Triết lý làm vườn

Mình làm cái gì cũng phải tẩn mẩn suy ngẫm một tý, không thể có trạng thái làm là làm.

Làm mà tập trung 100% không nghĩ ngợi chút gì là trạng thái định một cách sâu xa, rất ít người đạt tới. Còn phần lớn thì ý nghĩ vần vũ lang bạt khắp chỗ này sang chỗ khác, gọi là con trâu đi lang thang.

Mình hay nghĩ về ý nghĩa ẩn sau một hiện tượng nào đó, và khi làm vườn thì thấy đúng thiên nhiên là thày dạy học rất tốt. Tức nó cứ hiển hiện như nhiên vậy, còn người học muốn học ở đâu thì học, học chỗ nào thì học, hoặc không học cũng chẳng sao, heheh.

Vườn có một loại cây dại hơi giống cỏ ấu. Phía trên trông mảnh mai, ở dưới có một cái củ khá to. Mỗi cây khi có cái củ tương đối, nó sẽ tung một cánh tay sang phía nào đó mà nó có thể bắt rễ tạo nên một cây mới. Nhằng nhịt cả đám không bao giờ hết, nhổ chỗ này nó chòi sang chỗ khác.

Vườn còn có một cây hoa, lúc mới trồng chỉ có vài cây, sau 5 năm nó lan ra cả cụm, lan cả ra phía ngoài rào. Khi đào lên thấy rễ bắt chằng chịt phía dưới, rất rộng và rất sâu. May có bạn chồng giúp bứng lên cả cụm, chứ để mình nhổ thì có mà cả năm sau cũng không hết. Bứng đi rồi nhưng đám rễ còn lại chắc phải vài năm phải nhổ dần dần cho triệt hết.

Vườn mình có vài cây như vậy. Lúc đầu là rất muốn trồng, tìm đủ cách để trồng. Nhưng rồi đến khi chúng lên thì chúng lan ra át tất cả các cây khác. Rễ của chúng cứ bò dưới đất, không nhìn thấy, trừ khi nó nẩy thành cây ở phía trên.

Cây bạc hà, cây ngải cứu, đều thuộc dạng này.

Năm trước hai vợ chồng hì hụi bứng vài cây ngải cứu đào từ khu đất trống gần nhà về, trồng vào, tưới tưới tắm tắm, che đậy chăm bón cả 2 tuần. Tới xuân năm nay thấy nó nảy mầm khắp cả khu đất. Lôi một cây lên là thấy cả cái rễ dài bắt nguồn từ cây mẹ. Dọc cái rễ ra vài cây con.

Vài cây hoa cũng thuộc loại này. Khi chúng cảm thấy đó là nơi chúng có thể phát triển, là bộ rễ phát triển trước, lan dần lan dần. Đến mùa xuân năm sau thì đúng là tá hỏa khi phát hiện ra rễ chúng lan khắp vùng.

Trong con người cũng vậy, không tỉnh táo thì các tính xấu phát triển nhanh khiếp khủng. Môi trường nào cũng tạo ra một loạt tính tương đương. Thiếu thốn tạo ra tính tham lam thèm thuồng. Thừa mứa tạo ra tính giải đãi, thành công tạo tính kiêu ngạo, thất bại tạo tính ghen tỵ sợ hãi …

Bất kỳ một môi trường, nào, bất kỳ lúc nào, tâm ta có sẵn ti tỉ các mầm trong đó, luôn có vài loại mầm có thể phát triển rất tốt. Cho mầm nào nảy nở, tràn lan đến mức nào, lại rất cần sự tỉnh táo, tỉnh thức.

Chỉ cần thiếu tỉnh thức vài năm, là các tính đó đã thành nếp trong cách nghĩ, cách hành động. Lúc đó muốn sửa thì lại mất vài năm. Mà phải chăm như mèo rình chuột vậy, nhăm nhăm thấy ý nghĩ xấu nào, cảm xúc xấu nào nổi lên, là phải triệt nó đi. “Triệt” theo cách của mình là để nó trôi đi như mây trôi trên bầu trời, không dính mắc, không tặng nó thêm bất kỳ một suy nghĩ nào của mình.

Cho nên, chả có gì bản thân nó là xấu hay tốt. Chỉ có cái có hợp thời không. Và sự cân bằng hài hòa là cái đích cho mọi thứ. Vừa phải là tốt, quá đi thì cần điều chỉnh lại. Cuộc sống không thể đứng yên, sự phát triển luôn là sự thay đổi giữa cân bằng – mất cân bằng – trở lại cân bằng. Qua cuộc sống con người có thể phát triển nhân cách của họ.

Người xung quanh luôn là tấm gương để ta coi lại bản thân. Cứ nhìn cách họ đối xử khắc biết mình đang cần điều chỉnh cái gì.