. Tôi có anh bạn thích Dotstoevski, anh ấy hay kể như thể để thuyết phục tôi đọc truyện đó, nhưng bản tính tôi có lẽ từ nhỏ đã không thích những gì sâu sắc quá. Tôi luôn thích cái gì nhẹ nhàng và không bám víu.

Đứng cùng ông chồng nhìn lên tán cây. Gió nổi lên là tán cây rì rào, càng lúc càng to, át mọi tiếng động xung quanh. Có cảm giác như cây đang chào đón người. Thấy hàm ơn và vui ghê lắm. Càng lắng nghe, thấy rặng cây như càng vui hơn, càng lao xao say mê hơn. Cứ như chúng đang hòa giọng hát một bài hát chào mừng vậy. Cây chắc cũng thích gặp người tri kỷ, heheh.

Lại nhớ câu chuyện hôm qua vừa xem trên youtube. Có một người chơi đàn vĩ cầm ở ngoài phố. Mọi người qua lại vội vã, vài người đứng lại nghe 1,2 phút rồi đi tiếp. Vài người cho tiền. Trẻ con thường thích đứng lại lâu hơn, nhưng bố mẹ chúng kéo chúng đi. Khi bản nhạc kết thúc, chỉ có 6 người đang đứng nghe, họ ngay sau đó bỏ đi, không một lời bình phẩm. Hai ngày sau, người đàn ông đó biểu diễn trong nhà hát, mỗi vé giá trên 100 USD. Ông đánh đúng bản nhạc ông đã đánh trên phố, một trong những bản nhạc hay nhất viết cho Violin. Ông là một trong vài nhà vĩ cầm đánh hay nhất thời nay.

Không biết ở trên phố ông đã nghĩ gì khi hoàn thành xong bản nhạc mà không một tiếng vỗ tay? Con người đôi khi phải ý thức để chuyển tâm thế để có thể thưởng thức một cái gì đó, một tác phẩm, một tiếng chim kêu, một ánh nắng sáng mai. Thứ tâm thế người ta có thể có ngay tắp lự, khi thay vì hướng ra bên ngoài, tất bật với thời gian, công việc, cuộc hẹn,…, người ta hướng vào bên trong.

Đây là cây Birke, không biết có phải cây bạch dương? Lá cây rũ xuống mềm mại giống hệt cây liễu ở Việt Nam. Thân có màu trắng, lá nhỏ. Đây là cây chị Tủm rất thích, mẹ cũng rất thích, nên âm mưu sẽ trồng ở bên sông, suối hay hồ trên mảnh vườn nhà chị, heheh. Phía dưới sẽ có một bộ bàn ghế đơn giản cho 4 người. Ghế mây thấp thấp có chỗ dựa là tốt nhất. Ghế mây ngồi uống cafe bên cái bàn tròn nho nhỏ thấp thấp ấy chị. Đây cũng là cái mẹ rất nhớ khi xa Hà Nội chị ạ.

Khi nhìn cây cối tôi hay có những ý nghĩ ngồ ngộ. Chẳng hạn hai cây này, gió thổi khiến cành lá đan vào nhau lao xao. Chúng đứng cạnh nhau hàng chục năm, hàng trăm năm. Chúng cảm nhận gì ở nhau? Vui gì với nhau, an ủi nhau theo cách nào ? Có lẽ qua năng lượng mà chúng trao đổi với nhau.

Về gần nhà gặp Mira đang chạy ra sủa nhặng xị. Lần này đi với ông chủ vốn nghiêm hơn bà chủ nên madam có vẻ rón rén hơn. Sủa 1, 2 tiếng rồi len lét nghe phản ứng của chủ, thấy chủ có vẻ dễ tính là madam sủa tiếp rồi chạy ra đón, chờ được vuốt ve.

Ông chủ chắc đã gần 70, là ông hàng xóm cách nhà. Ông ấy hay chuyện, sẵn sàng con cà con kê cả tiếng đồng hồ. Trong câu chuyện của ông ấy hay có cái tên Dora, tên bà vợ. „Dora cứ nghĩ lung tung rồi lo lắng, chứ tao thấy con mèo nhà tao có vấn đề gì với Osca đâu. Hôm Osca vừa lại gần là bà ta đã giơ vuốt ra tát tát kiểu „để tao yên“ – ông cười, cái bụng phinh phính rung lên – thế là Oscar co cẳng chạy mất“.

