Author: Minh-Ha

Đang ngồi xem phim bỗng quyết định lên viết cho chị Tủm vài dòng.

Sáng lúc ăn điểm tâm chị kể chuyện ở một trường học ở Mỹ, nơi một bạn của chị đang học, có 3 bạn tự tử vì áp lực học hành lớn quá. Không biết thực hư như thế nào.

Buổi chiều, sau khi sắp xếp đống tất ngồn ngộn, phần rách phần cô đơn lẻ loi mất bạn, chị vào giường bố mẹ nằm kềnh ra, dang chân doạng tay khoái chí rú rít „Hết kiểm tra rồi, tuần sau Tủm hết bài kiểm tra rồi …“.

Mẹ vào nằm cùng chị, nói vài câu chuyện ba lăng nhăng.

Nói chuyện đi Jamboree bên Mỹ, bố lo chị không đủ sức để theo các bạn suốt 3 tuần liền, nên có vẻ chưa đồng ý cho chị đi. Chị thông cảm bố mẹ vẫn luôn muốn bảo vệ con cái, nhưng mọi người cũng phải hiểu là sẽ đến lúc họ không thể bảo vệ con cái được nữa, họ phải thả con cái họ ra.

Nói chuyện nghành nghề. Mẹ kể chuyện chị Linh con cô Vân, lúc đầu thích Y, sau thích làm cô giáo, sau thích học Hóa, rồi cuối cùng thích Dược. Và chị ấy thích Dược cũng rất tình cờ, chỉ vì trước đó chị ấy có làm một project về thuốc Aspirin. Vậy nên chị không có gì phải lo lắng nếu giờ đây chị chưa có xác định rõ ràng về ngành nghề. Trong mấy năm tới chị sẽ có rất nhiều project trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Chị có thể tận dụng những khoảng thời gian đó để tìm hiểu sâu vào từng lĩnh vực, đừng quan trọng quá điểm số mà mất thời gian vào những thứ râu ria.

Hai mẹ con nói đủ chuyện trên trời dưới bể, bỗng mẹ nghĩ có thể chị sẽ nhớ lại những giây phút này vào một lúc nào đó sau này, bèn bảo chị có một thứ mẹ nghĩ con người ai cũng nên học, học được càng sớm càng tốt: đó là biết tin tưởng vào cuộc sống. Das Vertrauen.

Giống như khi đi trượt tuyết từ đỉnh núi xuống chân núi vậy. Đứng trên đỉnh chỉ nhìn được một đoạn đường trước mặt, đoạn tiếp của con đường bị khuất chỗ dốc không nhìn thấy. Lúc đứng trên nhìn xuống mẹ sợ lắm, mẹ nghĩ rằng đi đến đoạn giữa là sẽ hết đường, sẽ bị rơi xuống vực. Nhưng mình chỉ cần đi một đoạn, là lại nhìn thêm được một chút đoạn đường trước mặt, cứ như vậy từng đoạn từng đoạn một, mình sẽ đi được hết đoạn đường. Còn nếu vì sợ mà không đi, thì con đường sẽ không bao giờ hiện ra cả.

Vậy nên chú ý để ý để có niềm tin. Mọi thứ trong cuộc sống biến đổi không ngừng, không có cái gì dừng lại cả. Thất bại buồn đau cũng thay đổi, thành công hạnh phúc cũng thay đổi. Ngày mai mọi thứ đều khác hôm nay, giờ sau sẽ khác hẳn giờ trước. Nhiều bạn trẻ chính vì không hiểu điều này mà kết liễu cuộc sống của mình trong một phút bế tắc. Trong khi chỉ một tiếng sau, thậm chí vài phút sau, cuộc đời họ có lẽ đã có một màu sắc hoàn toàn khác.

Người phương tây có một câu nói mà họ hay trích dẫn: ngày mai mọi thứ sẽ khác. Nghe đôi khi thấy tầm thường sáo rỗng. Mẹ khi còn trẻ đọc suốt thấy nó sáo kinh. Mãi đến tầm bốn mấy tuổi mới thấy tâm đắc với nó.

