Xem các bài viết

Teenager (1)

Người ta viết quá nhiều về việc bố mẹ người lớn cần đối xử với teenager như thế nào.
Điều đó rất là tốt, để người lớn hiểu thêm về các bạn trẻ.
Nhưng hình như người ta viết ít về việc teenager cần đối xử với bố mẹ và thế hệ trước như thế nào.
Điều đó nên làm, vì các bạn teenager đã đủ hiểu biết để chịu trách nhiệm về hành vi của mình, cũng như có khả năng đóng góp cho môi trường xung quanh họ.

Bố mẹ và teenager là hai thế hệ, hơn kém nhau hơn 20 năm.
Các bạn teenager chưa tưởng tượng ra 20 năm nó dài như thế nào.
Nhưng người lớn thì hiểu.
Trong 20 năm đó mọi thứ thay đổi như nó vẫn, đang và sẽ thay đổi.
Tức thường theo hình sin, lên rồi lại xuống, xuống rồi lại lên.
Có những hình sin nhỏ,
Xã hội yên lành, rồi lộn xộn tí, rồi lại yên lành.
Có những hình sin lớn.
Có thể có chiến tranh, loạn lạc, rồi hòa bình, thịnh vượng, rồi lại chiến tranh, loạn lạc.

Có thể hiện nay chúng ta đang trong đáy của hình sin lớn, có nghĩa 10 năm tới chúng ta đã ở phía trên.
Hoặc có thể ta lại xuống chút nữa.
Không ai biết, thủ tướng của Việt Nam, hay của Mỹ, hay của bất kỳ nước nào khác, đều không biết.
Nhưng chắc chắn các bạn trẻ đóng vai trò lớn trong xu thế lên hay xuống đó.

Nên nếu thấy người lớn bức xúc với xã hội, với chính quyền, đó là cách làm của họ trong hoàn cảnh của họ.
Họ có quyền bức xúc, phê phán, phẫn nộ.
Có lẽ bức xúc và đưa mọi thứ là ánh sáng là nhiệm vụ của thế hệ họ.

Còn các bạn teenager, có thể các bạn có nhiệm vụ khác.
Có thể các bạn phải trau dồi một số kỹ năng cho nhiệm vụ của mình trong vòng 10, 15 năm tới.
Một trong những kỹ năng đó là kỹ năng hợp tác.
Học cách tôn trọng. Tôn trọng bản thân, tôn trọng người khác.
Và luyện tính hợp tác, cách hợp tác, để đạt được mục đích chung một cách nhanh và hiệu quả.

Nhìn thấy một số nước nhỏ đã tiến rất mạnh trong vòng 10 năm vừa rồi.
Nhiều người lớn sẽ vò đầu bứt tai: Sao người ta làm được mà mình thì không.
Các bạn teenager lại có thể khác : Vậy tại sao 10 năm tới lại không phải là Việt Nam.
Tương lai có ai biết trước?

Tóm lại là teenager có thể quan sát người lớn, nhưng giữ khoảng cách với họ, để không bị lây một số tính cũ kỹ của họ.
Và tập trung vào sự phát triển trau dồi của bản thân.
Các bạn sẽ tiến rất nhanh về phía trước, nếu các bạn đừng để mình luẩn quẩn với các vấn đề của thế hệ trước.
10, 15 năm tới là thời đại của các bạn.

Thế hệ trẻ

Hôm qua tôi bỗng ý thức một cách rõ ràng – thế hệ trẻ của VN đang bị bỏ rơi, trôi lềnh bềnh, không biết bám vào đâu, tin vào cái gì.
Và đó là một lý do tôi sẽ viết public một số thứ trong FB, những thứ có thể coi như input với người trẻ, nơi người trẻ là đối tượng tôi nói chuyện.
Tôi không có gì giỏi giang đặc biệt để dạy dỗ họ.
Nhưng tôi có thể giúp họ thấy tự tin vào bản thân, dám ngẩng mặt đối thoại, dám bày tỏ ý kiến, dám giương vai ra gánh vác.

