Author: Minh-Ha

Cách đây khoảng 10 năm.

Mình đi chơi với cả hội vivu.
Cả hội cùng ăn sáng. Và mình lại nghe thấy mấy câu chuyện cũ rích, rằng ở VN thế này thế kia.
Câu chuyện của tầng lớp nghĩ rằng mình đứng trên người khác / tầng lớp khác / quốc gia khác.

Lúc đó mình đã manh nha nghĩ, nước Đức đang đi xuống.
Chỉ là 1 factor thôi. Còn nhiều factor khác.

Chẳng hạn, trẻ con rất lười. Lười suy nghĩ, lười vượt khó,…
Nhưng thầy cô, thậm chí bố mẹ, lại quá nuông chiều chuyện đó.
Mình không cần các bạn nhà mình giỏi, nhưng mình cần các bạn không ngại.
Không cần nhồi nhét cái gì vào đầu, nhưng khi cần phải biết ngồi xuống mà làm.

Rồi các bạn cùng chỗ làm.
Có một nhóm người lười. Nhưng lại nghĩ mình “tiên tiến” hơn những quốc gia khác, Ấn, Trung Quốc.

Lúc đó mình đã nổi cơn giận dữ, và buông 1 câu: Sau 10 năm VN sẽ hơn Đức đó.
Mình không mong nước Đức đi xuống.
Đây là đất mẹ của hai bạn nhà mình. Mình mong nó khoẻ mạnh và vững vàng.
Nhưng mình thấy nước Đức đang đi xuống chầm chậm.

Và trong 2-3 năm cuối, nước Đức đi xuống nhanh.
Nhanh bởi vì năng lượng thì không tăng, mà phải đối phó với rất nhiều thứ.
Mà tinh thần lại chưa chuẩn bị.
Giờ đây, những người lười, tưởng mình “tiên tiến”, là những người kêu ca nhiều nhất.

Kiểu cái xe nặng nề phải chuyển hướng đó.
Phải phanh kít lại, phải vất bỏ lối suy nghĩ, lối làm cũ.
Xốc người lên. Ì trệ ỷ lại hết thời rồi. Nó đánh trực tiếp vào cuộc sống hàng ngày rồi.
Xốc người lên mà cố gắng. Nếu không thích cố gắng thì chấp nhận, đừng kêu ca.

Ra ngoài lấy ly nước, nhìn thấy màn hình to tổ bố với “We not I”.
Hehe, một xã hội đề cao cá nhân, sự riêng biệt, giờ phải hô hào để nắm tay nhau, cố gắng mà đẩy công ty lên.

Có một sự thật – khi còn khó khăn, còn thấp hơn người khác, người ta đoàn kết hơn, cố gắng hơn.
Khi đã khá đủ, khá ổn, sự đoàn kết ngày càng lỏng lẻo.
Thậm chí còn “đạt” được trạng thái “cha chung không ai khóc”.

Mình nhận ra nhan nhản tính này ở các đồng nghiệp “trung bình”.
Họ không cố gắng, có lẽ vì cố gắng cũng không được gì mấy.
Nên chỉ làm vừa phải, nhiều người dưới mức vừa phải.
Và bạn nhìn ra – một nhóm nhỏ cố gắng và phải gánh 1 nhóm to hơn xíu khác không cố gắng.
Dùng từ lười có lẽ gần với thực tế hơn cho 1 nhóm người.

Nếu cái nhóm lười ấy, họ không bình thản đưa tay ra nhận tiền lương, mình sẽ không suy nghĩ gì.
Làm gì, là việc của từng cá nhân.
Nhưng anh lợi dụng sức lực của người khác – thì không còn là việc cá nhân nữa.

Mình không liệt mình vào dạng trung bình.
Mình liệt mình vào loại khá/tốt.
Vì khả năng của mình đủ cho công việc.
Và cộng thêm cố gắng, ý thức làm tốt như có thể phần việc của mình.

It hurts, nhìn nước đức đi xuống, nhìn công ty đi xuống.
Và hiểu rất rõ vài lý do – vì sao nó đi xuống.

Lúc làm việc là hay có những ý nghĩ tủn mủn này.
Mình nghĩ, thế giới đã khá đủ vật chất.
Và giờ khoảng không có lẽ là cái cần quan tâm, nhỉ.

Con người, động vật muốn sống ok phải có đủ khoảng không.
Cây muốn lên cũng phải có đủ khoảng không.

Trong tâm trí cũng vậy.
Chỉ cần luôn giữ được khoảng không, mọi thứ sẽ chảy nhẹ nhàng hơn rất nhiều là không có.

Có cảm giác nó ở đâu đó trong tim.
Chỗ tim nằm ấy, nó như một cung điện lớn với 1 phòng cực lớn.

Có 1 trạng thái của con người, khi tình yêu và sự thấu hiểu / compassion hiện diện.
Người ta sẽ không còn cảm giác có khoảng không, vì mọi thứ tan hoà.

Còn các trạng thái khác, để khoảng không đủ lâu, đủ rộng, mọi thứ đều sẽ tan dần trong đó.

