Xem các bài viết

Đi dạo cùng Tí

Anh đồng ý đi dạo tối với bố mẹ. Hôm nay là hôm thứ hai. Hôm qua mẹ yêu cầu anh đi vì anh ôm cái tablet ngồi im ỉm trên phòng hơn 2 tiếng không nghỉ. Thật quá bận bịu cho cái cơ thể cần nhiều hoạt động và nhiều khí trời của anh.

Có anh, anh nghiễm nhiên trở thành trung tâm. Anh ùng đít vòng qua vòng lại trên cái skate của anh, làm mẹ phải đánh đầu qua phải qua trái, sái cả cổ. Bố anh thì hớn hở tranh thủ hỏi đủ các thứ chuyện. Hôm qua chủ đề chính là Hình mẫu : không ai trong lớp được anh coi là hình mẫu, bạn giỏi học thì kém thể thao, bạn khác thì same same anh. Sỏi là hình mẫu của anh, anh sẽ không bao giờ giỏi trong mọi lĩnh vực được như Sỏi. Tóc: anh có một mái tóc thật tuyệt, vuốt thế nào nó thành thế ấy, chổng ngược chổng xuôi, chả cần gel gếc gì cả, … Còn gì nữa nhỉ … híc, quên rồi.

Hôm nay mẹ đã để ý ghi nhớ các chủ đề được anh đưa ra hoặc được bố đề cập tới.

Giày – bố hỏi có bạn nào trong lớp cũng ôm giầy lên giường ngủ giống anh? Hóa ra các anh chàng trong lớp biết tuốt tuột ai đi giày gì, hiệu gì và giá bao nhiêu. Chỉ có hai hiệu được các chàng chấp nhận – Nike và Adidas. Giày của anh trông màu mè sặc sỡ, thấy bảo các bạn có vẻ cũng trầm trồ. Mỗi sáng trước khi đi giày anh ngó nghiêng đường ghê lắm. Chỉ cần hơi mưa, hơi bụi là anh lại cất vào tủ cho mới, lôi đôi giầy cũ ra đi. Cái lọ nước để giặt giầy chỉ có mình anh dùng, thỉnh thoảng thấy nằm lăn lóc trên ghế sofa. Mà các bạn gái lớp anh lạ lắm, giầy trông chả đặc biệt gì cả, thế mà cũng rất đắt. Anh trợn mắt – những 95 Euro, mà trông rẻ bèo … Anh thấy London nhiều bụi kinh. Thành ra tuy đi cái giày cũ của bố vừa xước hết cả da, vừa thối hoắc chân, nhưng anh vẫn cắn răng đi, để giầy anh sạch sẽ nằm nhà.

Lego và các loại sách giải trí – bố mẹ giờ phải mua dần dần đi, sau này khi loại đó người ta không bán nữa, thì mỗi bộ giá hàng chục nghìn, thậm chí hàng triệu. Coi như tiền hưu của bố mẹ – anh thả thõng một câu.

Youtube – không có loại thu nhập nào ổn định hơn làm video đưa lên Youtube. Quá đơn giản, nhất là làm video để hướng dẫn chơi game. Để đạt được 10 000 abonnements đầu tiên thì hơi khó, nhưng sau đó thì sẽ lên như diều gặp gió, có được hàng triệu lượt xem cũng chẳng khó gì. Thu nhập hàng chục nghìn, hàng triệu một tháng là chuyện bình thường …
Bố anh cười khùng khục, không biết nên vui hay buồn với những toan tính trên trời dưới bể của ông con trai, toàn những mánh làm ra tiền một cách chóng vánh dễ dàng.

Cân nặng – ai cân nặng hơn ai, ….

Anh vừa ngoáy mông uốn chân vừa nói không ngơi nghỉ. Anh có cái giọng nói khá dễ chịu, lên trầm xuống bổng, nghe không mệt. Có thứ giọng nói chói và gắt, nghe nhiều sẽ căng thẳng. Còn giọng anh cứ tưng tửng nhẹ nhàng, nói theo kiểu ta thích thì ta cứ nói, còn người ta nghe hay không kệ người ta.