Mong muốn là một chuyện, viết thế nào lại là chuyện khác.
Không đơn giản đối với tôi.
Trước nay tôi viết theo dạng kể lể văn, cho người trong gia đình, bạn bè, người cùng thế hệ.
Có cũng được, không có cũng không sao.
Thế hệ từ tôi trở lên là thế hệ đã định hình, thế hệ cũ.
Mỗi người đều đã có niềm tin riêng, quan điểm riêng.
Sự có mặt của tôi hay của bất kỳ ai khác không thật cần thiết với họ.

Cho thế hệ trẻ, họ cần input, không có input từ nguồn thiện, họ sẽ ngốn ngấu input từ nguồn bát nháo.
Tôi cho mình thuộc dạng thiện, dù hơi khác người tí.
Và tôi có nhiều điều để kể.
Tôi thật sự có nhiều điều để kể.
Những điều nhỏ nhặt, nhưng lại hàm chứa trong đó nhiều trải nghiệm, suy tư.

Có lẽ tôi vẫn giữ thể loại viết lắt nhắt này, như bà nói chuyện với cháu, tưng tửng tí, nghiêm túc tí.
Có lẽ vẫn phải có mặt của Tủm Tí trong các câu chuyện, cũng là những người thuộc thế hệ trẻ.
Nhờ hai bạn tôi ý thức được rõ hơn năng lượng trẻ trung của thế hệ đang lớn lên.
Cũng như ý thức được rõ hơn sự cũ kỹ cứng nhắc trong suy nghĩ của thế hệ mình.

Thế hệ trẻ – họ là những người sẽ làm, chứ không chỉ nghĩ và nói.
Họ nên biết họ đang đứng ở đâu.
Thiếu một điểm tựa, họ sẽ mất khá nhiều thời gian vất vả loay hoay.
Họ cũng rất cần input từ thế hệ lớn hơn với nhiều kinh nghiệm hơn.
Giúp họ biết cần hợp tác với các thế hệ khác như thế nào.

Tương tác,
tương tác một cách chủ động,
một cách authentic,
một cách tích cực,
là điều thế hệ trẻ nên học.
Và là điều người lớn có thể giúp.

 

Chủ nhật

sáng dậy thấy có gì đó trống vắng. Tôi đã quen với môi trường FB, dù không phải là môi trường thật nhưng cảm xúc mà sự tương tác nó đem lại thì vẫn là thật. Đó là môi trường bạn bè người thân của tôi, thay vì những cuộc gặp mặt tụ họp trực tiếp.

Nhưng một hai tháng nghỉ cũng không hại ai. Nhiều người lên núi ở cách xa mọi người hàng năm vẫn ok.

Mình ngẫm nghĩ về những hoạt động trên FB, tâm lý con người khi active ở trên đó.

2 năm trở lại đây mọi người có vẻ dè dặt, ít viết về cuộc sống riêng tư. Người ta bàn về những vấn đề chung chung, share bài này bài kia.

Lần này có vẻ ầm ĩ hơn về Đặc khu ở 3 chỗ, cho ai thuê, thuê trong bao lâu. Mình thấy việc truyền bá thông tin trong FB rất có ích, nhất là cho những người ít quan tâm như mình.

Mình hay xem các bài của nhà văn Châu Đoàn, vì nó thường liên quan đến thời sự nóng hổi. Tuy nhiên thời gian cuối bác ấy cho nhiều cảm xúc vào bài viết quá, làm mình bỗng không còn sự yên tịnh trong tâm. Có cái gì đó bất lực, xót xa, rên rỉ.

Rồi đùng một cái ông bạn share bài đó, cũng lại xót xa đau đớn.

Cái làm mình cảm thấy bị bội thực lần này trong FB là cái cảm giác này : Bất lực xót xa đau đớn. Người ta hăng hái lao vào mấy cái cảm xúc đó, lan truyền nó, cổ vũ nó. Những ai không cùng dòng chảy đó đều là kẻ dửng dưng, hèn nhát, không yêu nước.