Osca là một con chó khác trong nhà, chú chưa được 1 tuổi và khá là nghịch ngợm. Chú rất thích chơi với madam Mira, nhưng Mira đã có tuổi, bạn ấy nếu tính theo tuổi người thì cũng gần 50, không còn nhiều sức như cậu nữa.

Ah, hôm nay cũng có gặp một chú sóc nhưng ở xa quá. Lần sau lại đem máy ảnh đi rình tiếp vậy.

Bạn của anh

nghe tiếng gọi cửa mẹ bèn gọi anh Tí „anh kìa, có bạn của anh“… thường sẽ có một bạn bé bé đứng trước cửa, hỏi anh có thời gian chơi với chúng không.

Nhà này có anh là nhiều bạn nhất, chúng đã một thời lít nhít và được đưa vào một câu chuyện của mẹ trên FB cách đây tròn 4 năm (2013):

Mùa xuân, cảnh vật nhìn đâu cũng đẹp.
Lũ trẻ con be bé chạy tứ tung ngoài đường. Đâu đâu cũng có trẻ con.
Đám con gái nhẹ nhàng từ tốn hơn. Chúng hay để ý đến người xung quanh.
Đám con trai trông rất ngộ.
Chúng hành động, hành động không biết trời biết đất.
Hổn hển đi, hổn hển làm, nhiệt tình ngã, lổm nhổm dậy, lại hổn hển đi.
Vớ phải cái gì là phưỡn bụng đứng luôn tại chỗ rờ rẫm, kệ bố mẹ giục đi tiếp.

Lúc nào có chú chó cạnh đấy lại còn hay nữa. Chúng chạy không biết chán theo chú chó, ôm cả người vào bụng chó để giữ, rồi khi con chó tuồn người ra, các chàng ngã oạch xuống đất.

Mũi thò lò, quần lúc nào cũng bê bết. Vừa chạy vừa la hét. Đó là anh cu nhà bên cạnh.
Mỗi lúc anh cu bị tuột dép, anh lếch thếch đem cái dép ra, nôn nóng buông một tràng tiếng thổ nhĩ kỳ, bắt mẹ anh đi lại.
Có đống đất nho nhỏ trước nhà, chị anh đã leo lên đỉnh, anh ì ạch mãi, lên một bước lại tượt dài xuống dưới. Mãi không lên được, anh khóc giận dữ, lại buông một tràng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, vào nhà lôi mẹ anh ra giúp anh lên.
Chơi không chán. Mũi thò lò anh mặc.
Tối, mẹ anh cởi quần bẩn vứt ra ngoài để anh đi tắm, anh phản đối dữ dội, giẫm đạp đôi chân ninh nính thịt.
Heheh, có thật nhiều trẻ con xung quanh. Không nhớ nổi tên chúng.“

Anh được các em mến mộ, vì anh sẵn sàng chạy hồng hộc đẩy xe cho các em, hoặc làm bất cứ cái gì các em sai bảo. Anh như một cây gậy lêu nghêu trong đám trẻ con. Bị mẹ trêu sao lại để các em xỏ mũi, anh chỉ cười cười, có vẻ không chấp.

Vậy là anh đã lớn. Trước đây anh hạ mình xuống bằng đứa trẻ anh chơi, anh sẵn sàng tranh giành, gây gổ với nó như một đứa ngang hàng. Giờ anh không cười khanh khách hết mình được như trước kia, anh để tâm nhiều hơn, nhường nhiều hơn để các em vui. Anh coi chuyện được các em yêu mến là chuyện tất nhiên, anh chơi với chúng khi anh có hứng, hết hứng hay mệt anh lại lủi về nhà chúi vào một góc xem tablet.

Rồi vài tiếng sau có một em nào đó gọi cửa trả lại anh cái áo anh vứt đâu đó trong nhà hay trong vườn nhà người ta. 

