Lại nói, riêng về chuyện cu Tí thì bố vẫn có vẻ sát sao. Có vẻ vì mẹ đã thả anh dần dần từ lớp 6, lớp 7 hầu như chỉ còn tí nhắc nhở, và lên lớp 8 thì mẹ quyết định để anh hoàn toàn quyết định dùng giờ giấc của anh như thế nào, chỉ hạn chế những hoạt động có hại cho sức khỏe của anh, như chơi quá nhiều trên tablet hay đọc quá khuya…
Bố thì lại ngược lại, khi mẹ bắt đầu thả là khi bố bắt đầu để ý chuyện học hành của anh. Với sự giúp đỡ của bố anh khá lên nhiều trong môn toán. Bố muốn giữ mức độ ấy của anh, nhưng anh thì lại thấy không cần phải khá đến như thế, vừa phải thôi, giữa giữa lớp là được rồi. Thành ra giữa hai bố con có một sự cò cưa của người muốn đẩy lên, người muốn trì xuống. Mẹ đã từng học với anh, mẹ rất hiểu cái trạng thái cò cưa này.
Vì mẹ đã dứt khoát trong tâm, nên đã chuẩn bị tinh thần cho trường hợp xấu nhất, cái tình hình có thể có tác dụng làm anh sáng mắt ra một tý và làm anh chủ động tự lo hơn một tý. Thành ra chuyện anh lông bông chẳng lúc nào thấy sờ đến sách vở không làm mẹ bận tâm nhiều. Bố thì khác, bố không buông được anh, thành ra bố lắm lúc sốt ruột, và lại hỏi han thúc giục.
Tôi ủng hộ bạn chồng thôi, và cũng phần nào hiểu sự sát sao của bố đã giải phóng mẹ khỏi phải thành bà la sát, heheh.
Tuy vậy tôi nghĩ trẻ con cần được tin cậy. Lớn lên trong nền giáo dục của Việt Nam, cả bạn chồng và tôi đều ít biết đến sự tôn trọng tin cậy khi còn là trẻ con, bởi vậy Tủm Tí cũng không được hưởng sự tôn trọng tin cậy đó từ khi còn nhỏ. Chỉ đến giờ đây, tôi mới ý thức được sự dậy dỗ của mình thiếu hẳn đi một mặt quan trọng – sự tôn trọng vô điều kiện với trẻ nhỏ.
May mắn là Tủm Tí vẫn còn sống dưới cùng một mái nhà với bố mẹ, chúng tôi còn có chút cơ hội, tuy không còn nhiều – cơ hội tặng bọn trẻ con sự tôn trọng, sự tin cậy. Bố mẹ cần thời gian để học buông bỏ, trao phó, con cái cũng cần thời gian để học nhận trách nhiệm về mình, tự chịu trách nhiệm cho mình.
Để học sống với sự tin cậy, người ta cần rất nhiều thời gian, tính bằng năm, không phải bằng tháng. Sự tin cậy đem lại rất nhiều lợi ích cho con cái và cho bố mẹ, tôi tin chắc chuyện đó. Tin cậy và khuyến khích, thay vì sát sao và sát phạt. Sẽ có 1, 2 năm kết quả không tốt, thậm chí sát đáy, nhưng cái trẻ con học được là độc lập, biết tự lo cho mình, tự chịu trách nhiệm cho hành động của mình.
Ở chỗ làm tôi hay nói chuyện với một số đồng nghiệp nam. Một trong số đó là product owner, người tôi đánh giá rất cao về khả năng chuyên môn, tầm nhìn, khả năng khái quát,…. Có lần tôi nói về kết quả học tập của Tí, ông ấy kể về quan hệ giữa ông ấy và ông bố. „Hồi nhỏ bố tao đòi hỏi nhiều ở tao lắm. Bỗng tới cuối lớp 7, ông ấy để cho tao hoàn toàn tự do, và lạ lùng là sau đó bỗng nhiên tao tự động lo chuyện học hành của bản thân. Tao đã rất hàm ơn về cách cư xử đó của bố tao. Con trai đôi khi cần sự tin cậy“… Ông ấy vừa nói chuyện vừa nhìn tôi với đôi mắt chăm chú như muốn truyền tải cái gì đó. Các bạn Đức ít khi khuyên bảo, các bạn ấy rất hay kể kinh nghiệm bản thân có liên quan đến đề tài bàn luận, để người nghe tự rút ra bài học.