Nên nếu chị có rơi vào những lúc bí bức, hãy nhớ đến những lúc hai mẹ con nói chuyện. Mẹ muốn chị gạt mọi thứ sang bên, đi nghe một bài đàn, vẽ một bức ảnh, ngắm một bông hoa, làm bất cứ thứ gì chị thích.

Chị có nhớ hồi chị còn bé không, mỗi lúc mẹ yêu cầu chị xếp gọn lại phòng, chị đã rất muốn mẹ biến đi đâu khỏi tầm mắt, để chị được ngồi nhẩn nha xếp đặt. Cuộc sống cũng vậy, nó cần có thời gian để nhẩn nha xếp đặt mọi thứ, làm điều nó cần làm.

Trời cứ mù mù sương như thế này, nên lại vẫn cảm nhận không khí Tết, cứ nghĩ miên man về Tết.

Tiết trời se se này nhiều khi kéo dài hàng tháng trước khi trời trở nên rất lạnh, nhiệt độ xuống âm độ vào khoảng tháng 2, tháng 3, rồi sau đó lại se se kéo dài vài tuần nữa trước khi những chồi non đầu tiên hé mắt nhòm ra thế giới.

Lại nhớ cái Tết về quê nội năm tôi 24,25 tuổi. Tôi đi một mình, bắt xe đò qua Hà Giang, chuyển sang xe khác lên tận Chũ, rồi tung tăng dò tìm đường về nhà. Vào sân bất thình lình ló đầu vào nhà chào bác. Hồi đó chưa có nhiều điện thoại như bây giờ, lại càng không có mobile, nên cứ bất thình lình vậy.

Bác hồ hởi chào tôi. Bác không phải là anh ruột của bố tôi, mà là anh con bác em con chú.

Hồi đó tôi tuy đã 24, 25 tuổi, nhưng tính tộc ngộc lắm, giờ khéo cũng vẫn còn tộc ngộc. Đi đâu cứ ngơ ngơ coi như nhà chung, mình muốn đến lúc đi lúc nào cũng được. Tôi chưa bao giờ suy nghĩ trước mình sẽ được đón tiếp như thế nào, và liệu có được chào đón không. Kiểu nếu được chào đón thì ta ở lại, không thì ta đi.

Mọi thứ trông nhỏ, cằn cỗi hơn là cảnh quê trong trí nhớ tôi. Lần về trước đó là cách đó khoảng 6,7 năm, trước khi tôi đi học xa. Cũng là một kỷ niệm đặc biệt.

Ngôi nhà 3 gian tuềnh toàng, khoảng sân nhỏ được lát gạch, quét tước gọn gàng sạch sẽ. Mảnh vườn trước và sau nhà, trong trí nhớ của tôi rất um tùm xanh ngát, giờ thấy cây cối lưa thưa. Trước đây nơi đó trồng nhiều loại cây trái khác nhau, có bưởi, có na, có vải, có ổi,… Giờ chỉ còn chủ yếu là Na.

Tôi nhanh chóng cảm thấy mình lặn vào cuộc sống thôn quê. Thấy mình tan vào đó, không còn là khách, mà là một phần thuộc về nơi đó. Về sau tôi cứ nghĩ lại, chắc mọi người nghĩ tôi thuộc dạng người lạ đời, tự cho mình cái quyền con em trong nhà, chẳng mời cũng đến, đến thì cứ tự nhiên như ruồi, hồn nhiên không khách sáo.

Tôi có ý nghĩ này một phần vì các câu chuyện của mẹ tôi mà về sau tôi mới được nghe kể. Trong câu chuyện của mẹ tôi, người quê nội không thích mẹ con tôi, họ trọng nam khinh nữ, họ chỉ vừa mặt mà không vừa lòng. Có thể mẹ tôi có lý do để bà nghĩ vậy. Nhưng tôi thấy mình may mắn đã tiếp xúc với quê nội theo cách của riêng tôi, để giờ tôi vẫn yêu mến nó và những con người ở đó theo cách của mình.