Xách dép

Bố mẹ không ít lần phải nhắc cú Tí về chuyện học hành. Đã có một thời gian dài anh cu thường xuyên mang điểm xấu về nhà. Vấn đề là ở chỗ anh coi chuyện đó bình thường vì anh vẫn còn hơn được 1-2 bạn trong lớp. Bố mẹ thì lo anh ngày càng tụt hậu, không theo kịp lớp, sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của anh về sau, không thích thậm chí sợ đi học.

Tôi còn nhớ ngày nhỏ khi tôi học trường làng. Học hành như đi chơi, cuối năm vẫn xếp nhất nhì lớp. Lên học chuyên toán thời gian đầu tôi có cảm giác bơi vì các bạn hơn hẳn mình, cuối học kỳ mình là một trong những bạn nằm ở nửa dưới của lớp không đủ điểm học sinh giỏi. Cái cảm giác của người bơi đuối sức này đã làm cho tôi tự nguyện ngồi vào bàn học nhiều hơn không cần mẹ nhắc. Và rồi với thời gian dần dần điểm số của tôi đã tốt lên, cảm giác đuối sức đã chuyển thành cá bơi trong nước, lúc nào thích vẫn chơi, nhưng nếu cần có thể ngồi lì ở bàn học mà vẫn thấy vui, không ngại khi phải tiếp cận với kiến thức mới.

Chính vì vậy tôi muốn giúp các con mình không bị rơi vào cảm giác bơi đuối này. Chị Tủm học cấp một luôn trong nhóm đứng đầu lớp, học hành rất nhẹ nhàng, bố mẹ chả mấy khi ngó ngàng đến sách vở của chị. Có một thời gian mới lên Gymnasium (cấp hai) khối lượng học bắt đầu nhiều lên, chị vẫn quen chơi nên đã có lúc mang điểm xấu về nhà. Chị bắt đầu cuống. Nhưng chị là người có trách nhiệm, nên đã tự giác học hành. Bố mẹ chỉ cần nói chuyện với chị và giải thích cho chị một số cái chị chưa hiểu. Chị chắc ít bị cảm giác bơi, nhưng lại là cảm giác luôn muốn đi đầu, tự gây sức ép cho mình.

Tí lại khác. Bị điểm kém ở lớp đối với anh chỉ khó chịu vì phải thông báo với bố mẹ và bị bố mẹ “lên lớp” dạy bảo. Bố mẹ vì đã quen với sự học hành đơn giản của chị Tủm nên đã bỏ bẵng một thời gian dài hồi cấp một không để ý đến học hành của anh cu. Đến cuối cấp một mới té ra anh hổng một số cái cơ bản. Những cái cơ bản này sẽ khiến cho anh có cảm giác bơi về sau. Đối với anh cái đích hiện tại là chỉ cần không đứng cuối lớp là được và anh có thể chơi thoải mái vẫn đạt được.

Sau khi lên kế hoạch giúp anh cu thoát khỏi nhóm cầm đèn đỏ ở lớp bố thỉnh thoảng đùa anh hỏi: “Thế Tí bây giờ còn xách dép cho bao nhiêu bạn ở lớp ?”
Anh ngẩn mặt nhìn bố không hiểu.
Bố giải thích: “ở Việt Nam bạn nào học dốt là phải xách dép cho các bạn giỏi hơn.”
Anh nửa tin nửa ngờ: “Sao lại phải xách dép ?”
Bố mẹ nhìn nhau cười ngất.
Bố bảo: “À ngày xưa ở Việt Nam dép rất là quí, nên bình thường ngoài đường người ta không đi dép, mà chỉ xách dép theo thôi, đến chỗ nào nghi lễ sạch sẽ thì mới đi dép vào !”
Dần dà anh học hành cũng có đỡ hơn, hôm rồi anh quay sang hỏi mẹ: “Thế mẹ ngày xưa có được nhiều người xách dép cho không ?”.

Thế đấy vẫn đang còn xách dép cho người ta mà anh đã muốn biết xem cảm giác được xách dép là thể nào ? Trông bộ mặt ngây ngô của anh bố mẹ cũng chả biết anh tin đến đâu chuyện bố kể. Chỉ biết rằng thỉnh thoảng lại được trận cười vỡ bụng.