Anh ngạc nhiên sao anh có thể đi skate với bố mẹ xa thế, hai năm trước anh chỉ đi ra trung tâm ăn kem cùng các bạn mà ngoáy mệt bở hơi tai, còn đau cả lòng bàn chân nữa.

Trời tối rất dễ chịu. Hơi se se lạnh. Mới đi thấy hơi mát, đi một lúc thấy vừa. Chân cứ đều đều thẳng tiến.
Chẳng biết anh còn đi với bố mẹ được bao lần. 

 

 

Kiếp nô lệ

Hôm qua xem phim „12 năm làm nô lệ – 12 years of slave“, xem xong ấn tượng lưu lại cứ day dứt mãi.

Câu chuyện có thật xảy ra vào năm 1841. Thời gian này ở Bắc Mỹ đã không còn chế độ nô lệ, nhưng ở miền Nam vẫn còn.

Người đàn ông da đen đang là người tự do, có một gia đình hạnh phúc với hai đứa con còn nhỏ. Bỗng một ngày anh ta bị lừa, rồi bị bán đi làm nô lệ cho một đồn điền trồng bông. Anh ta đã luôn tìm cách vùng lên, chứng minh rằng mình là người tự do. Càng vùng vẫy anh ta càng bị trói chặt.

Cuộc sống nô lệ, bị chủ bạc đãi khổ còn hơn một con vật. Tôi không biết trong phim người ta có nói quá lên không, nhưng người chủ đồn điền trong đó tàn ác không còn mấy tính người. Bất cứ lúc nào người nô lệ cũng có thể bị đánh, làm không nhanh, đánh, làm chủ bực mình, đánh… Cái lưng ngang dọc những vệt roi, thành lằn rớm máu, có lằn toác thịt ra sâu hoắm. Từng ngày trôi đi lê lết trong tuyệt vọng, không một vệt sáng cho những ngày sau.

12 năm người đàn ông tìm đủ mọi cách để thoát kiếp nô lệ. Đến một ngày, khi cái cơ hội đó đến, người đàn ông khập khiễng bước thấp bước cao quáng quàng leo lên chiếc xe đưa anh ta ra xa khỏi đồn điền. Khuôn mặt ngơ ngác thất thần, chắc anh ta không thể tin, liệu đây có là sự thật hay vẫn trong mơ.

Bộ phim được xây dựng năm 2013. Không biết ý đồ của người làm phim là gì? Liệu có phải anh ta muốn người ta nhìn lại những năm tháng đau đớn của một màu da, một dân tộc, một thời tăm tối.

Lại nghĩ, tự do không phải là chuyện tất nhiên, còn mãi.
Bình yên không phải là chuyện tất nhiên, còn mãi.
Chúng có thể lướt qua, có thể mất đi, bất cứ lúc nào.

Thi đấu (phần ba)

Hôm qua nhìn lên những chiếCup sáng bóng, lóng lánh, đẹp đẽ trên tủ tường lại muốn viết về những kỷ niệm thi đấu bóng bàn của anh cu Tí.

Lần đầu tiên anh tham gia thi đấu khi mới 8-9 tuổi. Anh lúc đó chắc chưa biết gì về thể thức thi đấu, anh chỉ biết rằng sẽ được chơi bóng cả ngày, thế là vui rồi.

Ở trong câu lạc bộ bóng bàn anh lúc đó nhỏ tuổi nhất, các anh lớn bảo gì anh làm nấy, đỡ bóng phải thế nào, phát bóng ra sao, di chuyển chạy đi chạy lại anh bắt trước như một con khỉ, không cần suy nghĩ. Những câu hỏi của anh thường chả ăn nhập vào đâu, nhưng vẫn được trả lời lẫn giữa ngiêm túc và hài hước. Với bộ mặt ngơ ngơ và những câu hỏi bất ngờ của mình chắc mọi người không biết anh ngố hay là khôn. Chỉ biết rằng anh được chấp nhận như một đứa em út trong gia đình đông con, tất cả giúp đỡ nhau, luôn luôn ríu rít và tràn ngập tiếng cười.