Với mình đó là cảm xúc rất tiêu cực. Không biết khi họ viết họ có nghĩ đến thế hệ trẻ, thậm chí những thanh thiếu niên dưới 16 tuổi? Rất nhiều người trẻ tuổi vẫn ngày ngày lang thang trong FB. Nếu những trang viết của người lớn không đem lại cái gì có ích cho chúng, ngoài rên rỉ và chửi bới, thì chúng sẽ xem cái khác, trốn đời, trốn thực tại.

Trẻ con nghĩ gì khi người ta nói xấu mạt sát bố mẹ chúng nhỉ? Khi người ta nói xấu mạt sát dân tộc đất nước của chúng nhỉ. Liệu những thông tin đó có ích cho chúng khi chúng ra đời? Khi chúng sáng vai chúng bạn trên quốc tế?

Mình đang nghĩ đến khả năng mình lại quay lại FB, một phần vì một vài bạn trẻ đang trong danh sách bạn của mình.

Ra khỏi FB

Vậy là hôm nay tôi đóng FB, hy vọng tôi không mở lần nữa. Có bố Sơn giờ trong đó, lại làm bạn với những người quan trọng, nên khi cần mọi người vẫn có thể liên lạc với tôi.

Hai lần vào FB đều tình cờ, lần đầu Tí nằng nặc đòi mẹ mở account để Tí chơi một trò chơi. Mà Tí chơi khá thật. Nó cứ nhoay nhoáy nhanh kinh khủng, đúng chóc những gì người ta yêu cầu làm. Cậu bé này có một sự tĩnh tại nào đó bẩm sinh.

Lần thứ hai vì định tham gia một nhóm châm cứu, chỉ liên lạc qua FB. Cuối cùng nhóm thì chỉ đi lần đầu, mà FB thì mình bị lôi kéo vào đó tới tận bây giờ.

Lần thứ nhất mình ra vì nó làm mình mất quá nhiều thời gian, không chỉ thời gian active viết và đọc trong đó, mà còn những suy nghĩ luẩn quẩn kể cả khi không trong FB. Lần này vì quá ngán ngẩm với cái thói quen rất tệ hại của mình. Rõ ràng chẳng có gì hay ho mà cứ ngồi xuống là lại mở FB, lại đi hết trang này đến trang khác. Không có nhu cầu xem, mà chỉ làm theo một thói quen rất dở hơi. Kiểu cứ ngồi xuống lại phải gãi chân vậy, mặc dù chân không ngứa.

Nên tôi cứ deactivate cho nó lành. Kêu to lên để có thêm tinh thần và sự kiên định. Mình tính bạc nhược lắm, mà nghe chừng càng già càng bạc nhược. Nhiều thứ thấy rất nên thay đổi, mà vẫn không làm nổi. Mà quanh đi quẩn lại có vài điểm:

  • Không ăn vặt
  • Hoạt động nhiều hơn chút, bớt ngồi
  • Ngủ trước 11 giờ

Mình thích tình trạng đầu óc thênh thang thế này. Tự dưng vào đọc các bài trong FB đầu đâm ngổn ngang ra.

Khôn dại

Ngồi nói chuyện với một bạn trong lúc ăn trưa.
Câu chuyện quay trở lại một đề tài vốn đã nói nhiều lần trước đây: Mọi người phục vụ quá tồi trong cửa hàng bán đồ ăn cạnh đây.
Giá cả trên kệ ghi không đúng,
Người tính tiền quá chậm,
Người tính tiền đánh sai,…
Mình ngạc nhiên sao bạn ấy có nhiều vấn đề thế.
Vì mình cũng suốt ngày lang thang mua bán ở đó.