Sáng sớm tôi ra thăm bà và bác gái bán hàng ở chợ. Bà là vợ của bác bố tôi, tức không có quan hệ máu mủ gì với bố tôi. Bố tôi đã luôn coi bà và cư xử với bà như mẹ. À, bố tôi mất bố mẹ trong vòng có 1 tháng do một bệnh dịch ở quê, khi ông mới 11 tuổi. Từ đó bác của bố tôi đem ông về nuôi.

Những mối quan hệ dằng co qua lại giữa gia đình, họ hàng, dâu rể,… khá phức tạp. Theo lời kể của mọi người thì nó rối rắm kinh khủng lắm, tình người cứ bị chìm nghỉm ở đâu, chòi mãi không ra. Tôi lơ ngơ như người không liên quan, nghe rồi để đấy không nghĩ tiếp.

Một phần vì hoàn cảnh ở xa khiến tôi không bị lôi kéo vào những mối quan hệ đó. Một phần thấy ngồ ngộ cái cách nghĩ của người đời, nhiều người sống đến bạc đầu mà vẫn không hiểu yêu và ghét chỉ cách nhau có sợi tóc, nên vẫn cứ lăn lộn bò toài trong vòng yêu yêu ghét ghét.

Mà ai áp đặt cho con người cái nghĩa vụ yêu ghét đó nhỉ? Cứ là tư sản là phải ghét, cứ là họ hàng là phải yêu. Không yêu được thì lại đâm nói xấu người kia, vì người ta tồi quá nên tôi ghét. Nếu họ không buộc phải yêu người kia, chắc họ thấy người kia bình thường như trăm nghìn người khác.

Heheh, lạc đề lạc đề….

Sáng sớm cuối năm, sương dăng kín xóm làng, đồng ruộng. Những bụi tre nhìn như những khoảng đen lờ mờ đó đây. Đi đường làng chỉ có thể nhìn rõ phần 1 m trước mặt. Tôi cứ lò dò đi con đường không quen để đến chợ, đi một lúc lại hỏi. Đường vắng, chợ vắng. Bác tôi đã mua cho tôi một cái bánh gai vẫn còn ấm. “Ăn đi con”- bác tôi cười lộ hàm răng đen lẫn với màu đỏ của trầu. Bác và bà vẫn khăn mỏ quạ, ăn trầu như phụ nữ hồi xưa.

Tôi ăn xong rồi lại lang thang lơ ngơ mọi nẻo trong chợ. Cái tĩnh lặng buổi sớm se se lạnh của phiên chợ quê cuối năm, không hiểu sao lại ngấm vào ký ức của tôi sâu sắc đến vậy.

Tôi vẫn cứ hàm ơn mọi người, dù trong bụng họ có nghĩ về tôi như thế nào, thì họ cũng đã vẫn tiếp đón tôi nồng hậu, cho tôi cảm giác ấm áp của tình thân ruột thịt, thứ tình cả tôi lẫn anh tôi đều ít nhiều thấy thiếu thốn khi còn thơ bé.

 

 

 

Buổi sáng trời se lạnh, không khí hơi mù mù sương, lại nhớ không khí tết một năm hồi xa xưa.

Năm đó chắc sau khi tôi đi học xa về, tầm tuổi 24,25.

Mẹ tôi và anh tôi cũng ở xa, ở nhà chỉ có hai bố con. Tôi hơi ngại ăn tết với bố. Bố tôi chắc có nhiều uẩn ức, ông hay uống rượu trong những dịp như thế. Tự chuốc cho đến khi đủ say, rồi kể đủ thứ chuyện trên trời dưới bể, và bắt mọi người phải ngồi vui vẻ tiếp ông.

Những lúc như vậy ông rất nhạy cảm, ông có thể nhận ra ngay lập tức những biểu hiện khó chịu ở người đối diện, và cuộc vui sẽ kết thúc. Cái núi lửa hiện diện đâu đó trong ông bắt đầu hoạt động.