Tôi quên không hỏi kết quả học tập của ông ấy sau khi được bố thả ra như thế nào, nhưng chắc cũng không tốt. Nhiều cậu thanh niên đến lớp 11 mới bắt đầu mài đũng quần, nhiều cậu sẽ không bao giờ mài đũng quần. Cũng không cần phải mài làm gì khi điều đó làm lũ trẻ khổ sở. Chúng có thể không mài mà vẫn có thể sống tốt bằng nhiều cách khác ? Liệu bố mẹ có đi theo mà dạy dỗ được đến khi chúng 18, 20? Và liệu chúng ta có quá vô minh không, khi ta cho rằng ta „dạy dỗ“ được chúng ở cái tuổi đó? Cò cưa căng thẳng thì đúng hơn, giữa người nói tiếng Thổ nhĩ kỳ và người nói tiếng Miến Điện.
Tôi không có ý định đó, tôi tin vào số phận của những đứa trẻ. Chúng là những cá nhân độc lập, đến thế giới này để tương tác với bố mẹ chúng, tôi tin chúng sẽ sống cuộc sống của chúng tốt hơn nhiều nếu ta để chúng có space, được sống con người thật của chúng thay vì sống cái mà ta áp đặt cho chúng bằng những mong muốn hoặc nói to ra, hoặc để thầm kín trong lòng.
Cuốn sách đầu giường của tôi hiện nay – cuốn về trẻ con của Osho – cũng hay kể nhiều chuyện về quan hệ giữa bố mẹ và con cái. Ông ấy đã có thời được nhiều người tây phương đi theo và xin lời khuyên. Cuốn sách là tập hợp những câu hỏi và câu trả lời. Ông ấy nói tình hình chung là các ông bố luôn muốn con trai lớn lên giống mình – „nhưng hãy thử nhìn lại xem, liệu anh có thật sự muốn con trai của anh lớn lên cũng bất hạnh giống anh?“. Câu trích dẫn chắc không thuyết phục lắm. Đôi khi ta phải đọc cả một quyển sách mới hiểu được tinh thần của một câu nói.
Tôi có hai người trẻ tuổi sống cùng nhà, nhưng tôi cũng có một bạn chồng cùng tuổi sống cùng nhà, và tôi muốn cả nhà vui vẻ. Heheh, hội trẻ tuổi gì thì gì chúng cũng sẽ chọn con đường sống vui vẻ, còn bạn chồng có chọn con đường đó hay không, lại là quyết định riêng của bạn ấy.
Con đường cò cưa, đem lại khá nhiều tóc bạc cho cả bạn ấy lẫn cho cả tôi. Của đáng tội, mỗi khi nhìn bạn ấy căng thẳng là tôi lại căng thẳng theo, nửa vì không biết cách nào làm bạn ấy buông bỏ cái lo xuống, cái lo mà hoặc người ta sẽ hạ xuống lúc nào đó, hoặc sẽ ôm khư khư không bao giờ hạ xuống, nửa vì muốn quát cái lũ tuổi trẻ trong nhà cho chúng điếc hết cả tai cho hả dạ, vì chúng dám nhơn nhơn sống theo ý mình, để cho ông già bực mình đau khổ.
Nghe ra, đợi lũ trẻ nó lớn đến tuổi để nó biết cách khôn khéo giải tỏa nỗi lo của mình, thì mình đã đi văn điển rồi, vẫn với cục lo ấy, khéo còn to hơn bây giờ, heheh.