Sáng sớm ra bố chở anh qua nhà huấn luyện viên Andy để cùng nhau lên đường đi thi đấu. Nơi thi đấu Erding chỉ cách nhà hơn 30km, cũng là một câu lạc bộ bóng bàn. Họ đã nhiều lần đăng ký tổ chức nên mọi cái rất quy củ. Ai muốn tham gia thi đấu đã phải đăng ký trước. Ban tổ chức lên danh sách và bốc thăm chia các bạn cùng lứa tuổi thành từng nhóm khoảng 5-6 người. Các bạn đánh vòng tròn một lượt tính điểm để tìm ra 2 bạn nhất nhì nhóm sẽ được vào vòng sau. Sau đó các bạn hoặc đấu loại trực tiếp hoặc lại lập nhóm để thi đấu để tìm ra người vô địch. Thể thức không khác mấy các giải bóng đá thế giới.

Cái lôi cuốn các bạn trẻ có lẽ là không khí náo nức nhộn nhịp. Thường mỗi bạn đi thi đấu ngoài huấn luyện viên đều có thêm bố hoặc mẹ đi cùng, có bạn còn có cả gia đình ông bà đi theo. Nó quả thật như một ngày hội vui chơi. Ban tổ chức phần lớn là những người tình nguyện. Họ đã làm sẵn bánh ngọt, càfe, các loại bánh mỳ kẹp và nước uống để phục vụ cho tất cả mọi người. Tất cả được bầy bán trên bàn ở ngoài sảnh lớn với giá rất rẻ, vừa cho hầu bao của mọi gia đình. Tiền thu được sẽ trả vào chi phí cho cuộc thi và sung quỹ cho câu lạc bộ đứng ra tổ chức, góp phần vào việc mua sắm đồ tập cho các em (bàn bóng, lưới, quần áo luyện tập, vv.). Những người tình nguyện không lấy về một đồng nào, dù họ đã bỏ ra không ít công sức thời gian tổ chức và phần lớn chi phí mua bán cũng đều cho vào công quỹ hết.

Sau khi thay quần áo các bạn vào phòng thi đấu để tập luyện cho nóng trước khi bước vào vòng loại. Phòng thi đấu ở đây cũng như phần lớn các phòng thể thao ở các câu lạc bộ khá cao (khoảng 5-6 m) và rộng rãi. Bình thường ra người ta có thể thi đấu bóng rổ, bóng ném, bóng đá trong nhà hoặc luyện tập bóng bàn, thể dục dụng cụ, vv ở đây. Sân tập này như vậy có thể được sử dụng liên tục cho các hoạt động thể thao khác nhau bằng cách chia thời gian sử dụng. Tiền đầu tư cho một phòng thể thao như vậy có thể khá nhiều, nhưng so với giá trị sử dụng sẽ không bị lãng phí.

Khoảng 15 bàn bóng đã được sắp xếp phân chia thành từng lô nhỏ ngăn cách bằng những rào cản thấp chừng 60 cm. Xung quanh sắp đặt ghế bank dài cho huấn luyện viên và phụ huynh cố chỗ ngồi xem thi đấu. Tiếng bóng bàn rào rào khắp nơi vang lên, những cánh tay lên xuống nhịp nhàng, tiếng chân di chuyển qua lại liên tục. Bố vừa ngắm anh cu tập luyện với anh Andy, vừa nhìn ngó xung quanh để đánh giá đối thủ của anh.

Chỉ chưa đầy một năm ở câu lạc bộ trình độ của anh đã lên rất nhiều. Nhờ có sự động viên và giúp đỡ của anh Andy cùng các anh trong câu lạc bộ đường nét đánh của anh đã đâu ra đấy. Quả thật cái gì muốn giỏi đều phải bắt đầu từ rất sớm. Tiếp thụ kiến thức lúc còn bé là sự tiếp thụ trực tiếp, không suy luận như viết lên tờ giấy trắng. Kiến thức vào đến đâu được tiếp nhận và sử dụng đến đó. Lúc đã lớn trên 18 tuổi kiến thức được tiếp nhận qua suy luận, nối từ cái này sang cái khác. Chẳng may quên ở giữa là quên hết phần sau. Tờ giấy đã đầy chữ, viết thêm vào phải xóa bớt những cái cũ đi, học trước quên sau là chuyện dễ hiểu. Sau nữa bộ nhớ lúc còn bé là bộ nhớ cơ bản có dung lượng lớn hơn nên có thể tiếp thụ được nhiều hơn.