Về sau đọc Eckhart Tolle, tôi biết thêm một từ mới “khối khổ” –  một trường năng lượng bị đè nén tắc ứ trong người.  Khối đó cứ thỉnh thoảng lại bị kích hoạt, do những lý do nhiều khi không liên quan. Khi nó bị kích hoạt, người ta có thể coi đó là cơ hội để nhìn nhận nó và giải tỏa nó, hoặc lại đổ dầu thêm vào lửa, làm cho nó to ra, đặc hơn.

Chúng tôi đã luôn chọn cách thứ 2. Cả bố tôi và những người quanh ông, chúng tôi nhiệt tình vun vén bồi bổ cho cái khối khổ đó. Vô minh nối tiếp vô minh. Tôi dù rất biết cách có thể làm cho tâm hồn của ông dịu lại, nhưng tôi đã không làm, không đủ trải nghiệm để quyết định bắt tay vào làm.

Thời gian tôi ở với ông tôi có nhiều những vấn đề riêng của bản thân. Công việc chưa có, người yêu thì không. Tôi lại không được nuôi dạy để biết yêu quý và quan tâm đến những người quanh mình. Cho tới thời điểm đó, tôi chỉ nhận và nhận. Nếu có cho đi cũng là cho một cách cảm tính, do cái lòng tốt tự thân, cái lòng tốt luôn hiện diện khi người ta hạnh phúc và yên ổn. Để biết cho đi khi chính mình đang có nhiều vấn đề, là điều phải học.

Tôi đã không đủ tình yêu và sự tĩnh lặng để hiểu, chỉ cần tôi lắng mình xuống, xẹp bớt cái ego của tôi lại, nghĩ cho bố tôi một chút, tôi sẽ làm được nhiều điều tốt lành cho ông và cho bản thân mình.

Ngoài cái khối đau luôn túc trực đâu đó trong con người bố tôi, cái khối đau chỉ chờ cơ hội để làm tung tóe mọi thứ, ông là một người rất đặc biệt. Tôi yêu cái con người thực của ông, cái tinh thần độc lập thơ thới, cái kiểu người ít nhìn vụn vặt của ông. Thực ra ông là một người rất thông thái.

Sau này khi đi xa, tôi có thỉnh thoảng gặp lại ông, trong những dịp nghỉ chóng vánh. Tôi đã tận dụng những kỳ nghỉ đó để bày tỏ với ông rằng tôi không trách cứ ông cái gì cả. Tôi cứ bày tỏ một chiều, xin lỗi một chiều, không biết liệu sự bày tỏ của tôi có tác dụng gì không. Nếu nó có thể làm cho ông mở lòng với mọi thông tin từ tôi, nhận biết được năng lượng thiện tâm từ phía tôi hướng về ông, đã là một điều rất tốt.

Tôi đã nhiệt tình đóng góp sức mình cả một thời gian dài, làm cho cái khối đau của ông ngày càng bị đè nén, đặc quánh lại. Không biết liệu tôi có còn có cơ hội làm cho nó loãng ra, được hóa giải. Một khối đau khi được hóa giải, nó cung cấp rất nhiều năng lượng cho chủ nhân của khối đau. Cái năng lượng như chất liệu nuôi dưỡng một tâm hồn minh triết.

Định viết về một cái khác, giờ lại viết về cái này….

Thứ 6 này chị có dạ hội ở trường, sẽ kéo dài tới tận 12 giờ đêm.
Trước đấy 2 tuần chị đã ướm hỏi bố mẹ, chị nghĩ rằng bố mẹ sẽ không cho chị đi vì lúc đó quá muộn.
Chị chuẩn bị tinh thần cho một lời từ chối, nên nói rằng nếu không được đi cũng không sao.
Nhưng bố mẹ đã cho phép chị đi.

Sau đó 2,3 ngày chị lại đưa ra một câu hỏi – liệu chị có được phép cho cô bạn Florentina về ngủ đêm hôm đó ?
Tất nhiên là bố mẹ cho phép. Bố mẹ còn mừng là chị có bạn về cùng.