Ông bà ta có câu „xởi lởi trời thương“, hay „ngu ngơ hưởng thái bình“, chắc cũng đúng ở đâu đó.
Cái kiểu lơ ngơ của mình chắc cũng có thể coi như một dạng ngu ngơ.
Không hẳn vì mình ngu,
mà vì mình quyết định không khôn trong nhiều việc và nhiều hoàn cảnh.
Riêng cái đoạn không phải bực mình, mình thấy đủ sướng rồi.

Cuộc đời mình có một số mốc, tuy rất nhỏ, nhưng lại đủ để cho mình vài bài học cho cả cuộc đời.
Về danh vọng, mình thấy chuyện được chọn đi thi toán đem lại một vài điều hay ho và một số thứ phiền toái.
Nên về sau mình hiểu rất rõ cái được cái mất của những cái người đời theo đuổi.
Hiểu nên mình có tự do trong lựa chọn mục đích của mình, không còn nhắm mắt theo đuổi nhiều thứ.

Chuyện khôn ngu, khi còn rất trẻ mình đã từng chứng kiến vài người trầy trật đánh đấm nhau để xin một xuất ở nhà tầng.
Sau đó vài năm giá đất lên, người ta lại tiếc hùi hụi là đã ngu mà bỏ đất lấy nhà tầng.
Đã có thể nhận ra là mình ngu trong quá khứ, tại sao lại không nhận ra là giờ cái ngu vẫn còn đó.
Heheh, chẳng có gì thay đổi. Vẫn cứ cun cút chạy theo thời cuộc, thứ thời cuộc đổi thay chóng mặt chả có nguyên nhân gì.

Chuyện tình yêu, mình đã từng chứng kiến nhiều đôi yêu nhau khủng khiếp, rồi sau ghét nhau hơn chó với mèo.
Vậy sao lại vẫn cứ quay quắt đi tìm tình yêu? Có gì chắc chắn để bảo đảm nó sẽ không biến thành sự ghét bỏ gây tổn hại tâm can thậm tệ.
Sao lại vẫn cứ ghen ghét với cái (tưởng là) hạnh phúc của người khác.
Sao lại vẫn vênh váo khoe khoang cái (tưởng là) hạnh phúc của mình, của con cái mình.

Cùng một giuộc cả mà, xôi giống xôi, thủ giống thủ.
Nếu vẫn còn mê mệt làm đầy tớ cho cái bản ngã Ego, chúng ta ngu như nhau cả.

Có cái gì vĩnh viễn trên thế gian này. Hôm nay thế này mai đã có thể hoàn toàn khác.
Giờ này thế này giờ sau đã có thể hoàn toàn khác.
Mình đã có thời gian cứ sáng sáng lại chuẩn bị cho bọn trẻ con trước khi chúng đi học.
Đã từng tức giận khi chúng mất cái này, quên cái kia…
Đã từng để chúng bước ra khỏi cửa trong một tình trạng buồn bực hậm hực.

Bỗng một hôm nghĩ rằng, có thể những giờ phút đó là những giờ cuối cùng mình còn nhìn thấy chúng khỏe mạnh lanh lẹ.
Ai dám nói trước xe đạp sẽ không bị vấp phải hòn sỏi, một bệnh gì đó tiềm ẩn trong người không phát tiết ra, ngay một giờ tới.
Và sau đó mình luôn cố gắng để chúng đi xa khỏi mình trong một tâm thế vui vẻ, hay ít nhất trong tâm thế biết rằng mẹ chúng yêu chúng.

Cái biết về sự vô thường này khác với cái sợ trong vô minh.
Khi biết mọi thứ vô thường, người ta không còn mất quá nhiều thời gian vào việc lo sợ những thứ vẫn vũ trong đầu.
Người ta tập trung vào cuộc sống hiện tại, vào những cái họ có thể làm.
Thay vì mất thời gian vào những cái họ không thể làm.

Đọc lại thấy mình viết lung tung cả, không có trọng tâm.
Nhưng viết rồi thì cứ post lên thôi.