Đúng như dự kiến của huấn luyện viên Andy anh vượt qua vòng loại dễ dàng. Ở lứa tuổi của anh các bạn phần lớn đỡ được bóng qua lưới là hài lòng. Anh đã có thể tiu (Vorhand), ve (Rückhand) khá thành thạo nên nhiều bạn không kịp trở tay. Nhiều lúc trên cơ hẳn bạn nào, anh vẫn để cho bạn không thua trắng (zu Null) mà vẫn gỡ lại được 1-2 quả. Hỏi anh tại sao, anh bảo Tí muốn thể hiện sự tôn trọng (respect) với bạn. Rất hay ! Cái này anh cũng học được từ các anh trong câu lạc bộ.

Vào vòng trong cuộc thi đấu đã căng thẳng hơn. Đã có lúc anh để thua một séc. Ai thắng trước 3 séc là sẽ thắng. Bởi vậy sau mỗi séc các đấu thủ lại được huấn luyện viên gọi riêng ra một góc, chỉ bảo cho biết cần thay đổi hay làm gì tốt hơn để tránh lỗi và khai thác những điểm yếu của đối thủ. Sau nữa về tinh thần cũng rất quan trọng. Huấn luyện viên giỏi là huấn luyện viên có thể giúp học trò thể hiện hơn cả khả năng của mình trong lúc thi đấu và tin vào bản thân mình.

Trong phòng thi đấu chen lẫn với tiếng bóng bàn đã có những tiếng khóc của các cậu bé cô bé thua trận. Sau trận đấu bị thua chúng chạy thẳng đến ôm bố mẹ khóc nức nở, không giấu diếm cảm xúc thất vọng của mình. Để rồi chỉ lát sau khi được ôm ấp vuốt ve và an ủi chúng lại chạy đi chạy lại cười tươi cùng chúng bạn. Trẻ con ít khi giấu cảm xúc của mình, khóc cười đi liền với sự thay đổi cảm xúc của chúng. Khóc xong là cảm giác thất vọng cũng hết như dòng sông qua khúc gập gềnh lại đến chỗ hài hòa, thật tự nhiên. Người lớn đại đa số không cho phép mình thể hiện cảm xúc ra ngoài, nhiều người giấu diếm cảm xúc thật của mình tự gây nên tắc ngẽn trong cơ thể thể hiện qua bệnh tật hoặc trong tình cảm thể hiện qua sự trầm cảm, vv. Có lần tôi đọc dược ở đâu đó một nhà tu đã nói ông ta tu để quay lại thành trẻ con. Điều này cũng không khó hiểu.

Và rồi trận đấu cuối cùng cũng đã qua. Anh Tí đã vượt qua các đấu thủ và nâng cao chiếc Cup vô địch bóng bàn đầu tiên của mình. Anh chắc cũng vui vì không ngờ lần đầu tiên thi đấu đã đoạt cúp. Không những thế anh lại có thêm được mấy bạn bằng tuối với mình. Sau khi thi đấu chúng lại chơi đùa với nhau chơi bóng bàn chạy vòng tròn, cười như nắc nẻ, vốn là trò chơi mà trẻ con rất ưa thích khi chơi ngoài công viên.

Đầu tuần

Computer của tôi ở chỗ làm có duy nhất một file nhạc – Healing Gift for Humanity.
Thường tôi không nghe nhạc ở chỗ làm. Nhưng thỉnh thoảng có bạn vô tư bàn luận rất to (bạn ấy hình như bị ngãng tai, nói rất to và cười cũng oang oang không kém) thì lại úp cái tai nghe lên.

Và lần nào cũng như lần nào, cứ đến phút 55 là người chùng xuống, giống cảm giác của người đi nắng đi vào bóng râm, vì nhạc chỗ đó rất dịu và calming down.