Vài ngày sau chị lại đưa ra một câu hỏi tiếp – các giày đẹp của chị đều đã chật, chị có được đặt một đôi mới ?
Tất nhiên là bố mẹ gật. Chị đã tự tìm một đôi trong mạng và nhờ bố mẹ mua.
Bố mẹ nghĩ mua ở cửa hàng vẫn hơn, nên đề nghị chị cùng đi mua để thử cho vừa chân.
Tất nhiên là chị đồng ý.

Thứ ba mẹ về sớm định rủ chị đi mua, nhưng chị đi nhảy tới tận 8 giờ, quá muộn.
Thứ tư lúc mẹ đang làm việc, chị gọi điện cho mẹ, bảo chị sẽ bỏ đi Pfadfinder để đi mua giày với mẹ, nếu mẹ có thời gian.
Hôm qua chiều thứ tư mẹ về nhà, hơi mệt, có lẽ do bị đau răng cả ngày mà vẫn phải căng người ra họp hành dàn xếp công việc.
Mẹ yêu cầu được ngồi nghỉ 10 phút trước khi đi.
Chị đồng ý, mồm lẩm nhẩm „Tủm mong đến lúc có thể tự lái xe được, để mẹ không phải đưa Tủm đi nữa“.

Hai mẹ con túc tắc đi, trên xe mẹ nói chuyện với chị, vì sao mẹ mệt.
Chị có hỏi vì sao mẹ không dùng thuốc kháng sinh.
Lựa vào câu hỏi của chị, hai mẹ con nói chuyện trên trời dưới bể.
Về thời gian của chị, về đám xương xẩu của chị.
Về sức khỏe của bố mẹ, về tác dụng của thuốc kháng sinh, cái lợi cái hại.
Về Vitamin D, tại sao mẹ lại mong muốn các bạn để tâm vào nó.
Về ung thư, tại sao nếu sau này mẹ có bị ung thư các bạn cần nghe mong muốn của mẹ, trước khi thúc giục mẹ đi mổ hay truyền hóa chất.
Do tập trung nói, lắm lúc suýt đi sai đường.
Chị kiên nhẫn mỗi lúc phải ngoặt gấp, heheh.

Chị và Tí giờ học được rất nhiều ở trường, ở bạn bè, ở trên tivi, ở mạng.
Nên giờ muốn các bạn nghe mình, buộc phải dùng một giọng ngang hàng, trung dung.
Chỉ cần có chút nóng nảy, dạy dỗ áp đặt trong đó, các bạn lập tức bịt tai.
….

Đến nơi chị tự tìm giày.
Một rừng giày đủ các kiểu.
Chị thích loại giày làm bằng nhung hơn loại làm bằng da.
Chị thích loại giày có gót hơi cao hơn loại giày bằng.
Và mẹ cứ lựa theo ý chị tìm giúp.
Cô bán hàng đứng quanh đó cũng nhiệt tình giúp đỡ.
Mẹ đôi lúc hỏi đôi ba câu để chị ý thức được những vấn đề có thể xảy ra nếu đi giày cao gót.

Loại giày chị rất thích đã hết cỡ vừa cho chân chị.
Mẹ chỉ cho chị một đôi giày hơi giống, nhưng có quai. Chị không thích cái quai đó lắm.
Mẹ bảo chị cứ thử, trước đây mẹ cũng không thích giày có quai.
Nhưng đã nhảy một lần với giày có quai và từ sau đó thích.
Cái quai sẽ giúp chị tin tưởng, không sợ giày bị tuột khi đi lại hoạt động, nhất là lúc nhảy.
Khi không lo giày bị tuột, khi giày cao vừa phải, chị đi lại sẽ tự tin uyển chuyển hơn.
Đó là mới là cái đẹp khi đi giày cao gót.

Mẹ chêm vào, nếu chị thích, đó là giày mẹ sponsor cho chị, còn chị vẫn được mua đôi chị thích qua mạng.

Thế là chị đồng ý, cởi ra cởi vô, đi thử tới lui, soi trên soi dưới.
Chị nhận ra khi chị đi giày, mẹ chỉ cao đến lông mày của chị, heheh.
Chị đã vác về một đôi giày cao gót 3-4 cm.
Giá cả hoàn toàn ok.
Bằng nhung đen tuyền.
Đầu tròn, có quai.