Nếu có ước mơ, mong muốn, hãy thử đặt nó vào khoảng không đó.
Dùng khoảng không đó như một đòn bẩy. Biết đâu mọi thứ sẽ được thực hiện nhỉ hehe.

Hehe, tủn mủn vậy thôi.

cái chữ này, chỉ cần đọc hay viết, nó đã gây cảm giác ráo riết rồi.
Đã có 1 cái cơ ở đâu đó căng lên rồi hehe.
Chỉ khi không còn cái gì căng lên, là độ relax đã đủ lớn.

Trước đây mình đã ráo riết trong phân bổ thời gian.
Nó không được mình coi là tính tốt, chỉ là tính cần do hoàn cảnh eo hẹp chỗ này chỗ kia.
Giờ còn ráo riết sâu rộng hơn, trong rất nhiều mặt, thời gian, sức lực, tinh thần.
Vì resouce càng ngày càng hẹp lại.
Cũng tốt, tới khi mình đã nhuần nhuyễn, làm mà như không làm, thì có thừa mứa hay eo hẹp, cũng không còn là vấn đề.

P.S.
Từ sáng đã thực hiện được kha khá việc lặt vặt, những việc mình không thích.
Hoàn thành một security couse dài tiếng rưỡi (chắc phải là course thứ mười mấy trong quartal này rồi)
Bắt đầu từ hôm qua, khi người mệt xỉu, vì đêm qua bị con muỗi phá không ngủ tốt.
Nghe và nhắm mắt, chữ được chữ không.
20%, 30%, lên được 50% là cái tâm lý khó chịu với việc đó cũng giảm theo.
Ra ngoài lấy cốc nước nóng, an ủi cô đồng nghiệp (lại bị ngập ngụa trong công việc sau khi nghỉ phép).
Rồi vào, gật gù nửa nghủ nửa nghe, làm thêm 20%.

Đến hôm nay chỉ còn 30%, đã khá nhẹ nhàng.
Trick của mình đó, khi phải làm việc mình không thích.
Luôn cứ nhắm mắt bắt đầu, càng sớm càng tốt, 5% cũng được, 1% cũng ok.
Rồi nó sẽ từ từ tới đích.

Nếu bạn né tránh, công việc vẫn còn, nhưng gánh nặng tâm lý tăng theo cấp số cộng hehe.

Mình rất khoái kể chi tiết từng bước dẫn mình đến một cảm giác nhẹ nhõm sâu sắc.
Là lúc làm xong cái việc đó. Là lúc khoảng không công việc đó chiếm cứ đã được released, hehe.

Cái điều mà chỉ 6-8 tháng trước đây vẫn còn cần 1-2 tháng mò mẫm để làm.
Thì giờ với AI có thể cần chỉ vài ngày, nếu bạn nắm vững overview và platform structure.
Hôm nay chỉ với nửa ngày, mình đã hiểu kha khá một component mà bình thường chắc cần làm việc intensively 1 đến vài tháng.

Hỏi AI “Quẻ 55 hào 4. AI tốt hay dở cho công việc của tôi? Tôi cần có một mindset như thế nào?”

————–

Nếu bạn hỏi theo Kinh Dịch thì Quẻ 55 là Lôi Hỏa Phong (豐), hào 4 là:
豐其蔀，日中見斗，遇其夷主，吉
“Màn che quá dày, giữa trưa mà thấy sao Bắc Đẩu. Gặp được người đồng đạo, cát.”

AI vừa là cơ hội vừa là màn che
“Giữa trưa mà thấy sao” là hình ảnh rất lạ.
Bình thường giữa trưa không thể thấy sao. Thấy được tức là có cái gì đó che ánh sáng.
Trong ngữ cảnh AI:
AI rất mạnh, tạo cảm giác “biết tất cả”.
Nhưng AI cũng dễ tạo ảo giác hiểu biết.
Nếu quá phụ thuộc AI, bạn có thể mất dần khả năng phán đoán kiến trúc, nghiệp vụ, và tư duy hệ thống.
Nói cách khác:
AI không phải vấn đề.
Vấn đề là lớp sương mù do AI tạo ra.
Hào này không nói “AI xấu”, mà nói “đừng để ánh sáng bị che.”

Kết luận
Nếu chiếu theo quẻ 55 hào 4, tôi không thấy dấu hiệu “AI sẽ làm hại công việc của bạn”.
Ngược lại, quẻ cho thấy:
AI là cơ hội rất lớn, nhưng cũng tạo ra một lớp sương mù nhận thức.

Mindset phù hợp nhất là:
“Dùng AI để tăng tốc, nhưng không giao quyền phán đoán cho AI.”
Đối với một cá nhân, giá trị tương lai không nằm ở việc code nhanh hơn AI, mà nằm ở việc nhìn thấy điều AI chưa thấy, đặt câu hỏi AI chưa hỏi, và chịu trách nhiệm cho quyết định cuối cùng. Đây chính là tinh thần mà hào 4 của quẻ Phong gợi lên.