Người bên cạnh mà hỏi thì sẽ thấy một khuôn mặt đang ngơ ngơ của tôi. Cái mặt ngơ ngơ đó sẽ kiên nhẫn nghe câu hỏi và kiên nhẫn trả lời, nhưng câu trả lời sẽ không ăn nhập với câu hỏi.

Cậu đồng nghiệp sẽ nghe kiên nhẫn, nhìn rất wonder, rồi im lặng 2 giây, hỏi với giọng băn khoăn giả vờ “Mày … đã thức hẳn chưa ?”
Heheh.

Sáng nay cậu ấy có vẻ không hồ hởi lắm. Sáng đầu tuần thường mọi người hơi nằng nặng…
Tôi cũng chẳng hỏi han, biết là chỉ vài tiếng đầu, rồi cậu ấy sẽ nhanh chóng quen với nhịp làm việc.
….

Ra bếp pha nước chè, một cậu đồng nghiệp khác hồ hởi nói chuyện.
Cậu này cũng lạ lắm, đang là trưởng phòng một nhóm, chuyển đến team của tôi cậu ấy làm việc như chuyên viên, tức luôn tìm hiểu những yêu cầu của các công nghệ mới và khả năng áp dụng chúng vào SW của chúng tôi.

Trước đây cậu ấy giữ một khoảng cách nhất định với tôi, và hay có tâm trạng xấu.
Dần dần cậu ấy xởi lởi dần ra, và giờ thì như người quen lâu năm, gặp là cười nói kể lể. Cậu ấy kể chủ nhật vừa rồi cậu ấy cùng vợ đi xe đạp đến đâu đến đâu. Tôi cũng lơ ngơ tiếp chuyện.

“Chủ nhật thời tiết quả là đẹp” – cậu ấy nói
„Ừ, rất đẹp. Mà hôm qua cũng đẹp đấy chứ“ – tôi thêm vào vô tư.
„Hôm qua mà đẹp? Hôm qua trời mưa mà.“
„Thế à, trời mưa à? Sao tao lại không nhớ nhỉ.“
„Trời mưa! Thế mày ở đâu cả ngày?“ – cậu nhấn mạnh, nhìn tôi trêu chọc
„Tao ở đâu nhỉ? … Không biết tao làm gì hôm qua nhỉ?“

Tôi ngẫm ngợi – mấy cậu ra lấy cafe đứng quanh kiên nhẫn chờ tôi nhớ lại.
Tôi không thể nhớ ra hôm qua tôi làm gì, đành bảo “chắc tao xem tivi cả ngày rồi”, cả ba cậu cười ầm lên khoái chí, lợi dụng cơ hội cầm cốc café chuồn thẳng.
….
Hai ba phút sau mới định thần lại. Buổi sáng hôm qua nhà tôi lốc thốc lôi nhau ra trung tâm xem người ta dựng cây nêu mới. Nào người, nào bia bọt, nào nhạc, nào nhảy, đâu có mưa cả ngày.

Ấy dà, cái hội đồng nghiệp này, toàn làm mình rối trí.

Kiêu ngạo

Lúc ăn sáng đã bắt đầu sự bàn luận về sự thông minh của Tí… Đây là một trong những đề tài yêu thích của bố mẹ với Tí.

Lúc thu dọn, hai bố con xếp bát từ máy rửa bát sang tủ bát. Bố bảo Tí phải lấy từ dưới lên, để nước từ trên khỏi chảy xuống dưới.

