Mình có nghĩ đôi chút, nhưng có thể cũng là nhiều so với mọi người:
Người VN mình có điều gì hay so với các bạn Đức, gọi là Tây đi cho nó tiện, không hàm chứa bất cứ ý xấu nào.
Thời gian cuối nói chuyện nhiều đôi chút với các bạn cùng làm về tâm linh,
Có điều kiện so sánh giữa cách nghĩ của mình và của các bạn,
Thấy một số thứ hơi rõ ràng hơn môt chút.
Nếu phân chia rạch ròi âm dương, mình nghĩ VN (vốn) thiên về âm, mềm mại, nhu thuận, hàm chứa, ẩn tàng.
Đây là mặt mạnh của người VN.
Ta dễ chấp nhận, dễ cảm thấy hài lòng, có khả năng suy ngẫm, minh triết, giàu có về tinh thần.
Cũng là mặt yếu của người VN,
Ta thu mình ít bày tỏ, dễ giữ bất bình bức xúc trong người, thụ động, luẩn quẩn trong suy nghĩ nhiều hơn là hành động.
Tây thiên về dương, hướng ngoại, bày tỏ, cương mạnh, mở rộng.
Mặt mạnh của họ là chủ động, thiên về hành động (doing), phát triển phồn vinh về vật chất.
Xu hướng bày tỏ ý kiến tự do không hiểu là điều kiện (prerequisite) , hay là hệ quả (consequence) của môi trường dân chủ.
Về mặt yếu, mình cảm thấy họ khá cứng nhắc trong suy nghĩ. Có những vùng “âm” trong tư tưởng mà người Việt thấy dễ hiểu thì họ khó đạt đến được.
Nên nếu nói về độ hài lòng, mình không ngạc nhiên nếu dân ta và dân tây ngang nhau.
Mình khi bắt đầu sống bên tây, mình có thói quen rất thụ động.
Cái thụ động đó một phần đến từ bản tính, một phần đến từ môi trường.
Nhiều người VN mình biết bản tính chủ động hơn mình nhiều.
Khi đi làm, tiếp xúc nhiều với sự chủ động của các bạn trong team, thấy sự thụ động của mình rất rõ ràng.
Sự thụ động lại càng rõ ràng, khi mình phải đứng ở vị thế người điều hành quản lý chia việc,
Công việc thường, không to tát, không phải làm sếp, tuy vậy đủ để mình nhìn thấy phần thụ động thâm căn cố đế của mình.
Vượt qua xu hướng thụ động, thay thế nó bằng chủ động, là cái đích mình hướng tới một thời gian dài,
Ngày qua ngày, cho đến bây giờ, và chắc sẽ kéo dài tới lúc về hưu.
Lúc đầu thì vô thức chỉ trong công việc, sau này với ý thức, trong cả các lĩnh vực khác trong cuộc sống.
Các bạn tây nhiều bạn có sẵn tính này, các bạn không ý thức được nó.
Mình biết xuất phát điểm của mình, nên với mình nó hiện diện rõ ràng hơn.
Sau này lại luôn có những thời điểm làm việc nhiều với các bạn Ấn độ,
Các bạn cũng thiên về âm như VN,
Mình nhìn rõ mồn một xu hướng thụ động của vài bạn,
Mỗi con người, cũng như mỗi dân tộc, luôn có thể lựa chọn cho mình,
nếu lựa chọn muốn đi theo sánh vai (về mặt vật chất) với các bạn bên tây,
ta có thể ý thức về sự thụ động cố hữu của mình, và chuyển chúng thành chủ động.
Mình không tin dân chủ áp đặt sẽ đem lại cái gì hay ho, nếu phần lớn dân chúng vẫn thụ động.
Sự chủ động của từng người trong mọi hành động của họ, tự dẫn đến dân chủ,
Dân chủ trong quan hệ giữa 2 người, trong gia đình, trong cơ quan, rồi ra toàn xã hội.
Hoặc lựa chọn là mình, thì chấp nhận sự thua kém về vật chất, kinh tế kỹ thuật,
Và phát triển phần mạnh – phần tâm linh hàm chứa của mình.
Khi tâm linh phát triển đủ, sự thụ động cũng tự tiêu tan,
Tâm linh cao đồng nghĩa với sống tỉnh thức chủ động.
Vật chất giờ đây đang thừa thãi, con người đang quay về tâm linh,
Mình tin chỉ vài năm nữa các bạn tây sẽ lũ lượt tay nải sang bên châu Á mà học tập,
Học cái thụ động chấp nhận của châu Á,
Nhưng mình nghi các bạn sẽ thụ động một cách chủ động,
Tức tôi thụ động vì tôi chủ động thụ động,
Chứ không phải thụ động vì người ta bảo tôi phải thụ động, hay vì sách vở xã hội bảo thế mới tốt, heheh.