Chị bây giờ khi hỏi gì, đều có vẻ như đã nghĩ trước nghĩ sau.
Cách đặt vấn đề của chị cũng khác trước nhiều.
Chị đưa ra yêu cầu đủ sớm, một cách chung chung, để một khoảng không gian cho bố mẹ suy nghĩ.
Chị không còn nhằng nhằng chờ đợi bố mẹ phải cho phép như trước đây.
Có lẽ chị đã lường được phần nào quá trình suy nghĩ chậm chạp ủn ỉn của bố mẹ.
Nên chị cứ túc tắc từng bước.
Được phép đến đâu, chị lại túc tắc làm bước tiếp theo.

Có những hôm tôi quyết định làm một người đồng nghiệp dễ chịu.
Và thế là tôi nhiệt tình hồ hởi trả lời mọi câu hỏi.
Rõ ràng, chi tiết và tưng tửng, cứ như tôi chẳng có việc gì trên đời ngoài trả lời câu hỏi ấy.
Mà ông trời cũng lạ, mỗi khi tôi quyết định làm một người dễ chịu, thì ông ấy cũng dễ chịu lại với tôi.
Những câu hỏi tôi gửi đi các nơi nhanh chóng được trả lời, lại được trả lời một cách rất là lịch sự tốt tính.

Sự đời đổi thay hàng ngày, hôm nay kể vậy, mai chưa chắc đã còn như vậy.
Tuy vậy cứ kể chuyện hôm nay đã.

Cậu người Nhật cùng công ty có trách nhiệm liên hệ với công ty bên ngoài cung cấp translation cho tôi.
Lúc đầu mới bắt đầu làm cùng cậu ấy hồ hởi lắm.
Cậu ấy đi qua đi lại như thoi đưa, hỏi han trình bày rất nhiều.
Điều đó làm tôi bực mình, tôi luôn bị dứt ra khỏi guồng suy nghĩ của mình để trả lời những câu hỏi của cậu ấy.
Cứ làm như trên đời tôi chỉ có mỗi công việc liên quan đến cậu ấy.
Tôi đã bực mình, và đã nói với giọng không thân thiện lắm, rằng trong thời gian SW của bọn tôi đang được dịch, 1 tuần tôi sẽ dành ra 2 ngày, mỗi ngày 2 tiếng để giải quyết mọi câu hỏi liên quan đến quá trình dịch.
Cậu ấy nhận ra ngay thái độ của tôi, từ đó cậu ấy ý tứ hơn.

Sau này tôi nhận ra, cậu ấy cần có người nói chuyện. Đúng hơn cần người công nhận đánh giá công việc cậu ấy làm.
Nên chủ động hỏi han mỗi lúc việc dịch thuật đang được tiến hành.
Cậu ấy có 10 phút để kể lể những khó khăn của cậu ấy, tôi có 10 phút để gật gù đánh giá công sức của cậu ấy.
Rồi số phút kể lể giảm dần, chững lại ở một con số nào đó.

Trong thâm tâm tôi đánh giá sự tha thứ của cậu ấy cho sự không thân thiện của tôi hồi đó.
Tôi cũng không thích gì thái độ của mình.
Thực ra tôi có thể nói đúng ý như vậy, nhưng với một giọng tử tế hơn, cậu ấy cũng sẽ vẫn hiểu.

Sự không thân thiện có lẽ xuất phát từ sự thiếu tôn trọng người khác.
Cái sự thiếu tôn trọng này bắt rễ rất sâu trong con người tôi.
Trước đây tôi để nó lèo lái mình. Cái gì không vừa ý dù nhỏ cũng dễ làm tôi bực mình, sẵn sàng gạt mọi thứ ra khỏi tầm hoạt động của mình.
Giờ nó vẫn còn, thậm chí có thể vẫn nhiều, chỉ có điều tôi ý thức về nó rõ ràng hơn, và có cân nhắc một chút trước khi hành động.

Nhưng túm lại là vẫn nhiều.