Mẹ hỏi Tí thấy thế nào, Tí thông minh hơn hay bố thông minh hơn.
Tí bảo Tí thông minh hơn bố.
Mẹ hỏi thế Tí thông minh hơn mẹ hay mẹ thông minh hơn Tí.
Tí nói Tí thông minh hơn mẹ.
Mẹ hỏi thế Tí thông minh hơn Tủm hay Tủm thông minh hơn Tí.
Tí nói Tí thông minh hơn Tủm.
Mẹ hỏi Tủm có bao giờ khen Tí thông minh không?
Có, Tủm có khen.
Mẹ bảo vậy là chị có thể thông minh hơn con. Phải thông minh bằng hoặc hơn người ta mới nhận ra sự thông minh của người kia.
Tí bảo nhưng Tí cũng khen Tủm thông minh.
Mẹ bảo cũng có thể Tí thông minh thật, nhưng Tí lý giải xem Tí thông minh hơn như thế nào, trong lĩnh vực nào.
Tí nói Tí thông minh một cách intuitive, Tủm thông minh nhờ đọc sách.
Ah ha, câu này giông giống câu mẹ hay nói với Tủm khi nhận xét về Tí. Chỉ không hiểu các bạn hiểu theo kiểu gì.
Mẹ bảo cái thông minh trực giác rất quý, nhưng chỉ giúp trong một số trường hợp, còn lại vẫn phải có cái thông minh thực tế biến ý tưởng thành hành động (ability, das Können).

Anh liến thoắng ja ja ja Tí biết rồi.

Anh Tí có một cái gì đó giống Forrest Gum, hiểu rất trực chỉ, nói rất trực chỉ. Kiểu bảo bị thương ở đâu thì Forrest tụt ngay quần ra chỉ vào vết sẹo ở mông. Không có sự vòng vo rối rắm trong lối suy nghĩ của anh. Anh thấy anh thông minh thì anh bảo anh thông minh. Khi anh bảo anh thông minh là anh thật sự thấy anh thông minh. Nhưng định nghĩa về chữ thông minh của anh như thế nào, thì chưa chắc đã trùng với định nghĩa của mọi người.

Nên mẹ không gắn cho anh chữ kiêu. Cả nhà hay bảo anh matcho, tức một cậu trai mới lớn thấy mình giỏi giang nên rất huênh hoang. Tôi không thấy matcho là tính xấu, chỉ là một tính trong buổi giao thời, nó sẽ rất tốt nếu nó tạo nền để người ta phát triển, nếu không nó sẽ cản trở sự tiến hóa giống như mọi tính khác, kể cả những đức tính tưởng là tốt. 

Lại nói về sự kiêu ngạo. Sự kiêu ngạo thường bắt nguồn từ sự thiếu hiểu biết. Người ta tưởng là người ta hơn người khác, về khả năng, về sự hiểu biết, về tinh thần, về vật chất, về địa vị, về bằng cấp …. Với sự hiểu biết ngày càng dầy lên theo thời gian, sự kiêu ngạo cũng dần bớt đi. Người ta đơn giản thấy mọi thứ có vẻ là tốt đẹp mà cuộc sống đưa đến cho bạn, bao giờ cũng nửa là trao tặng, nửa là thử thách. Mỗi người đều có phần của họ, đến vào đúng thời điểm thích hợp nhất với họ.

Tôi có đọc ở đâu đó, nói rằng sự kiêu ngạo tiết lộ ra ngoài, tốt hơn sự kiêu ngạo ngầm. Sự kiêu ngạo tiết lộ như cành cây khô, rất dễ bị bẻ gẫy. Có lẽ người có xu hướng tiết lộ ra ngoài đã có một đặc tính cởi mở, không co cụm, điều cho phép họ tiếp nhận thông tin mới dễ dàng hơn. Vả lại, khi tiết lộ ra ngoài, họ sẽ nhận được feedback nhanh chóng, điều có thể giúp họ đúng lúc hơn.

Kiêu ngạo ngầm mới là một cây sống, ngày qua ngày, bén rễ đâm chồi bền chặt và khó triệt hơn, nó không bao giờ xuất hiện để mà bị triệt.

Dù sao thì đây cũng là một tính nên để ý, vì chắc chắn nó có trong mỗi người, nó ló mặt ở đâu, nó cho phép mình đến đâu, lúc nào nó xuất hiện … lại tùy người, tùy hoàn cảnh, tùy thời điểm.

Heheh, tự dưng lại triết lý, lắm lúc thấy mình giống con đười ươi to đùng đoàng, hý húi vạch lông nhai rận cho đồng đảng, rồi tự dưng rú rít nhảy chồm chồm chia sẻ cho cả lũ về cái triết lý bắt rận của mình, cái triết lý khéo cả họ đười ươi nhà nó đều đã biết.